De lange weg tot de pardonregeling

VluchtelingenWerk heeft zich vanaf 1998 ingezet voor een ‘eenmalige bijzondere maatregel' of een specifiek pardon. Door de grote achterstanden bij de IND verkeerden veel asielzoekers lange tijd in onzekerheid over de uitkomst van hun asielverzoek. Door aan deze groep een pardon te verlenen, zou niet alleen de onzekerheid weggenomen worden, maar zouden ook de achterstanden bij de IND weggewerkt zijn voordat de nieuwe Vreemdelingewet op 1 april 2001 in werking zou treden. De nieuwe Vreemdelingenwet kon daardoor beter worden ingevoerd, volgens VluchtelingenWerk.

Project Terugkeer
Een pardon kwam er toen niet. In plaats daarvan startte minister Verdonk in 2004 het Project Terugkeer. Hiermee zou een begin worden gemaakt aan de terugkeer van zo'n 26.000 asielzoekers die onder de 'oude' Vreemdelingenwet een asielverzoek hadden ingediend, maar niet voor een vergunning in aanmerking kwamen. De uitvoering van het project was geen succes. Slechts mondjesmaat bleek terugkeer mogelijk. In mei 2007 is het Project Terugkeer formeel beëindigd.

Campagnes voor een pardon
In verschillende campagnes heeft VluchtelingenWerk aandacht gevraagd voor de situatie van deze groep asielzoekers. In de campagne van 2001 en 2004 pleitte VluchtelingenWerk voor een eenmalige bijzondere regeling (pardon, red.) voor asielzoekers die langer dan drie jaar in Nederland zijn en afkomstig zijn uit een land waar oorlog woedt of waar mensenrechtenschendingen aan de orde van de dag zijn.

VluchtelingenWerk hield op 14 januari 2003 een landelijke actiedag en pleit voor een rechtvaardig en humaan vluchtelingenbeleid. Samen met andere organisaties werd gepleit voor een pardon en een asielprocedure die sneller en zorgvuldiger is.

Rapporten
In 2005 gaf VluchtelingenWerk Nederland in het rapport Geen Pardon, maar Terugkeer de stand van zaken en haar visie op het verloop van het eerste jaar van het project. Het rapport is geïllustreerd met casussen van mensen die deel uitmaakten van het project. In 2006 kwam het vervolgrapport Geen Pardon, geen Terugkeer uit. De titel geeft de conclusie die na twee jaar Project Terugkeer kon worden getrokken: een pardonregeling was er nog steeds niet, mensen bleven in onzekerheid en terugkeer bleek meestal niet mogelijk.

Uitvoering
VluchtelingenWerk en andere organisaties als ASKV, Inlia en Stichting LOS bleven hameren op de noodzaak van een pardonregeling. In diverse brieven en actiebijeenkomsten werd de problematiek over het voetlicht gebracht. Dankzij die blijvende inspanningen is uiteindelijk op 15 juni 2007 de pardonregeling ingegaan, officieel genaamd: Regeling afwikkeling nalatenschap oude Vreemdelingenwet. De IND heeft iedereen die in aanmerking kwam voor de pardonregeling een aanbod gestuurd. Vreemdelingen die in aanmerking kwamen voor de regeling maar niet (meer) bekend waren bij de IND, konden zich via een burgemeestersverklaring aanmelden bij de IND. Ook deze groep ontving daarna een aanbod. Uiteindelijk hebben 28.100 mensen een pardonvergunning gekregen en is de vergunning al omgezet in een vergunning voor voortgezet verblijf.

VluchtelingenWerk heet pardonners welkom
VluchtelingenWerk is blij dat deze groep voormalige asielzoekers nu eindelijk verder kan met hun leven. Aan de lange onzekerheid is een einde gekomen. VluchtelingenWerk heet alle pardonners van harte welkom in onze samenleving en steunt hen graag bij het opbouwen van hun nieuwe bestaan in Nederland. In de publicatie Gefeliciteerd met uw pardonvergunning! geeft Vluchtelingenwerk praktische informatie over onder meer werk, woonruimte, studie, financiën, naturalisatie, inburgeren en reizen. In de Leidraad pardonvergunning geeft VluchtelingenWerk Nederland praktische informatie voor medewerkers van organisaties die zich inzetten voor personen die onder het pardon vallen.