Terugkeer van afgewezen asielzoekers
Terugkeer van afgewezen asielzoekers
Asielzoekers moeten terug naar hun land van herkomst als de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) hun asielaanvraag heeft afgewezen. Ze kunnen dan nog naar de rechter stappen. Heeft de IND hun asielverzoek volgens de rechter zorgvuldig beoordeeld, dan moeten zij Nederland verlaten.
Asielaanvraag afgewezen
Tijdens de asielprocedure zijn asielzoekers al voorbereid op de mogelijkheid dat zij niet in Nederland mogen blijven. Dat gebeurt onder andere door VluchtelingenWerk. Is de asielaanvraag definitief afgewezen? Dan moeten asielzoekers Nederland in principe binnen vier weken verlaten. Na deze termijn krijgen zij geen opvang meer.
Terugkeer zelf regelen
Afgewezen asielzoekers moeten zélf hun terugkeer regelen. Maar dat is niet altijd even makkelijk. Terugkeer kan lastig zijn vanwege emotionele en praktische redenen. Bijvoorbeeld zorgen over de veiligheid en toekomstperspectief in land van herkomst, gevoelens van schaamte, of gebrek aan reisdocumenten.
Onze medewerkers helpen deze afgewezen asielzoekers daarom om hun blik weer op de toekomst te richten en, indien mogelijk, waardig terug te keren naar hun land van herkomst.
Uitgelicht verhaal
Emmanuel keerde terug naar Nigeria: 'Mijn toekomst ligt hier'
Met steun van o.a. VluchtelingenWerk keerde Emmanuel in mei 2024 terug naar Nigeria - nadat hij dertien jaar door verschillende Europese landen zwierf. Terug in zijn geboorteland voelt hij eindelijk vaste grond onder zijn voeten.
Medewerking herkomstland
Voor terugkeer is niet alleen de persoon zelf nodig. Ook het land van herkomst moet meewerken.
Heeft iemand geen geldig reisdocument, zoals een paspoort? Dan vraagt de overheid het land van herkomst om een vervangend document. Met dat document kan iemand terugreizen. Het komt echter geregeld voor dat landen van herkomst niet meewerken met het afgeven van vervangende reisdocumenten. Hiervoor is het buitenschuldbeleid bedoeld, maar deze functioneert niet goed genoeg in de praktijk.
Wat als iemand niet vertrekt?
'Vertrekt iemand niet uit Nederland terwijl dit wel moet? Dan kan de overheid ingrijpen. De Dienst Terugkeer en Vertrek (DT&V) begeleidt mensen bij hun vertrek en kan afgewezen asielzoekers in bepaalde gevallen in vreemdelingendetentie plaatsen. Dat betekent dat zij vastzitten terwijl de overheid het vertrek probeert te regelen.
De Koninklijke Marechaussee en de vreemdelingenpolitie kunnen afgewezen asielzoekers vervolgens uit Nederland uitzetten als hiervoor de juiste documenten zijn verkregen. Soms gebeurt dat in groepen, bijvoorbeeld met speciale chartervluchten. Lees hier het standpunt van VluchtelingenWerk over vreemdelingenbewaring.
Terugkeerhubs: hoe zit dat?
In Europa wordt gesproken over zogeheten terugkeerhubs: centra buiten de EU waar afgewezen asielzoekers naartoe worden gestuurd. Daar wachten zij op terugkeer naar hun land van herkomst. Vaak hebben mensen geen band met het land waar zo’n centrum staat. Ook is het onduidelijk wat er gebeurt als terugkeer niet lukt.
Er is veel kritiek op deze plannen. In bestaande centra, zoals in Albanië, zijn problemen gemeld met toegang tot zorg, juridische hulp en toezicht. Ook Nederland wil zulke hubs opzetten met andere EU-landen. Wij maken ons hier grote zorgen om: mensen kunnen vast komen te zitten in een onbekend land, zonder goede bescherming van hun rechten. Ook bestaat het risico dat kinderen in deze centra terechtkomen.
Kom ook op voor vluchtelingen
Iedereen verdient een eerlijke behandeling en een veilige plek om te leven. Jouw donatie helpt ons om druk op de politiek te zetten voor een rechtvaardig vluchtelingenbeleid, duidelijke procedures en menswaardige opvang. Kom samen met ons op voor mensen op de vlucht.
