|
Op weg naar een Europees asielsysteem
In 1999 werd de eerste concrete stap gezet richting een Gemeenschappelijk Europees Asielsysteem (GEAS) tijdens een vergadering van Europese ministers in het Finse Tampere. Onder het Nederlandse voorzitterschap van de EU in 2004 werd dit idee verder uitgewerkt in een breder plan: het Haags Programma. Dat richtte zich op het ontwikkelen van de EU als ruimte van vrede, veiligheid en rechtvaardigheid.
Begin harmonisatie
De eerste fase naar een gezamenlijk asielsysteem is nu afgerond. Dat betekent dat er op Europees niveau harmonisatie heeft plaatsgevonden van minimumnormen op een aantal deelgebieden van het asielrecht. Concreet betekent dit dat er een aantal richtlijnen is aangenomen:
-
Procedurerichtlijn gaat over waar een asielprocedure aan moet voldoen;
-
Definitierichtlijn gaat over de vraag wie nu wel en niet een vluchteling is;
-
Opvangrichtlijn gaat over de voorwaarden waaraan de opvang van asielzoekers moet voldoen;
-
Richtlijn Tijdelijke Bescherming gaat over een tijdelijk beschermingsmechanisme bij plotselinge massale instroom van ontheemden (dit mechanisme is nog niet in de praktijk gebruikt, red.).
Dublin-systeem
Daarnaast is het zogenaamde Dublin-systeem geïmplementeerd. Dit systeem houdt in dat het EU-land waar een asielzoeker als eerste aankomt, verantwoordelijk is voor zijn of haar asielaanvraag. Dus als een vluchteling als eerste in Griekenland voet aan wal heeft gezet, is Griekenland verantwoordelijke voor de opvang en asielprocedure. Maar de kans op een asielvergunning is in Griekenland bijzonder laag en de opvang is zeer slecht.
Het maakt dus nogal uit in welk land je als vluchteling als eerste aankomt. Welk land dat is, valt na te gaan met het Eurodac-systeem, waarin vingerafdrukken worden opgeslagen van asielzoekers en illegale immigranten. En er wordt natuurlijk naar gevraagd tijdens de asielprocedure.
Nog meer bezwaren tegen Dublin
Maar het Dublin-systeem veroorzaakt meer problemen:
-
Problemen bij hereniging van families. Als familieleden andere vluchtroutes volgen, kan hereniging jaren duren;
-
Problemen met de opvang van asielzoekers die onder een Dublin-procedure vallen. Er zijn nog steeds grote verschillen in opvangfaciliteiten tussen de verschillende lidstaten.
-
En problemen met betrekking tot detentie. Meer en meer lidstaten detineren asielzoekers in afwachting van hun Dublintransfer, hoewel het Dublin-systeem dit helemaal niet vraagt.
Tweede fase EU-asielprocedure
Vanaf 2010 begint de tweede fase om te komen tot één gemeenschappelijke asielprocedure en een uniforme asielstatus in de gehele EU. Er is al een begin gemaakt met het herzien van de richtlijnen die in de eerste fase zijn aangenomen. Hoe de tweede fase in grote lijnen vorm zal krijgen, wordt dit jaar onder het Zweeds EU-voorzitterschap vastgelegd in het Stockholm Programma. Dat is de opvolger van het Haags Programma.
Om meer te lezen over hoe VluchtelingenWerk Europese wetgeving probeert te beïnvloeden, klik hier.
|
|
|
|
|
