Azc-overlast: hoe zit het écht?
Wie het nieuws volgt, krijgt al snel het idee dat heel Nederland in verzet komt tegen asielzoekerscentra. Protesten, dreiging, fakkels en boze bewoners halen regelmatig de voorpagina’s. Maar hoe groot is die overlast van azc’s nu écht?
Angst voor overlast door asielzoekers
Bij de aankondiging van een nieuwe opvanglocatie klinken vaak dezelfde zorgen. Bewoners zouden vrezen voor:
Meer criminaliteit
Een verminderd gevoel van veiligheid
Verandering van het straatbeeld
Onrust in de buurt
Overlast gevende asielzoekers
Die zorgen krijgen veel aandacht in de media. Zo verschenen er onlangs berichten over een gemeente waar bewoners geld kregen om hun huis beter te beveiligen na de komst van een azc. Zulke berichten versterken het beeld dat opvang automatisch leidt tot problemen.
Maar dat is vooral het nieuws dat we zien. Wat zeggen de feiten?
Wat zegt onderzoek over overlast van azc’s?
Uit langlopend onderzoek van de Universiteit van Amsterdam blijkt dat op de meeste plekken vrijwel géén sprake is van extra overlast na de opening van een opvanglocatie.
Ook NU.nl deed onderzoek in ongeveer dertig gemeenten in 2022. Hieruit bleek dat bijna nergens een toename van overlast werd gemeten. Dit verhaal ondersteunt eerder onderzoek dat in 2015 werd gedaan. De gevreesde problemen bleven in de praktijk vaak uit.
Dat betekent niet dat er nooit incidenten zijn. Die kunnen voorkomen. Het Wetenschappelijk Onderzoek- en Datacentrum (WODC) onderzoekt al jaren incidenten in opvanglocaties en overlast rondom azc's. Incidenten die hier worden genoemd, spelen zich voor het overgrote deel binnen opvanglocaties af. Slechts een klein deel van de bewoners komt met justitie in aanraking. Structurele, grootschalige overlast door asielzoekers blijkt eerder uitzondering dan regel.
Een gezin leert fietsen in een azc in Rijswijk
Feiten boven onderbuikgevoel
Discussies over asielopvang gaan vaak over gevoelens van onzekerheid of angst. Die gevoelens zijn begrijpelijk en verdienen aandacht.
Tegelijk is het belangrijk om beleid te baseren op feiten en data, niet op incidenten of onderbuikgevoel.
Geef voor vluchtelingen in Nederland
Mensen op de vlucht laten álles achter op zoek naar veiligheid. Met jouw steun komen we op voor de belangen van vluchtelingen en begeleiden hen van aankomst naar toekomst. Zodat ze vanaf dag één meedoen in de samenleving. Geef vandaag nog en maak het verschil.


