Wanneer ben je een vluchteling, asielzoeker of statushouder?
Wanneer ben je een vluchteling, asielzoeker of statushouder?
Je bent een vluchteling als er gegronde vrees bestaat dat je in eigen land wordt vervolgd of er je leven niet zeker bent. Maar hoe wordt dat vastgesteld? En wat is het verschil tussen een vluchteling, een asielzoeker en een statushouder?
Wat is een vluchteling?
Een vluchteling is iemand die zijn of haar land van herkomst ontvlucht vanwege gegronde vrees voor vervolging. Dit kan zijn vanwege ras of nationaliteit, godsdienst, politieke overtuiging of het behoren tot een bepaalde sociale groep.
Mensen die om andere redenen gevaar lopen, bijvoorbeeld door oorlog, geweld of ernstige mensenrechtenschendingen, kunnen ook recht hebben op bescherming. Dit noemen we subsidiaire bescherming.
Vluchtelingen die hun leven of vrijheid niet zeker zijn, mogen niet worden teruggestuurd naar het land van herkomst. Dat is zo bepaald in het Vluchtelingenverdrag van de VN en het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM).
Tweestatusstelsel: verschil in rechten
Het tweestatusstelsel is aangenomen. In deze wet wordt er verschil gemaakt tussen de twee groepen mensen die bescherming nodig hebben. Het gevolg: mensen die onder subsidaire bescherming vallen, krijgen minder rechten dan mensen met de vluchtelingenstatus.
Het Vluchtelingenverdrag
Het Vluchtelingenverdrag werd opgesteld in 1951 en was oorspronkelijk bedoeld voor mensen die waren gevlucht tijdens en na de Tweede Wereldoorlog. Nederland tekende het verdrag in 1956 en inmiddels zijn er meer dan 150 landen bij aangesloten.
Het Vluchtelingenverdrag is nog altijd essentieel voor de bescherming van vluchtelingen wereldwijd. Staten die het verdrag hebben erkend zijn gebonden aan de verdragsregels en mogen mensen niet terug sturen naar een land waar hun leven gevaar loopt.
Verschil tussen vluchteling en asielzoeker
Niet iedere asielzoeker is een vluchteling. Een asielzoeker is iemand die een ander land om bescherming vraagt door een asielverzoek in te dienen. Tijdens de asielprocedure wordt onderzocht of hij of zij recht heeft op deze bescherming. De meeste vluchtelingen beginnen dus als asielzoeker. Wanneer iemand de vluchtelingenstatus krijgt, noemen we diegene ook wel een statushouder.
Wat is een statushouder?
Als asielzoekers een (tijdelijke) verblijfsvergunning krijgen, noemen we hen 'statushouders'. Ze worden aan een gemeente gekoppeld en wachten in een asielzoekerscentrum (azc) tot er een woning beschikbaar is.
Vanaf dat moment kunnen statushouders pas echt beginnen met integreren. Ze mogen werken, moeten het inburgeringsexamen halen en kunnen in sommige gevallen familieleden laten overkomen. Na drie jaar controleert de IND of een statushouder nog steeds bescherming nodig heeft. Is hun land nog steeds onveilig? Dan wordt hun verblijfsvergunning verlengd.
