Jacqueline van Vugt

Interview met filmmaakster Jacqueline van Vugt

Filmmaakster Jacqueline van Vugt groeide op in Mali en Tsjaad en filmde de reis van vluchtelingen op de grenzen van West-Afrika tot Nederland. Dit is de reis van veel vluchtelingen in Nederland. Vanaf vandaag draait de documentaire 'Borders' in verschillende filmtheaters.

 

Waarom ben je een film over grenzen en vluchtelingen gaan maken?

"Ik ben zelf opgegroeid in Mali en Tsjaad. Na mijn 16e ben ik ook nog heel veel terug geweest in Afrika: Burkina Faso, Ghana, Benin, ik ken heel West-Afrika wel zo'n beetje. We waren op de grens van Senegal met Mali een meisje, een prostituee uit Nigeria, aan het filmen. Ze had witmakende créme op; ze willen zo blank mogelijk zijn. Ze vroeg ons: “You think black is beautifull?” Wij zeiden dat we dat inderdaad vonden. Waarop zij antwoordde: “But you're asking the questions.” En dat was ook zo: er is zo veel verschil tussen een meisje daar en mij, omdat ik een Nederlander ben. Ik ben in Mali opgegroeid, maar toch zitten er zoveel grenzen tussen ons. Er zijn zoveel stappen die ons scheiden. En daar hebben we toen een film van gemaakt."

 

Voor het maken van Borders bezocht je meerdere detentiecentra in Nederland. Wat heb je daar gezien?

"Mensen zaten daar erg lang vast, van 5 uur 's middags tot 8 uur 's avonds zitten ze achter slot en grendel. Dat is langer dan criminelen. Mensen kunnen niet werken, wat wel in een gewone gevangenis kan. Het eten is erg slecht, ik heb het zelf ook gegeten. In Rotterdam is geloof ik wel gym, en je kunt wat schilderen, maar verder kun je niks doen. Alleen maar wachten... De lucht is slecht. Er was wel een luchtplaats, net een soort container met van die luchtroosters er boven. Dat kon écht niet. Ze zijn het wel aan het opknappen, maar het is wel heel erg dat het zo heeft bestaan. Die mensen worden moedeloos."

 

"Wat is het hebben van een paspoort voor jou gaan betekenen na het maken van deze film?"

Dat voel je pas als je wordt geweigerd natuurlijk. Je hebt het niet aan den lijve ondervonden. Je paspoort is eigenlijk alles, al je mogelijkheden. Als je geen papieren hebt kan er misbruik van je worden gemaakt: prostitutie, slavernij... Clara (een personage uit de film) zegt het ook: papers is everything.  Bij elke rechtszaak wordt de stapel groter.  Soms meer dan 50 centimeter – allemaal papier! Je mag in Nederland alleen blijven als je 'heel zielig' bent. Terwijl de meeste mensen die hier komen ook iets kúnnen. Ik vind dat je kansen moet hebben in je leven. En die kansen moet je ook ergens anders kunnen zoeken.

 

"Wij moeten vluchtelingen meer kansen geven in Nederland?"

Vluchtelingen zijn ook hele sterke mensen. Ze hebben de moed gehad om hun spullen te pakken en te gaan. Dat zijn mensen die een stap vooruit denken in het leven, die naar de toekomst kijken. Vluchtelingen kunnen we heel goed gebruiken in deze maatschappij. Nu heb je bijvoorbeeld het kinderpardon voor asielzoekerskinderen. Die zijn hier soms al 13, 14 jaar, zijn hier geboren, en vallen nog steeds niet onder de regels. Maar ze moeten wel naar school. Ze zijn dus totaal ingeburgerd in Nederland, en kunnen ook iets bijdragen.

 

"Waarom zouden mensen deze film moeten kijken?"

Ik wilde met Borders laten zien: Waar komen deze mensen eigenlijk vandaan? Wat scheidt ons? En wat verbindt ons? We willen het niet weten, en doen alsof het niet bestaat. Deze film leert je wat over de ander, maar ook over jezelf: we leven in een democratie en we hebben er voor gekozen om dit te doen. Je leert dus ook: dit zijn wij. Wij doen dit. Jij ook.

Klik hier voor meer informatie over 'Borders'.

Deel dit met anderen