Wanneer is iemand een vluchteling? Dit is bepaald in het Vluchtelingenverdrag. De meeste vluchtelingen in Nederland zijn hier ooit als asielzoeker naartoe gekomen. Daarnaast doet Nederland mee aan een internationaal programma om vluchtelingen die elders in vluchtelingenkampen verblijven te hervestigen. Dit zijn de uitgenodigde vluchtelingen.
Gegronde vrees voor vervolging Volgens het Vluchtelingenverdrag is een vluchteling iemand die in zijn thuisland gegronde vrees heeft voor vervolging. Redenen voor vervolging kunnen zijn ras, godsdienst, nationaliteit, politieke overtuiging of seksuele voorkeur. De vluchteling kan in eigen land geen bescherming krijgen tegen deze vervolging. In Nederland krijgt hij een asielvergunning en de garantie dat hij niet wordt teruggestuurd naar zijn eigen land. Verder krijgt hij een aantal bijzondere rechten, zoals toegang tot de arbeidsmarkt. Dat stelt hem in staat een nieuw bestaan op te bouwen.
Erkende vluchtelingen In Nederland wonen tussen de 200.000 en 250.000 erkende vluchtelingen. De meesten van hen hebben inmiddels de Nederlandse nationaliteit. De meeste vluchtelingen komen uit Irak, Afghanistan, Iran, Somalië en voormalig Joegoslavië.
Uitgenodigde vluchtelingen Nederland is een van de achttien landen in de wereld die vluchtelingen uitnodigen om zich te komen vestigen. Nederland nodigt per jaar vijfhonderd vluchtelingen uit. Ongeveer honderd daarvan hebben een complexe medische aandoening of handicap. VluchtelingenWerk vindt het totale aantal erg laag en pleit voor een ruimhartiger uitnodigingsbeleid.
UNHCR selecteert op kwetsbaarheid De vluchtelingenorganisatie van de Verenigde Naties, de UNHCR, voert het uitnodigingsbeleid uit. Deze selecteert de 'uitgenodigde' vluchtelingen en draagt ze voor. Hierbij kijkt de UNHCR waar de nood het hoogst is en wie het kwetsbaarst is. De vluchtelingen verblijven meestal in vluchtelingenkampen, in een buurland van het thuisland. In deze kampen is de situatie vaak erbarmelijk en ronduit onveilig.
