Een 'streng maar rechtvaardig' asielbeleid? Niet bepaald!

Home

woensdag, 15 december 2010

Een 'streng maar rechtvaardig' asielbeleid? Niet bepaald!

In het regeerakkoord staat dat vluchtelingen in Nederland altijd op bescherming kunnen rekenen. Maar wie de maatregelen rond asiel en integratie leest, krijgt een heel ander beeld. Streng maar rechtvaardig? Nee. Het beleid wordt té streng, vindt VluchtelingenWerk Nederland.

Kabinet: groepsbescherming schrappen
Mensen op de vlucht voor oorlog of vervolging kunnen volgens het nieuwe kabinet nog altijd rekenen op bescherming in Nederland. Keurig volgens de regels van het Vluchtelingenverdrag. Helaas klopt dit niet. Vluchten voor oorlog is voor dit kabinet niet genoeg om te worden erkend als vluchteling. De mogelijkheid om oorlogsslachtoffers als groep te beschermen – zoals in het verleden met onder meer Somaliërs en Irakezen gebeurde – wil het kabinet helemaal uit de wet schrappen. Voortaan moet iedereen individueel aantonen persoonlijk gevaar te lopen. Dat is zeer moeilijk bij willekeurig oorlogsgeweld.

Hoe bewijs je dat je persoonlijk gevaar loopt?
Ook mensen die huis en haard verlaten wegens politieke vervolging, hun ras of religie kunnen niet zonder meer op bescherming rekenen. Voorheen werd hen gevraagd aannemelijk te maken in eigen land gevaar te lopen. Nu is het plan dat vluchtelingen moeten bewijzen dat ze gevaar lopen. Maar hoe bewijs je dat je gezocht werd door de geheime dienst? Hoe bewijs je dat je continu dreigtelefoontjes kreeg? En hoe bewijs je dat je gemarteld bent in een gevangenis die in officiële overheidsdocumenten niet bestaat, juist omdat er gemarteld wordt?

Hogere bewijslast
De bewijslast gaat dus omhoog. Daarentegen wordt de rechtsbijstand na de eerste asielaanvraag juist ingeperkt. Maar niet zelden komen nieuwe feiten of bewijzen pas later boven tafel. Sommige vluchtelingen hebben door wat ze hebben meegemaakt een diepgeworteld wantrouwen jegens overheidfunctionarissen en durven dus niet altijd alles meteen te vertellen. Ook kunnen de feiten te pijnlijk zijn om over te praten. Veel vrouwen bijvoorbeeld, vinden het te moeilijk om een wildvreemde over een verkrachting te vertellen. Bovendien willen ze niet dat hun echtgenoot het ontdekt. Zeker wanneer ze zwanger zijn geraakt als gevolg van die verkrachting.

Nóg restrictiever beleid
Alle maatregelen die in het regeerakkoord zijn te lezen, wijzen op een nog restrictiever asiel- en migratiebeleid. Zo wil de regering nóg meer inzetten op de opvang van vluchtelingen in de eigen regio. Maar 80 procent van alle ruim 43 miljoen vluchtelingen wordt daar al opgevangen. Vaak verblijven ze jarenlang onder erbarmelijke omstandigheden in vluchtelingenkampen met veelal een gebrek aan schoon water, voedsel, medische hulp, onderwijs of enig toekomstperspectief. Daarnaast is het er vaak niet veilig. Opvang in de regio klinkt als een oplossing, maar is in de praktijk voor veel mensen een verschrikking.

Gezinshereniging steeds moeilijker
Wanneer iemand – ondanks dit alles – er toch in slaagt een verblijfsvergunning te krijgen, zit het opbouwen van een nieuw bestaan in ons land er vervolgens niet zomaar in. De (vrijwillige) medewerkers van VluchtelingenWerk hebben de laatste jaren dagelijks gezien hoe gezinshereniging steeds moeilijker is geworden. En het wordt alleen nog maar moeilijker; voor sommigen zelfs onmogelijk. Het meest schrijnende voorbeeld daarvan is dat meerderjarige kinderen die nog afhankelijk zijn van hun ouders niet meer mogen overkomen, als het aan het nieuwe kabinet ligt. Een ramp voor bijvoorbeeld ongetrouwde Afghaanse meisjes die net achttien zijn geworden. Zij kunnen onmogelijk alleen leven in Afghanistan, terwijl hun ouders er gevaar lopen en niet terug kunnen, zodat zij gedwongen worden hun dochter aan haar lot over te laten.

Kosten gezinshereniging fors hoger
Verder wordt bij gezinshereniging de bewijslast verzwaard: een familie moet onder meer paspoorten en geboorteaktes overleggen, terwijl geboorteregistratie in veel landen niet goed is geregeld. Zeker niet wanneer er oorlog heerst. Ook de kosten van hereniging stijgen fors. Gevolg van al deze maatregelen: mannen blijven van hun vrouw gescheiden en kinderen van hun ouders. Daarnaast moeten de achterblijvers nog langer leven in vaak gevaarlijke omstandigheden.

Inburgering zelf betalen
Een ander punt vormen de kosten voor inburgering. Die moeten vluchtelingen straks zelf ophoesten. Anders dan andere migranten hebben vluchtelingen doorgaans alles moeten achterlaten. Ze hebben al hun spaargeld besteed aan hun vlucht en komen vaak totaal berooid aan. Voor de inrichting van hun woning moeten ze al een lening afsluiten. Een lening van duizenden euro's voor de verplichte inburgeringscursus zet vluchtelingen nog verder op achterstand. Ze zijn dan wel in veiligheid, maar steken zich gedwongen meteen diep in de schulden. Bovendien mag een regering volgens internationale verdragen vluchtelingen niet eens laten opdraaien voor de kosten van hun inburgering.

Aantal asielzoekers is laag
Tot slot wil VluchtelingenWerk Nederland al deze beleidsvoornemens in de juiste context plaatsen. Want hoe groot is het 'probleem' nou eigenlijk? In de jaren negentig kwamen er tienduizenden asielzoekers naar Nederland, maar toen was er oorlog in Europa, op de Balkan. Dus als we het over opvang in de regio hebben: toen wás Nederland de regio. Die tijd ligt al weer ver achter ons. Wat veel mensen zich niet realiseren, is dat Nederland al geruime tijd een zeer 'succesvol' restrictief asiel- en immigratiebeleid voert. De laatste jaren worden gemiddeld zo'n zesduizend mensen per jaar erkend als vluchteling. Het aantal mensen dat Nederland om bescherming vraagt, is al bijna tien jaar stabiel en laag.
Het asiel- en integratiebeleid uit het regeerakkoord is daarom niet 'streng maar rechtvaardig'. Het is alleen maar streng. Te streng.

Terug naar vorige pagina

| Afdrukken |

E-mail

Steun ons werk

Word vrijwilliger

Wegwijs in NL

Kijk hoe wij vluchtelingen wegwijs maken in Nederland