Hoe zit het nou? Feiten over vluchtelingen

De vluchtelingensituatie roept bij veel mensen vragen en zorgen op. Op deze pagina vind je informatie over feiten en achtergronden.

Vooraf: wat doet VluchtelingenWerk?

Nooit waren er wereldwijd meer mensen op de vlucht. Miljoenen vluchtelingen hebben huis en haard verlaten op zoek naar een veilig bestaan. VluchtelingenWerk kan deze vluchtelingencrisis niet oplossen. Maar vluchtelingen die in Nederland komen, kunnen wél op ons rekenen.

VluchtelingenWerk Nederland is al sinds 1979 dé belangenbehartiger van vluchtelingen en asielzoekers in Nederland. We begeleiden hen vanaf het moment van binnenkomst, tot aan de integratie in de samenleving. Deze infographic laat zien wat onze werkzaamheden inhouden en voor wie we dit doen.

Verschil tussen asielzoeker en vluchteling

Een asielzoeker is iemand die in Nederland bescherming heeft aangevraagd. Alleen mensen die in hun land van herkomst gevaar lopen vanwege oorlog, politiek geweld, hun seksuele geaardheid, afkomst of religie hebben recht op bescherming. In de asielprocedure wordt dit onderzocht. Wanneer de Immigratie & Naturalisatiedienst (IND) heeft vastgesteld dat de asielzoeker inderdaad gevaarloopt in het land van herkomst, krijgt hij of zij een verblijfsvergunning. Vanaf dat moment is hij een vluchteling. 

Feiten en cijfers: een animatiefilmpje

Van alle vluchtelingen wereldwijd komt maar een heel klein deel naar Europa en Nederland. In Nederland doorlopen ze een asielprocedure. Wie mag blijven heeft recht op bescherming. Onze vrijwilligers helpen bij de asielprocedure en bij de integratie in de Nederlandse samenleving. Bekijk hieronder een kort animatiefilmpje dat dit mooi in beeld brengt.

[[{"type":"media","view_mode":"default","fid":"335666","attributes":{"alt":"Feiten en cijfers over vluchtelingen: een animatie","class":"media-image","height":"390","width":"640"}}]]

  • Belangrijke cijfers

    Al eerder grote aantallen

    Nederland heeft eerder met grote aantallen vluchtelingen te maken gehad. Tussen 1998 en 2002 steeg de bezetting van de opvangcentra van 37.720 naar 83.801 personen. Dit kwam onder andere door oorlogen in Oost-Europa. Daarna daalde de bezetting weer. In de periode tussen 2002-2013 was het relatief rustig in Nederland.

    Asielaanvragen en bezetting opvangcentra

    Bekijk hieronder een grafiek van het aantal asielaanvragen en de bezetting van de opvangcentra tussen 1998 en 2016.

  • Zijn de meeste vluchtelingen niet gewoon gelukzoekers?

    Vluchtelingen laten alles achter: familie en vrienden, hun huis, baan of school en soms zelfs hun eigen kinderen. De reis die zij afleggen op zoek naar een veilige plek is vaak levensgevaarlijk. Vluchten doe je alleen als je ten einde raad bent. Tijdens de asielprocedure in Nederland controleert de IND of het verhaal en de identiteit van de vluchteling kloppen. De vraag of iemand mag blijven of niet, wordt zeer nauwkeurig overwogen. Asielzoekers die alleen om economische redenen hierheen komen, krijgen geen asiel.

    Smartphone

    Beelden op televisie en internet van vluchtelingen met een smartphone roepen soms vragen op. Zijn dat wel echte vluchtelingen? Bedenk dat vluchtelingen niet per definitie arm zijn. Veel Syriërs hadden gewoon een goede baan, een huis en een opleiding. Op een lange, gevaarlijke vluchtreis kun je niet veel meenemen, maar een telefoon laat je niet zomaar achter. Het is namelijk de enige manier om contact te houden met achtergebleven familieleden en de weg te vinden.

  • Waarom reizen veel mannen alleen en laten ze hun gezin achter?

    De vluchtreis is vaak erg gevaarlijk. Denk maar aan de overvolle, gammele bootjes op de Middellandse Zee. Ook vragen mensensmokkelaars veel geld. Niet iedereen kan de prijs voor een heel gezin betalen. Daarom besluiten veel mannen zonder hun gezin te vertrekken, in de hoop levend aan te komen in Europa. Van hieruit proberen ze dan hun vrouw en kinderen over te laten komen.

  • Zitten er IS-strijders onder de vluchtelingen?

    Vanuit de landen waar IS actief is, komen veel vluchtelingen hierheen juist om aan deze terreurorganisatie te ontsnappen. Alle asielzoekers die in ons land om bescherming vragen, doorlopen een asielprocedure. Tijdens lange gesprekken (zogenoemde 'gehoren') met de IND worden onder andere de identiteit en het vluchtverhaal van de vluchteling nauwkeurig gecontroleerd.

    Alert

    De Nederlandse inlichtingen- en veiligheidsdiensten en de Nationale Politie zijn voortdurend alert op signalen over mogelijke jihadisten in de vluchtelingenstroom. Ook wordt goed gelet op tekenen van eventuele radicalisering of ronseling voor de jihad. De IND, het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) en de Dienst Terugkeer en Vertrek zullen signalen die hierop wijzen, doorgeven aan de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD).

  • Kunnen Syrische vluchtelingen niet worden opgevangen in de regio?

    Opvang in de regio gebeurt wel degelijk. En op enorme schaal. Het merendeel van alle Syrische vluchtelingen wordt in de buurlanden Libanon, Jordanië of Turkije opgevangen. Volgens de Verenigde Naties zijn er meer dan 4.8 miljoen Syrische vluchtelingen in Turkije, Libanon, Jordanië, Irak, Egypte en Noord-Afrika. Veel van hen leven in armoedige omstandigheden in vluchtelingkampen aan de grens.

    Voorbeelden

    Hieronder een aantal voorbeelden van opvang in de regio:

    • In Libanon (4,5 miljoen inwoners) wonen nu rond de 1,2 miljoen Syrische vluchtelingen.
    • Jordanië (6,5 miljoen inwoners) herbergt rond de 650.000 vluchtelingen.
    • Turkije (bijna 75 miljoen inwoners) vangt zo'n 2,7 miljoen vluchtelingen op.
    • In het enorme vluchtelingenkamp Domiz in Irak wonen naar schatting zo'n 58.000 mensen. Bekijk een indrukwekkende, interactieve impressie van het leven in het kamp.
    • Lees meer over opvang in de regio >>
  • Krijgen vluchtelingen een woning als ze uit het azc komen?

    Asielzoekers in Nederland verblijven tijdens de procedure in een asielzoekerscentrum. Wanneer ze een verblijfsvergunning krijgen, komen ze in aanmerking voor een woning.

    Taak van gemeenten

    Het huisvesten van statushouders is een taak van de gemeenten. Het Rijk bepaalt hoeveel vluchtelingen een gemeente moet huisvesten. Dat aantal is afhankelijk van het aantal inwoners in die gemeente. Woningcorporaties helpen mee, want de gemeente heeft zelf geen huizen. De gemeente moet binnen drie maanden huisvesting regelen voor een statushouder. Lukt dat niet, dan kunnen Provinciale Staten sancties opleggen.

    Nieuwe maatregelen

    Omdat in veel gemeenten een tekort is aan woningen, zijn er twee nieuwe regelingen. Het zogeheten zelfzorgarrangement (ZZA) maakt het vergunninghouders mogelijk zelf tijdelijk onderdak te regelen, bijvoorbeeld bij familie of vrienden. Het gemeentelijk zelfzorgarrangement (G-ZZA) geeft gemeenten de mogelijkheid vergunninghouders tijdelijk logeergelegenheid te bieden in afwachting van definitieve huisvesting. Bijvoorbeeld in leegstaande kantoorpanden of vakantiehuizen. Beide maatregelen moeten de druk op de centrale opvang verlichten.

    Kijk voor meer informatie op:

Meer informatie

Relevante pagina's op Vluchtelingenwerk.nl:

Andere websites met informatie en cijfers:

  • In dit YouTube-filmpje wordt de situatie rondom de vluchtelingen en Syrië uitgelegd (Engelstalig, duur: 6:17 minuten).
  • Deze webpagina van de vluchtelingenorganisatie van de Verenigde Naties (UNHCR) is up-to-date en wordt goed bijgehouden.

Wil jij je structureel of eenmalig inzetten voor vluchtelingen?

Deel dit met anderen