|
Iran: hervormingen voorbij, meer gevaar voor vervolging
Iran kent een roerige geschiedenis. Aan het langdurige tijdperk van de sjahs komt in 1979 na een revolutie een einde. De daarop volgende Islamitische Republiek kent liberale en conservatieve periodes. Het huidige regime is uiterst repressief. De uitslag van de presidentsverkiezingen van juni 2009 leidt tot hevige protesten. De overheid treedt daarbij zeer gewelddadig op tegen demonstranten.
Basisinformatie
| Vlag |
 |
| Inwoners |
74,2 miljoen |
| Hoofdstad |
Teheran |
| Officiële taal |
Perzisch (58%), Azeri (26%), Koerdisch (9%), overig (7%) |
| Religie |
Islam (98%, waarvan 89% Shi'itisch en 9% Soennitisch), overige religies 2% (zoroastrisme, jodendom, christendom, en Baha'i) |
| Bekende Iraniër |
Kader Abdolah (schrijver), Farah Karimi (oud-Kamerlid, nu algemeen directeur Oxfam Novib) |
De twintigste eeuw: sjah, revolutie en oorlog
In de twintigste eeuw heerst de door het westen gesteunde Pahlavi-dynastie. De sjahs ('koningen') leiden in die periode het land. Hun onderdrukking leidt tot steeds meer weerstand. In 1979 komt er met de Iraanse Revolutie een einde aan de dynastie van de sjah. Iran wordt een Islamitische Republiek, waarin de opperste geestelijk leider ayatollah Khomeini feitelijk de macht heeft. Er geldt een conservatieve islamitische wetgeving. In 1980 valt buurland Irak onder Saddam Hussein Iran binnen. Als er in 1988 een wapenstilstand komt, heeft de oorlog aan minstens 1 miljoen mensen het leven gekost.
1997-2005: pogingen tot hervorming
Tussen 1997 en 2005 tracht de hervormingsgezinde president Mohammad Khatami het land te moderniseren. De jonge bevolking - meer dan de helft is jonger dan vijfentwintig jaar – snakt naar verandering. Zijn hervormingsplannen worden echter gesaboteerd door de huidige opperste leider Khamenei en de conservatieve 'Raad van Hoeders', die toezicht houdt op het islamitische gehalte van de wetgeving.
 Vanaf 2005: hervormingen teruggedraaid
Sinds 2005 is de conservatieve Mahmoud Ahmadinejad president van Iran. Bij de verkiezingen van juni 2009 wordt hij herkozen. De verkiezingsuitslag wordt echter in twijfel getrokken. De grootschalige demonstraties die volgen, worden door de overheid hardhandig uiteen geslagen. Daarbij vallen tientallen doden. Sindsdien zijn meer dan 5000 mensen gearresteerd. Velen krijgen na oneerlijke schijnprocessen vaak lange gevangenisstraffen opgelegd en minimaal veertien personen worden ter dood veroordeeld.
Situatie verslechterd voor christenen, homoseksuelen en opposanten
Voor bepaalde groepen is de al zorgelijke situatie door de toenemende repressie nog verder verslechterd.
- Tot het christendom bekeerde moslims worden beschouwd als afvalligen en steeds vaker vervolgd en bedreigd.
- Homoseksuelen lopen het risico slachtoffer te worden van willekeurige arrestatie en marteling.
- Na de verkiezingen zijn de Iraanse autoriteiten actiever opposanten gaan vervolgen op beschuldiging van deelname aan de 'fluwelen revolutie'.
- Andere groepen die gevaar lopen zijn arabieren, baha'i, soefi's en vrouwenrechtenactivisten.
Vluchtelingen uit Iran
Wereldwijd zijn er 72.774 vluchtelingen afkomstig uit Iran en op dit moment zijn er 13.752 asielverzoeken van Iraniërs in behandeling. Begin 2010 wonen er 31.667 Iraniërs in Nederland. In de eerste helft van 2011 vroegen 449 Iraniërs asiel aan in Nederland, in geheel 2010 waren het er 785. Daarmee vormen zij tegenwoordig de vierde grootste groep asielzoekers in Nederland (na Somalië, Irak en Afghanistan).
Vluchtelingen in Iran
Er zijn niet alleen vluchtelingen uit Iran afkomstig, Iran vangt ook veel vluchtelingen op. Eind 2009 worden ruim 1 miljoen vluchtelingen opgevangen. Het gaat voor het overgrote deel om Afghanen, maar ook een aanzienlijke groep Irakezen heeft bescherming gevonden in Iran.
Links met informatie over Iran
|
