Asiel aanvragen
Asiel aanvragen
Mensen op de vlucht kunnen in Nederland asiel aanvragen. Maar hoe werkt onze asielprocedure precies? Hoe lang moeten asielzoekers wachten? En wat gebeurt er als een asielverzoek niet wordt ingewilligd? We zetten de feiten op een rij.
Wie kan asiel aanvragen in Nederland?
Mensen die bescherming nodig hebben vanwege een onveilige situatie in hun thuisland, kunnen in Nederland asiel aanvragen. Om in aanmerking te komen voor een verblijfsvergunning moet er voldaan worden aan een of meer van de volgende voorwaarden:
1. Gevaar voor vervolging in het land van herkomst
Je komt in aanmerking voor asiel als je in jouw land vreest voor vervolging vanwege:
- Religie of geloofsovertuiging
- Etnische afkomst
- Nationaliteit
- Politieke overtuiging
- Het behoren tot een bepaalde sociale groep
Deze vervolgingsgronden zijn vastgelegd in het Vluchtelingenverdrag.
2. Gevaar voor leven of onmenselijke behandeling
Je komt ook in aanmerking voor asiel als uitzetting je blootstelt aan de volgende risico's in je land van herkomst:
- Doodstraf of executie
- Marteling of andere onmenselijke of vernederende behandeling of bestraffing.
3. Gevaar door gewapende conflicten
Je komt ook in aanmerking voor asiel als er in jouw land sprake is van willekeurig geweld door gewapende conflicten (oorlogssituaties).
4. Gezinshereniging
Als een direct familielid recent een asielvergunning in Nederland heeft gekregen, is het mogelijk een afgeleide verblijfsvergunning krijgen. Dit geldt voor:
- Echtgenoot of echtgenote
- Geregistreerde partner
- Ouders
- Minderjarige kinderen
Hoe lang duurt de asielprocedure?
De wachttijd voor de behandeling van een asielaanvraag kan inmiddels oplopen tot meer dan twee jaar, terwijl dit enkele maanden hoort te zijn. Een korte samenvatting van de huidige situatie (juni 2026):
- Als asielzoekers over land in Nederland aankomen, melden zij zich in Ter Apel, waar hun papieren worden gecontroleerd en ze formeel een asielverzoek indienen. Dan is het wachten op het gehoor bij de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND).
- Na hun registratie vertrekken asielzoekers vanuit Ter Apel naar een (nood)opvanglocatie. Dan start de asielprocedure en volgt een gesprek met de IND: het gehoor. Na dit gesprek neemt de IND een beslissing over de asielaanvraag. Het wachten op dit gehoor en de uiteindelijke uitslag duurt inmiddels ook lang: gemiddeld wel ruim 29 maanden. En dat terwijl de wettelijke norm zes maanden is. (Bron: IND)
Persoonlijk verhaal
'Het voelt alsof de beste jaren van mijn leven worden weggegooid'
Al tweeënhalf jaar leeft de Iraanse Mobina (24) in totale onzekerheid. Ze wacht op nieuws over haar verblijfsstatus. Postief of negatief, het maakt haar amper meer uit. Als ze maar íets hoort. 'Ik wacht, maar het leven wacht niet.'
De rol van VluchtelingenWerk
In alle fasen van de asielprocedure krijgen asielzoekers ondersteuning van onze betaalde medewerkers en professionele vrijwilligers.
Zo wonen we gehoren van de IND bij en ondersteunen we asieladvocaten.
Gewone en versnelde asielprocedure
De meeste asielaanvragen worden behandeld in de gewone asielprocedure. De IND moet hier in principe binnen zes maanden een beslissing nemen. In sommige situaties mag deze termijn worden verlengd, bijvoorbeeld als er veel aanvragen tegelijk zijn, als een zaak extra onderzoek vraagt of als iemand niet voldoende meewerkt aan de procedure.
Wanneer is er sprake van een versnelde procedure?
In maar liefst tien gevallen wordt een versnelde procedure gestart. Bijvoorbeeld wanneer iemand asiel aanvraagt aan de grens, afkomstig is uit een veilig land van herkomst of eerder al een asielaanvraag heeft gedaan. In deze procedure neemt de IND meestal binnen drie maanden een beslissing.
Ook de mogelijkheden om in beroep te gaan verschillen. In de gewone procedure is de beroepstermijn vier weken. In de versnelde procedure is dit meestal één week.
Daarnaast kunnen de rechten van asielzoekers verschillen. Zo hebben sommige mensen in een versnelde procedure geen toegang tot werk tijdens de behandeling van hun asielaanvraag.
Hoe verder?
Asielaanvraag ingewilligd
Wanneer een asielaanvraag is ingewilligd, wordt een tijdelijke verblijfsvergunning verleend. Deze is drie jaar geldig. Met een verblijfsvergunning wordt een asielzoeker een ‘statushouder’ en krijgt hij of zij toegang tot huisvesting, sociale voorzieningen en werk. Ook moet er een inburgeringsexamen afgelegd worden. Na drie jaar wordt de verblijfsvergunning opnieuw beoordeeld.
Asielaanvraag afgewezen
Als de IND besluit een asielaanvraag af te wijzen, moeten asielzoekers terugkeren naar hun land van herkomst. Ze hebben nog wel de mogelijkheid om in beroep te gaan tegen deze beslissing bij de rechter. Wordt de asielaanvraag definitief afgewezen, dan moeten asielzoekers Nederland normaal gesproken binnen vier weken verlaten.