Ter Apel: aanmelding van asielzoekers
Ter Apel: aanmelding van asielzoekers
Wanneer je asiel wil aanvragen in Nederland moet je je direct na aankomst melden bij de IND in Ter Apel (gemeente Westerwolde) of op luchthaven Schiphol. Op deze pagina leggen we uit hoe het in zijn werk gaat in Ter Apel en wat VluchtelingenWerk op deze locatie doet.
Ter Apel: hoe werkt het daar?
Iedereen die asiel wil aanvragen in Nederland dient zich direct na aankomst persoonlijk te melden in Ter Apel. Hieronder leggen we uit hoe het proces verloopt op de verschillende locaties in Ter Apel.
Let op: het asielsysteem in Nederland is inmiddels ernstig vastgelopen. Daarom geldt voor verreweg de meeste asielzoekers dat zij hun asielprocedure niet in Ter Apel afmaken, maar ergens anders in het land.
1. Centrale Ontvangst locatie (COL)
De eerste aanmelding vindt plaats op het Aanmeldcentrum Ter Apel. Na deze aanmelding volgt een intake identificatie en registratie door DISA, een tuberculose-onderzoek door de GGD en een eerste gesprek (Aanmeldgehoor) met de IND. Asielzoekers verblijven gedurende de screening en het medisch onderzoek in de nachtopvang en worden daarna doorgeplaatst naar de Centrale Ontvangst locatie (COL) Ter Apel.
Na het Aanmeldgehoor met IND vertrekken asielzoekers vanuit de COL naar:
- Een POL-locatie. Hier start de Rust- en Voorbereidingstermijn (RVT-fase) voor mensen die in Nederland de asielprocedure in gaan;
- Een AZC. Mensen met een zogenaamde Dublinprocedure gaan hier in gesprek met de IND. Die bepaalt vervolgens of het asielverzoek in Nederland of in een ander Europees land moet worden behandeld;
Veiligelanders blijven meestal in de COL. Zij gaan daar een versnelde asielprocedure in.
2. Procedure Opvang locatie (POL)
Tijdens de Rust- en Voorbereidingstermijn en de daarop volgende Algemene Asielprocedure (AA-fase) verblijven asielzoekers in de Procedure Opvang locatie (POL). Hier hebben zij een gesprek met MediFirst om te bepalen om zij consistent en coherent hun verhaal kunnen vertellen. Ook worden ze gekoppeld aan een advocaat die wordt toegewezen door de Raad voor de Rechtsbijstand.
In de POL geeft VluchtelingenWerk dagelijks voorlichting over de (asiel)procedures en de huidige stand van zaken. Dit gebeurt zowel collectief als individueel. We helpen ook met het analyseren van het vluchtverhaal en het opvragen van documenten die vluchtverhaal en identiteit ondersteunen.
3. AanmeldCentrum IND (AC)
In het AanmeldCentrum wordt door de IND besloten of een asielverzoek wordt toegewezen of afgewezen, of dat er nader onderzoek nodig is. Na het eerste gesprek met de IND (aanmeldgehoor) gaat het in het tweede gesprek (nader gehoor) om de inhoud van het vluchtverhaal: waarom moest iemand zijn of haar land verlaten? Ook worden de antwoorden uit het eerste gesprek over identiteit, familieleden en reisroute nog eens nagelopen.
VluchtelingenWerk mag aanwezig zijn bij het gehoor ter ondersteuning van de asielzoeker. Ook de toegewezen advocaat kan op eigen verzoek, of dat van de asielzoeker, het gehoor bijwonen.
4. Vrijheids Beperkende Vertrek- en Onderdak locatie (VBL)
Als het asielverzoek is goedgekeurd wordt de asielzoeker een statushouder. Hij of zij wordt gekoppeld aan een gemeente en moet in een AZC wachten tot er een woning vrijkomt.
Is het asielverzoek afgewezen en zijn alle rechtsmiddelen uitgeput? Dan is de asielzoeker in beginsel uitgeprocedeerd. In de Vrijheids Beperkende Vertrek- en Onderdak locatie (VBL) in Ter Apel krijgt een uitgeprocedeerde asielzoeker formeel maximaal 12 weken om terugkeer naar het land van herkomst te realiseren. Dit gebeurt via de Dienst Terugkeer & Vertrek (DT&V) of een andere terugkeerorganisatie.
VluchtelingenWerk bespreekt met afgewezen asielzoekers wat hun opties zijn voor de toekomst. Mochten zij vrijwillig willen terugkeren naar het land van herkomst en dit ook veilig kunnen, dan kunnen wij hen begeleiden via ons project Met Opgeheven Hoofd. Ook checken we het dossier of er nog aanknopingspunten zijn voor een herhaalde aanvraag.
Waarom zijn er problemen in Ter Apel?
Ter Apel zit al jarenlang erg vol. De reden: er is een tekort aan opvangplekken in Nederland, en daardoor is er nauwelijks doorstroom mogelijk. Dit komt onder meer door bezuinigingen bij de IND en de woningcrisis.
In plaats van tien dagen zitten mensen nu vaak maanden in Ter Apel. Dit zorgt voor onveilige situaties en legt veel druk op de bewoners en de medewerkers.
Meer over de situatie in Ter ApelHoeveel asielzoekers zijn er in Ter Apel?
Het aanmeldcentrum in Ter Apel heeft een maximale capaciteit van 2.000 asielzoekers. In 2024 verbleven er regelmatig meer dan 2.000 mensen, maar in 2025 daalde dat aantal tot onder de 2.000 (inclusief de nachtopvang). Ongeveer 5 à 6% van de bewoners is een alleenstaande minderjarige vreemdeling (amv’er).
De daling in bezetting kwam doordat er extra noodopvanglocaties opengingen en bestaande locaties open konden blijven. Toch is de verwachting dat het aantal mensen in Ter Apel weer zal stijgen. Er is namelijk nog steeds een tekort aan opvangplekken in de rest van het land. Met als gevolg: een gebrek aan doorstroom. (Bron: COA)
Wat doet VluchtelingenWerk in Ter Apel?
In Ter Apel zijn wij werkzaam in het Aanmeldcentrum (AC), de Centrale Ontvangst Locatie (COL), de Procesopvang Locatie (POL) en de Vrijheidsbeperkende Locatie (VBL). We houden ons daar onder meer bezig met de volgende zaken:
- We geven dagelijks voorlichting aan de asielzoekers over de (asiel)procedures, rechtsbijstand en stand van zaken in de asielprocedure.
- We zijn een vraagbaak voor alle bewoners m.b.t. de meest uiteenlopende zaken die met de asielprocedure te maken hebben.
- We geven ook voorlichting aan nareizigers: mensen die in het kader van gezinshereniging naar Nederland komen.
- We nemen het individuele vluchtverhaal met de asielzoeker door (VluchtVerhaalAnalyse) en bieden hulp bij het opvragen van ondersteunende documenten.
Informeren
Wij informeren asielzoekers over de asielprocedure, zodat ze zich goed kunnen voorbereiden. Zij weten vaak namelijk niet wat ze te wachten staat. De voorlichting gebeurt zowel in groepen als individueel. Op ons spreekuur in de POL en de VBL kunnen mensen terecht met de meest uiteenlopende vragen.
Begeleiden
We zijn een belangenbehartiger voor asielzoekers tijdens de gehele procedure. Zo maken we afspraken voor gesprekken en helpen we mensen in contact te komen met familie in Nederland. We bieden ook juridische begeleiding tijdens de asielprocedure en een eventuele gezinsherenigingsprocedure.
Ondersteunen
Asielzoekers bevinden zich over het algemeen in een stressvolle situatie. Wij zijn daarom dagelijks aanwezig als aanspreekpunt om duidelijkheid te scheppen en mensen gerust te stellen. Onze medewerkers bieden troost en een luisterend oor aan mensen die alles hebben moeten achterlaten.
Geef voor vluchtelingen in Nederland
Mensen op de vlucht laten álles achter op zoek naar veiligheid. Met jouw steun komen we op voor de belangen van vluchtelingen en begeleiden hen van aankomst naar toekomst. Zodat ze vanaf dag één meedoen in de samenleving. Geef vandaag nog en maak het verschil.
