De asielvergunning: als bescherming nodig is

Nederland kent twee soorten verblijfsvergunningen: asielvergunningen en reguliere vergunningen. Een asielvergunning is bedoeld voor vreemdelingen die in ons land bescherming zoeken, bijvoorbeeld bij vervolging in het thuisland. Een reguliere vergunning is bedoeld voor iemand die naar Nederland komt voor werk, studie of familie. Meer hierover leest u onder Andere vergunningen. Aan beide vergunningen zijn voorwaarden en procedures verbonden.

Voor wie is een asielvergunning bedoeld?
Vreemdelingen die in Nederland asiel aanvragen, komen in de asielprocedure. Met deze procedure bepaalt de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) of zij recht hebben op een asielvergunning. Er zijn vijf gronden waarop iemand een asielvergunning krijgt:

• De asielzoeker is vluchteling volgens het Vluchtelingenverdrag van de Verenigde Naties. Dit betekent dat de asielzoeker in het thuisland gegronde vrees heeft voor vervolging. Redenen voor deze vervolging zijn bijvoorbeeld ras, godsdienst, nationaliteit, politieke overtuiging of het behoren tot een bepaalde sociale groep, zoals homoseksuelen. Een tweede voorwaarde is dat de asielzoeker geen bescherming kan krijgen van de overheid in het thuisland.
• Voor de asielzoeker dreigt bij terugkeer naar het thuisland een onmenselijke behandeling, zoals marteling.
• Terugkeer zou voor de asielzoeker 'bijzonder hard' zijn, bijvoorbeeld omdat hij een trauma heeft opgelopen.
• Het thuisland is volgens Nederland te onveilig om terug te keren, bijvoorbeeld bij een burgeroorlog.
• De asielzoeker heeft een gezinslid dat kort geleden een asielvergunning heeft gekregen.

Tijdelijke asielvergunning
Als de asielzoeker in Nederland mag blijven op een van de genoemde gronden, krijgt hij eerst een tijdelijke vergunning. Voor iedereen is dit dezelfde tijdelijke asielvergunning. Nederland kan deze vergunning vijf jaar lang intrekken. Voor intrekking van deze asielvergunning bestaan wel strikte voorwaarden. Voor iedereen met een tijdelijke vergunning gelden dezelfde rechten voor werk, onderwijs, huisvesting en gezinshereniging.

Definitieve asielvergunning
Na vijf jaar kunnen vreemdelingen een definitieve asielvergunning aanvragen. Als iemand een definitieve vergunning heeft, kan Nederland deze niet intrekken bij een verbetering van de situatie in het land van herkomst. Intrekken kan wel als iemand een misdrijf pleegt. Aan de definitieve asielvergunning zitten geen beperkingen meer. Zo kan iemand bijvoorbeeld vrij werken.