Asiel
Asiel
Asiel. Een veelbesproken thema in de samenleving en de politiek. Maar hoe verloopt de asielprocedure eigenlijk in Nederland? En wat zijn de regels? We leggen uit hoe het zit.
Wat is er aan de hand?
Al jaren hebben we in Nederland te maken met lange wachttijden in de asielprocedure. Zo kan een asielaanvraag inmiddels al oplopen tot bijna twee jaar. Hierdoor staat het leven van vluchtelingen die in Nederland bescherming vragen ongelooflijk lang in de wacht.
Actueel
Tweede Kamer stemt in met strenge asielwetten: dít is hoe het vluchtelingen raakt
Ongelooflijk, maar waar: de strenge asielwetten van minister Faber zijn door de Tweede Kamer. Schadelijk voor de hele samenleving, maar in de eerste plaats voor vluchtelingen.
Alles over asiel
Wat is een asielzoeker?
Een asielzoeker is iemand die bescherming vraagt in een ander land. Tijdens de asielprocedure wordt onderzocht of deze persoon recht heeft op bescherming. Wanneer een vluchteling jonger dan 18 jaar zonder ouders of voogd naar Nederland komt om asiel aan te vragen, noemen we deze persoon een alleenstaande minderjarige vreemdeling (amv).
Zodra iemand de vluchtelingenstatus krijgt, noemen we diegene ook wel een statushouder.
Hoe werkt de asielprocedure in Nederland?
In Nederland start de asielprocedure bijna altijd in Ter Apel. Hier melden asielzoekers zich aan, worden hun papieren gecontroleerd en dienen zij formeel een asielverzoek in. Na het aanmeldgehoor start de algemene asielprocedure.
De wachttijd voor de behandeling van de asielaanvraag is inmiddels opgelopen tot gemiddeld 21 maanden. Dit terwijl de wettelijke norm is vastgesteld op zes maanden.
Hoe wordt bepaald of iemand recht heeft op asiel?
Tijdens de asielprocedure vertelt een asielzoeker waarom hij of zij niet veilig terug kan naar het thuisland. Een advocaat helpt daarbij. In 2025 stemde de Tweede Kamer in met strengere asielwetten. Die maken het moeilijker voor vluchtelingen en hun gezin om bescherming te krijgen en een nieuw, veilig bestaan op te bouwen.
Opnieuw een asielaanvraag doen: kan dat?
Wanneer de eerste aanvraag door de IND is afgewezen, hebben asielzoekers het recht om een nieuwe asielaanvraag in te dienen. De IND zal een nieuwe asielaanvraag alleen in behandeling nemen als er nieuwe feiten, bewijsstukken of omstandigheden in de situatie van de asielzoeker zijn.
Onze begeleiding tijdens de asielprocedure
Elke dag zetten wij ons in voor vluchtelingen in Nederland. De begeleiding tijdens de asielprocedure is daarbij een belangrijk onderdeel.
Explainer: Het aantal asielzoekers voorspellen? Dat werkt niet!
Het tekort aan opvangplekken komt onder andere doordat er te weinig geld beschikbaar is voor de opvang. En dát komt weer door verkeerde voorspellingen over hoeveel asielzoekers er ieder jaar naar Nederland komen. We leggen uit waarom gluren in een glazen bol een superslecht idee is.
Belangrijke cijfers over asiel
82 weken
is de gemiddelde wachttijd voor de asielprocedure in 2025, tegenover 31 weken in 2022.
53.000 asielaanvragen
wachten eind 2025 op een beslissing. In 2021 waren dit er nog 18.000.
26.000 mensen
wachten in december 2025 al langer dan 15 maanden op hun asielaanvraag-beslissing.
Ons standpunt over asiel
De asielprocedure moet eerlijk, snel en zorgvuldig zijn. Asielzoekers moeten goede voorlichting krijgen over de procedure, in alle rust hun verhaal kunnen vertellen, een goede tolk en voldoende, kwalitatieve rechtsbijstand krijgen.
Persoonlijk verhaal
Leven in de opvang als asielzoeker: 'Samenwerken geeft mij hoop'
De 32-jarige Anas uit Syrië woont tijdelijk in het azc in Baexem. Hij vertelt hoe hij zijn verblijft in een azc ervaart. 'Ik houd ervan om voor iets te zorgen.'
Veelgestelde vragen over asiel in Nederland
Is ons asielbeleid soepeler dan dat van onze buurlanden?
Nee, het asielbeleid in Nederland is niet soepeler. De criteria om asiel te krijgen zijn in Nederland grotendeels hetzelfde als in de rest van Europa. Dat komt omdat hierover onderling afspraken zijn gemaakt. Wel hebben landen binnen die afspraken de ruimte om eigen keuzes te maken.
Helaas zijn er Europese landen die vluchtelingen (vaak met veel geweld) weren aan de grens. Deze zogenaamde ‘pushbacks’ zijn echter illegaal, en staan los van het asielbeleid.
Hoe werkt het in Ter Apel?
Asielzoekers in Nederland dienen zich direct na aankomst persoonlijk te melden in Ter Apel. Hoe het in Ter Apel verder verloopt, welke problemen er zich vormen en hoe wij op locatie ondersteunen, lees je op onderstaande pagina.
Wat staat er in de nieuwe asielwetten?
Nederland staat op het punt zeer strenge nieuwe asielwetten in te voeren. Wetten die het leven van vluchtelingen én onze samenleving ingrijpend kunnen veranderen. Al moet de Eerste Kamer er nog over stemmen, roept dit mogelijke nieuwe asielbeleid veel vragen op.
Wat gebeurt er met uitgeprocedeerde asielzoekers?
Asielzoekers waarvan de asielaanvraag is afgewezen door de IND, moeten terug naar hun land van herkomst. Zij kunnen nog wel in beroep (en in hoger beroep) gaan bij de rechter tegen deze beslissing. Wordt een asielaanvraag definitief afgewezen, dan moeten asielzoekers Nederland meestal binnen vier weken verlaten.
Voor veel uitgeprocedeerde asielzoekers blijkt zelfstandig terugkeren naar het land van herkomst echter erg moeilijk. Voor velen van hen voelt het niet veilig om terug te gaan. Daarnaast kampen ze vaak met schaamte of angst, en hebben helemaal niets meer om naartoe terug te keren. Onze medewerkers helpen deze uitgeprocedeerde asielzoekers daarom om hun blik weer op te toekomst te richten en, indien mogelijk, waardig terug te keren naar hun land van herkomst.
Lees hier meer over de terugkeer van uitgeprocedeerde asielzoekers
Komen er veel 'veiligelanders' naar Nederland?
'Veiligelanders' zijn asielzoekers die afkomstig zijn uit landen die door de Nederlandse overheid als veilig worden beschouwd. Die instroom is relatief klein in vergelijking met de totale groep asielzoekers - in 2024 was dit slechts 5%. Gemiddeld 96% van deze asielaanvragen werd afgewezen.
Onze steun tijdens de asielprocedure
Ondersteuning en begeleiding
In alle fasen van de asielprocedure krijgen asielzoekers ondersteuning van onze medewerkers en vrijwilligers. We wonen o.a. gehoren bij met de IND, nemen samen het vluchtverhaal door en zijn in iedere opvanglocatie aanwezig.
Project Time4You
Met het project Time4You zorgen we dat vluchtelingkinderen in asielzoekerscentra sterker in hun schoenen komen te staan. Zo informeren we hen tijdens voorlichtingen over allerlei onderwerpen die hen aangaan.