Wil je onze nieuwsbrief ontvangen?

Wij betrekken je graag bij ons werk. Wil je onze maandelijkse update met nieuws, persoonlijke verhalen en bijzondere acties niet missen? Hieronder schrijf je je in voor onze digitale nieuwsbrief. Nieuwsgierig? Bekijk een voorbeeld.

?VluchtelingenWerk Nederland gaat zorgvuldig om met je privacy

Persoonlijk verhaal

  • Chris is vrijwilliger op de kindervakantieweken
    Chris (62) :
    'Vrijwilliger bij de kindervakantieweken? Doen!'
zondag 6 december 2015

Veelgestelde vragen over vluchtelingen

De afgelopen weken krijgen we veel vragen binnen in onze mailboxen en op Facebook. Wij zijn blij met alle betrokkenheid en geven graag antwoord op een aantal veelgestelde vragen.

1. Zijn de meeste vluchtelingen niet gewoon gelukzoekers?

Vluchtelingen laten alles achter: familie en vrienden, hun huis, baan of school en soms zelfs hun eigen kinderen. De reis die vluchtelingen afleggen op zoek naar een veilige plek is vaak levensgevaarlijk. Vluchten doe je alleen als je ten einde raad bent. Tijdens de asielprocedure in Nederland controleert de IND of het verhaal en de identiteit van de vluchteling kloppen. De vraag of iemand mag blijven of niet, wordt zeer nauwkeurig overwogen. Migranten die alleen om economische redenen hierheen komen, krijgen geen asiel.

Smartphone

Beelden op televisie en internet van vluchtelingen met een smartphone roepen soms vragen op. Zijn dat wel echte vluchtelingen? Bedenk dat vluchtelingen niet per definitie arm zijn. Veel Syriërs hadden een goede baan. Bovendien is een mobiele telefoon tijdens de lange en gevaarlijke vluchtreis enorm belangrijk. Hiermee kunnen vluchtelingen contact houden met familie thuis en uitzoeken hoe ze moeten reizen.

2. Waarom reizen veel mannen alleen en laten ze hun gezin achter?

De vluchtreis is vaak erg gevaarlijk. Denk maar aan de overvolle gammele bootjes op de Middellandse Zee. Ook vragen mensensmokkelaars veel geld. Niet iedereen kan de prijs voor een heel gezin betalen. Daarom besluiten veel mannen zonder hun gezin te vertrekken, in de hoop levend aan te komen in Europa. Van hieruit proberen ze dan hun vrouw en kinderen over te laten komen.

Toename vrouw en kinderen

Begin 2016 zien we een forse toename van vrouwen en kinderen die de oversteek naar Europa maken. De opgelopen wachttijd voor de asielprocedure en gezinshereniging lijken de oorzaak. Pas na de toekenning van een verblijfsvergunning, volgt de aanvraag  voor hereniging met familie. Dit traject duurde een half jaar geleden een paar maanden, maar de wachttijd is opgelopen tot twee jaar. Het is voor veel gezinnen geen optie meer om lang te wachten op legale gezinshereniging, zij verblijven immers vaak in een gevaarlijke situatie. Een gevaarlijke ontwikkeling, want kinderen zijn extra kwetsbaar in boten. Inmiddels zijn twee derde van de bootvluchtelingen vrouwen en kinderen.

3. Zitten er IS-strijders onder de vluchtelingen?

Vanuit de landen waar IS actief is, vluchten veel vluchtelingen juist om aan deze terreurorganisatie te ontsnappen. Alle asielzoekers die in ons land om bescherming vragen, doorlopen een asielprocedure. Tijdens lange gesprekken (zogenoemde 'gehoren') met de IND worden onder andere de identiteit en het vluchtverhaal van de vluchteling nauwkeurig gecontroleerd.

Alert

De Nederlandse inlichtingen- en veiligheidsdiensten en de Nationale Politie zijn voortdurend alert op signalen over mogelijke jihadisten in de vluchtelingenstroom. Ook wordt goed gelet op tekenen van eventuele radicalisering of ronseling voor de jihad. De IND, het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) en de Dienst Terugkeer en Vertrek zullen signalen die hierop wijzen, doorgeven aan de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD).

Vingerafdrukken

Europa en Nederland doen er alles aan om te voorkomen dat jihadisten hier binnenkomen. Eurocommissaris Frans Timmermans zegt hierover: 'Ik geloof niet dat militanten met vluchtelingen meereizen als ze weten dat ze bij aankomst hun vingerafdruk moeten afgeven. Als we dit vakkundig doen, kunnen we de terroristen eruit filteren.'

4. Waarom vechten de mannen in Syrië niet voor hun vrijheid?

Soms vergeten mensen wel eens dat de oorlog in Syrië al vijf jaar aan de gang is en bovendien begon met verzet: jonge Syriërs gingen massaal de straat op en eisten tijdens de Arabische Lente vrijheid van meningsuiting. Maar hun vreedzame protesten werden door het regime beantwoord met kogels.

Syrië is anno 2016 veranderd in een onoverzichtelijk strijdtoneel. Het is onmogelijk om 'goed' en 'kwaad' te definiëren. Steden zijn compleet vernietigd en meer dan duizend strijdende groepen hebben verschillende delen van het land onder controle. Dit zorgt voor een uitermate complex landschap van gewapende groepen die soms allianties met elkaar aangaan en soms elkaar bevechten.

Uitzichtloze situatie

Het gevolg is een jarenlange patstelling tussen de regering, het Vrije Syrische Leger en steeds extremistischer partijen als IS en de aan Al Qaida verbonden Jabhat al-Nusra. Syrische burgers zitten gevangen tussen deze hete vuren en verkeren in een uitzichtloze situatie. Vandaag de dag weet niemand meer tegen wie gevochten moet worden, een duidelijke vijand is er niet. Als je al van jonge mannen kunt verwachten dat ze moeten blijven om te vechten voor de vrijheid van hun land, dan is de grote vraag in Syrië met en tegen wie.

5. Kunnen Syrische vluchtelingen niet worden opgevangen in de regio?

Opvang in de regio gebeurt wel degelijk. En op enorme schaal. Het merendeel van alle Syrische vluchtelingen wordt in de buurlanden Libanon, Jordanië of Turkije opgevangen. Volgens de Verenigde Naties zijn er meer dan vier miljoen Syrische vluchtelingen in Turkije, Libanon, Jordanië, Irak, Egypte en Noord-Afrika. Veel van hen leven in armoedige omstandigheden in vluchtelingkampen aan de grens.

Voorbeelden

Hieronder een aantal voorbeelden van opvang in de regio:

  • In Libanon (4,5 miljoen inwoners) wonen nu rond de 1,1 miljoen Syrische vluchtelingen.
  • Jordanië (6,5 miljoen inwoners) herbergt rond de 636.000 vluchtelingen.
  • Turkije (bijna 75 miljoen inwoners) vangt zo'n tweeënhalf miljoen vluchtelingen op.
  • In het enorme vluchtelingenkamp Domiz in Irak wonen naar schatting zo'n 40.600 mensen. Bekijk een indrukwekkende, interactieve impressie van het leven in het kamp.
  • Lees meer over opvang in de regio >>

6. Krijgen vluchtelingen voorrang bij huisvesting?

Asielzoekers in Nederland verblijven tijdens de asielprocedure in een asielzoekerscentrum. Wanneer ze een verblijfsvergunning krijgen, komen ze in aanmerking voor een woning. De regering heeft statushouders (vluchtelingen met een verblijfsvergunning) nu nog aangewezen als een groep met voorrang, maar is van plan dit uit de wet te schrappen. De benodigde wetswijziging moet nog worden behandeld. Langdurig verblijf in een asielzoekerscentrum is voor niemand goed en vertraagt de inburgering.

Taak van gemeenten

Het huisvesten van statushouders is een taak van de gemeenten. Het Rijk bepaalt hoeveel vluchtelingen een gemeente moet huisvesten. Dat aantal is afhankelijk van het aantal inwoners in die gemeente. Woningcorporaties helpen mee, want de gemeente bezit zelf geen huizen. De gemeente moet binnen drie maanden huisvesting regelen voor een statushouder. Lukt dat niet, dan kunnen Provinciale Staten sancties opleggen.

Nieuwe maatregelen

Omdat in veel gemeenten een tekort is aan sociale huurwoningen, zijn er een aantal nieuwe regelingen gekomen. Het zogeheten zelfzorgarrangement (ZZA) maakt het vergunninghouders mogelijk om vanuit een opvangcentrum zelf tijdelijk onderdak te regelen, bijvoorbeeld bij familie of vrienden. Vorig jaar is het gemeentelijk zelfzorgarrangement (GZZA) in het leven geroepen. Dit geeft gemeenten de mogelijkheid vergunninghouders tijdelijk onderdak te bieden in afwachting van definitieve huisvesting. In 2016 is het 'gemeentelijk versnellingsarrangement' (GVA) hiervoor in de plaats gekomen. Bij het GZZA kan het gaan om tijdelijk onderdak bijvoorbeeld in leegstaande kantoorpanden of vakantiehuizen. Een belangrijk verschil tussen het GVA en het GZZA is dat het tijdelijke onderdak onder het GVA meteen meetelt voor de gemeentelijke huisvestingstaakstelling. Verder bestaat er nog een zogenaamde 'huisvestingsvoorziening', waarbij het gaat om definitieve woonruimte buiten de sociale huursector. Het kan gaan om verbouwde kantoorpanden of prefab woonunits voor vier personen. Deze maatregelen moeten de druk op de centrale opvang verlichten.

Kijk voor meer informatie op:

7. Waarom krijgen vluchtelingen alles gratis, terwijl ik overal voor moet betalen?

Vluchtelingen vluchten om hun leven te redden. Veel vluchtelingen hadden in hun vaderland een baan, een huis, een leven zoals jij en ik. Dat hebben ze allemaal achter moeten laten. Bewoners van een asielzoekerscentrum hebben recht op een wekelijks bedrag voor eten, kleding en persoonlijke uitgaven. Bewoners met een eigen inkomen of vermogen dragen zelf financieel bij in de kosten van de opvang.

Lening

Een vluchteling die een verblijfsvergunning heeft gekregen, moet het asielzoekerscentrum verlaten. In het asielzoekerscentrum moet hij wachten totdat er in een gemeente een woning vrijkomt. Als er een woning is gevonden, wordt die kaal opgeleverd. Vluchtelingen beginnen meestal met niets en daarom krijgen zij van de gemeente een lening. Met dit inrichtingskrediet kunnen zij de meest basale benodigdheden aanschaffen, zoals een bed, bank, tafel, stoelen en een koelkast. Sommige gemeenten zetten deze lening om in een gift.

8. Waarom reizen vluchtelingen door en blijven ze niet gewoon in Griekenland of Hongarije?

De verantwoordelijkheid voor het behandelen van asielaanvragen is nu in de Europese Unie niet eerlijk verdeeld. Op dit moment is het eerste land waar een vluchteling binnenkomt verantwoordelijk voor de behandeling van de asielaanvraag. In de praktijk werkt dit systeem niet. Grenslanden als Griekenland en Italië kunnen de aantallen vluchtelingen niet meer aan. Daarom reizen vluchtelingen door naar Noordwest-Europa.

Balkanlanden

WIe het nieuws volgt, leest veel nare berichten over de misstanden in de landen war de vluchtelingen doorheen reizen. Deze landen hebben geen menswaardig asielbeleid en bieden vluchtelingen geen kans op een betere toekomst. Met de bouw van hekken langs de grens en het de weigering vluchteilngen door te laten, schenden deze landen het internationale recht op het vragen van asiel en het recht op een individuele beoordeling van deze vraag. Door deze behandeling en de incidenten die er zijn geweest, voelen veel vluchtelingen zich niet veilig in de Balkanlanden.

Perspectief bieden

Op Europees niveau wordt gewerkt aan een plan om de behandeling van asielaanvragen eerlijk te verdelen over de EU-lidstaten. Want dan hebben alle landen de mogelijkheid om vluchtelingen naast bescherming ook perspectief te bieden. VluchtelingenWerk probeert dit al lang op de agenda van de Nederlandse overheid te krijgen.

9. Ik wil vluchtelingen helpen op de Griekse eilanden. Wat raden jullie aan?

We raden je aan om contact op te nemen met organisaties die ervaring hebben met noodhulp aan vluchtelingen in het buitenland. Die weten waar ter plekke behoefte aan is. Een daarvan is Stichting Bootvluchteling. Kijk voor meer informatie en hoe jij als vrijwilliger kunt bijdragen op www.bootvluchteling.nl.

10. Waarom wordt niet eerst voor onze ouderen, daklozen en werklozen gezorgd?

VluchtelingenWerk Nederland is een organisatie die vluchtelingen helpt. Er zijn andere organisaties die bijvoorbeeld ouderen en daklozen helpen. Maar hulp aan ouderen, daklozen en vluchtelingen hoeft elkaar niet uit te sluiten. Laten we deze mensen en doelgroepen niet tegen elkaar uitspelen.

11. Hoeveel vluchtelingen zijn er in Nederland?

Volgens het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) zijn er op dit moment (zeven maart 2015) 48.536 vluchtelingen in Nederlandse asielzoekerscentra. Dit zijn vooral Syriërs, Eritreeërs en Irakezen. Met de huidige Europese overleggen over toelating en spreiding van de nu verwachte vluchtelingen, is het moeilijk te zeggen hoeveel dit aantal nog zal stijgen.

12. Klopt het dat er veel kindbruiden tussen de vluchtelingen zitten?

Dit komt gelukkig zelden voor en de wet is inmiddels aangepast.  Meisjes jonger dan achttien jaar worden bij aankomst in Nederland apart opgevangen en onder voogdij van Nidos geplaatst. De wet erkent niet langer in het buitenland gesloten huwelijken met meisjes onder de achttien jaar. Een naar Nederland gevluchte man die wil herenigen met zjin minderjarige vrouw krijgt hiervoor geen toestemming. Dit kan pas nadat het meisje achttien jaar is geworden. VluchtelingenWerk is blij met met de wetswijziging, al zien we wel dat het soms ook weer voor andere schrijnende situaties kan zorgen.

Schrijnende situates

Het komt namelijk voor dat ouders in vluchtelingenkampen hun (te) jonge kinderen uithuwelijken in de hoop dat zij op die manier beschermd is tegen andere mannen. Zij kiezen dan uit twee kwaden. Als de man naar Nederland vlucht en het meisje alleen achterblijft enmeot wachten tot zij achttien jaar is, kan dat weer andere problemen  geven. Als er in het huwelijk al kinderen zijn geboren, dan mogen die wel naar hun vader in Nederland. De moeder blijft dan alleen achter.

13. Zijn er spanningen in de asielzoekerscentra tussen bepaalde groepen?

VluchtelingenWerk heeft geen signalen dat er spanningen zouden zijn tussen christenen en moslims in de opvangcentra in Nederland. Wij zijn ook niet voor gescheiden opvang. In onze samenleving leven we naast en door elkaar. Dat geldt ook voor vluchtelingen.

Goede begeleiding noodzakelijk

Wat we wel tegenkomen is dat er spanningen ontstaan als er veel mensen dicht op elkaar zitten in een onzekere situatie. Op den duur ontstaan irritaties en onbegrip. Daarom vinden wij het zo belangrijk dat mensen goed begeleid worden en te horen krijgen wat ze te wachten staat.

Kleinschalige opvang

Wij pleiten voor kleinschalige opvang. Mensen hebben dan meer rust en privacy. Er is meer sociale controle en mensen voelen zich veiliger omdat kleinschalige opvang overzichtelijker is. Bovendien bevordert kleinschalige opvang het contact met buurtbewoners en dat komt de integratie ten goede.

  • Naast vragen komen er ook hartverwarmende reacties bij ons binnen. Veel mensen willen graag iets voor vluchtelingen betekenen. Hoe kun je helpen? Kijk hier.

Deel dit met anderen