vrijdag 3 juli 2020

Vermorzelde hoop | Column Hazem Darwiesh

De huidige protesten in Amerika en de wereld, voeren columnist Hazem Darwiesh terug naar de Arabische Lente.

De huidige protesten in Amerika en de wereld, voeren columnist Hazem Darwiesh terug naar de Arabische Lente en de hoop die toen even gloorde aan de horizon. Maar nadat hij alles verloor wat hij lief had, verdampte de hoop op verandering. 'Mijn idee over het 'kleine dorp' waarin de wereld één zou worden was vernietigd. Meer dan dat: ook mijn geloof in het nut van opstand en demonstraties tegen onrecht en autoritaire regimes was vermorzeld.'

Een klein dorp

In de jaren negentig van de vorige eeuw werd ik me als tiener bewust van de explosie van de informatierevolutie en de verspreiding van het gezegde dat 'de wereld een klein dorp' was  geworden. Maar de aanslagen van september 2001 in New York en de terroristische daden die volgden in verschillende delen van de wereld vormden een wrede en fundamentele test voor dat 'kleine dorp' en haar concepten.

Hoop in barre tijden

Desondanks verloor ik als jonge man in de gemeenschap van een conservatieve handelsstad als Aleppo niet mijn geloof in de theorie van het 'kleine dorp' en de mogelijkheden en veranderingen die dat voor mij en alle andere jongeren in de stad zou kunnen betekenen. Toen zaten we gevangen tussen het aambeeld van een autoritair regime en de hamer van een samenleving die steeds extremer werd. We droomden over vrijheden en rechten die we alleen herkenden op de pagina's van verboden boeken en kranten of op televisiekanalen die uitzonden vanuit Parijs of Londen.

Arabische Lente

Met de komst van de Arabische lente in Syrië in het voorjaar van 2011 dachten we dat het effect van het 'kleine dorp' eindelijk zijn uitwerking had en dat de Syriërs hun vrijheden en rechten nu zouden kunnen grijpen. We zouden ons ontdoen van een regime dat ons al ruim veertig jaar onderdrukte en vernederde. Het regime zou ons tenminste niet langer durven onderdrukken en doden zoals het in de jaren tachtig deed. Want in die tijd waren er geen sociale media en geen cameratelefoons die alle gebeurtenissen van de revolutie documenteerden en die zich als een lopend vuurtje van de ene stad naar de andere verspreidden. En natuurlijk zou de wereld nu ingrijpen om de misdaden van het regime te stoppen.

Vermorzeld

Maar na een tijdje ontdekten we dat dit allemaal een illusie was. Het regime onderdrukte de demonstraties op brute wijze en doodde de demonstranten, zette mensen in gevangenis en martelde hen, bombardeerde hele steden en gebruikte internationaal verboden wapens; en niets dat het regime tegen hield. Al zijn acties werden gedocumenteerd dankzij de technieken van het 'kleine dorp', maar ze beschermen ons helemaal niet tegen het kwaad, de dood en onze vluchten. Toen de dood ons van alle kanten in Aleppo bedreigde en er geen mogelijkheid was om het regime te stoppen, ging ik op de vlucht, op zoek naar veiligere plekken. Mijn idee over het 'kleine dorp' waarin de wereld één zou worden was vernietigd. Meer dan dat: ook mijn geloof in het nut van opstand en demonstraties tegen onrecht en autoritaire regimes was vermorzeld.

De pijn van het onrecht

Vorige maand braken de 'Black lives matter'-demonstraties uit in Amerika en later in Europa, waarbij de brute moord van George Floyd door de Amerikaanse politie en de discriminatie tegen zwarten in Amerika en in de hele wereld werd veroordeeld. Ik ken dit onrecht goed, ik ken hun pijn, ik weet wat het betekent. Maar toch voelde ik geen enkele emotie. Ik ben de hoop verloren om het te kunnen veranderen, en wil niet langer demonstreren om het onrecht af te wenden of uit te roeien.

Onuitsprekelijk moedig

Twee dagen geleden zag ik een video van een Syrische grootmoeder uit de stad Idlib in het noorden van Syrië. De zes kinderen van deze vrouw zijn allemaal door het Syrische regime gedood. Nu zorgt ze in haar eentje voor haar negentien kleinkinderen. Ik weet niet hoe deze oma nog op eigen benen kan staan. Maar wat ik wel weet, is dat wat we in Syrië hebben gedaan, onuitsprekelijk moedig was. Een weerloos volk dat tegenover een crimineel regime stond en niets meer eiste dan vrijheid; maar haar leed werd door de wereld genegeerd.

Een onveranderd dorp

Bovendien hebben de protesten tegen het Syrische regime geen enkel land afgeschrikt om bij te dragen aan de oorlog om zo zijn eigen belangen te behartigen. Een paar dagen geleden las ik over een Nederlands bedrijf dat via Rusland chemische wapens naar Syrië exporteert. Niemand geeft iets om dat nieuws. Nu domineert 'Black lives matter' het nieuws, maar na een korte tijd zal dat nieuws stoppen zonder iets te hebben veranderd, vrees ik. Dan krijgen we nieuwe onderwerpen om de pagina's van kranten, sociale media en demonstratiepleinen mee te vullen. En in de tussentijd verandert er niets in dit 'kleine dorp'.

Wil je onze nieuwsbrief ontvangen?

Volg ons via: