Skip to content

Het antwoord van de politiek
dinsdag, 20 september 2011

Het antwoord van de politiek


Jos van Gennip (voormalig senator en directeur van het Wetenschappelijk Instituut van het CDA) was sinds 2000 tot dit jaar bestuurslid van de Verenigingsraad van VluchtelingenWerk Nederland. In die jaren merkte hij dat de positie van de vluchteling steeds slechter werd.  Jos van Gennip: ”Wie zou verwachten dat dit zijn oorzaak vond in een toenemende stroom asielaanvragen, vergist zich.” Hieronder een opiniestuk waarin hij de positie van vluchtelingen in onze samenleving bespreekt, gebaseerd op zijn afscheidsspeech. Lees hier zijn andere stuk 'Het maatschappelijk klimaat'.


Het gevoel van urgentie
Ooit was het staatssecretariaat van Justitie, dat zich met vluchtelingen bezig moest houden, weinig omstreden, en zelfs relaxed. Door de val van de muur, de ontbinding van de Sovjet-Unie en de burgeroorlog in Joegoslavië, kwam er in de Nederlandse politiek het gevoel van urgentie om een betere dijk op te werpen tegen de vloedgolven van immigratie. Dat werd nog versterkt door het ‘Akkoord van Schengen’ en het poreus worden van de grenscontroles, zelfs op Schiphol.

Dijkverhogingen
De eerste dijkverhoging in het begin van de jaren negentig bestond uit de bekorting van de procedures en met name beperking van het hoger beroep. Een tweede dijkverhoging, een wel heel zware, kwam eind jaren negentig van de zijde van Cohen, die als staatssecretaris in een mum van tijd de asielwetgeving en de daaraan gekoppelde procedures ingrijpend veranderde.

Golven van onvrede
De publieke opinie werd de afgelopen tien jaar gekenmerkt door golven van onvrede over het zogenaamd niet effectieve en parasitisme bevorderende asielbeleid. Wilders kon een grote overwinning boeken, en de regering van de opdracht voorzien om de dijken verder te verhogen en te versterken. En waar Europa de boosdoener is, omdat er toch nog water doorheen sijpelt, moet dan ook maar Brussel op z’n kop worden gezet onder het motto van ‘een streng maar rechtvaardig beleid’. De humaniteit is geschrapt!

Humaan of rechtvaardig
“Waarom is dat woord humaan vervangen door rechtvaardig?”, aldus recentelijk de vorige minister van Justitie Hirsch Ballin. Is dat een tegenstelling? Als er een tegenstelling is, dan is het de vreselijke spanning tussen geformuleerd recht van de autoriteit, zelfs de meerderheid, en die grondwaarde van humaniteit. Wie die spanning in de Europese geschiedenis kent, weet ook hoe diep en fataal die kan zijn. Dezelfde Hirsch Ballin, die toch niet bekend staat als een softy, doet ook uitlatingen over de toetsing bij gezinsvorming of -hereniging, waarbij moet blijken dat de band met Nederland groter is dan de band met andere landen. Hirsch Ballin: “Beseft iedereen, dat in liefde met elkaar verbonden echtparen, zonder dat ze enig maatschappelijk probleem veroorzaken, desalniettemin naar een ander land worden verwezen?”

Uitspraken Europees Hof

Het antwoord van de politiek op de onvrede is de europeanisering van het asielbeleid. De uitspraken, met name in de laatste jaren, van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens indiceren dat niet alles dat vanuit Straatsburg komt, een verslechtering is. Integendeel. Terecht heeft VluchtelingenWerk Nederland wel dikwijls bezwaar gemaakt tegen het beroep dat regeringen deden op de Overeenkomst van Dublin, waarin staat dat het land waar de asielzoeker binnenkomt, verantwoordelijk is voor zijn asielprocedure. Te meer omdat bij de opstellers nog niet bekend kon zijn hoe sommige lidstaten de principes van recht en humaniteit bij de eerste opvang aan hun laars lapten. Of hoe sommigen – heb oog daarvoor – soms letterlijk overweldigd werden door de vloedgolven van asielzoekers.

Opvang in de regio

De politiek heeft nog een antwoord: de stimulering van de zogenaamde regionale opvang. Natuurlijk, de regionale opvang wordt in het politieke debat als een effectief middel tegen de vluchtelingenstroom gepropageerd. Zeker, het zijn al juist de armste landen in de wereld die de meeste vluchtelingen opvangen, meestal die buurlanden van conflicthaarden, waar vervolgingen en etnische zuiveringen plaatsvinden. En in toenemende mate zullen zij ook te maken krijgen met milieuvluchtelingen. In sommige serieuze voorspellingen gaat het over aantallen van twee- tot driehonderd miljoen mensen, die vanwege klimaatverslechtering, voedsel- en waterschaarste op de vlucht gaan. De politiek zal blijven doorgaan met het hameren op deze mogelijkheid en wij kunnen de ogen daar niet voor sluiten, zonder dat we ons hoeven te verlagen tot een instrument voor verdere wering hier.

Fort Europa verdedigen

Tien jaren vluchtelingenpolitiek heeft er in sterke mate toe bijgedragen dat de toelating verengd is en samen met het wegvallen van een aantal conflicten zoals in ex-Joegoslavië, heeft dit alles tot een drastische vermindering van de vluchtelingenstroom geleid. Geen illusie overigens: wanneer bijvoorbeeld in de Mahgreb een nieuw groot conflict zou uitbreken, dan is Fort Europa eenvoudigweg niet verdedigbaar. Maar voor het moment kunnen we alleen maar constateren, dat die drastische afname er is geweest.





| Afdrukken |  E-mail
     
  • Lees het verhaal van Tahmina op Leveninveiligheid.nl
  • Lees het verhaal van Babaak op Leveninveiligheid.nl
  • Lees het verhaal van Abdi op Leveninveiligheid.nl