Opvang asielzoekers

Opvang asielzoekers

Hoe is de opvang van asielzoekers geregeld in Nederland? En waar gaat het mis? We duiken in de feiten, cijfers en verhalen.

Wat is er aan de hand?

Er is een opvangcrisis in Nederland. Er zijn meer én betere opvangplekken nodig. Maar waar dan? Op die vraag kwam steeds geen antwoord. De Spreidingswet moet voor verandering gaan zorgen.

Vijf vragen over de Spreidingswet

Actueel

De Spreidingswet werkt: provincies hard aan de slag

Provincies en gemeenten zetten zich volop in om de Spreidingswet in de praktijk te brengen. Er zijn nu al plannen voor 80.000 langdurige opvangplekken. Toch wil het kabinet de wet afschaffen. Onbegrijpelijk, vinden wij. Waarom is de Spreidingswet zo cruciaal?

Lees het hele artikel

Alles over de opvang van asielzoekers

Tijdens de asielprocedure verblijven asielzoekers in een asielzoekerscentrum. Die procedure kan heel lang duren; soms wel anderhalf jaar. Als er geen ruimte is in de azc’s, worden vluchtelingen opgevangen in de noodopvang. Dat zijn heel eenvoudige plekken met weinig faciliteiten en amper privacy. Die plekken zijn meestal tijdelijk. Daardoor moeten sommige vluchtelingen vaak verhuizen.

Hoe is de opvang in Nederland geregeld?

Wie asiel aanvraagt in Nederland, moet zich melden bij een aanmeldcentrum van de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND). Daarna worden asielzoekers opgevangen in een centrale ontvangstlocatie van het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA). 

Zo werkt de asielprocedure

Wat is het verschil tussen een azc en noodopvang?

Asielzoekers worden in een asielzoekerscentrum opgevangen. Dit is vaak een vaste locatie. Omdat er niet genoeg plekken zijn in de reguliere azc's, worden mensen opgevangen in de noodopvang. Dit zijn vaak grote, tijdelijke locaties met minder voorzieningen zoals evenementenhallen. 

Noodopvang vs. azc: dit is het verschil

Wie is verantwoordelijk voor de opvang?

Het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA) is verantwoordelijk voor de opvang van asielzoekers. Dit is een organisatie die werkt voor het Ministerie van Justitie en Veiligheid. Het COA werkt onder andere samen met de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) en gemeenten. 

Hoe zit het met vluchtelingen uit Oekraïne?

De opvang van vluchtelingen uit Oekraïne is anders geregeld in Nederland. Inmiddels verblijven ongeveer 120.000 Oekraïners, in gemeentelijke opvanglocaties, gastgezinnen en andere plekken. Anders dan asielzoekers worden Oekraïners niet opgevangen in azc's.

Meer informatie

Onder de loep: opvang in Nederland

De azc’s zitten vol en er is een tekort aan noodopvangplekken. Maar hoe komt dat eigenlijk? Komen er teveel vluchtelingen naar Nederland? In onze videoserie ‘Onder de Loep’ leggen we vluchtelingenthema’s onder het vergrootglas. In deze aflevering praten we met verschillende experts en gaan we op bezoek bij een azc in Utrecht.

Belangrijke cijfers

0,9 % van de vluchtelingen wordt opgevangen door Nederland

Nederland vangt 0,9% van alle vluchtelingen wereldwijd op. De top 3 is voor Iran (11,3%), Turkije (9,5%)  en Duitsland (8,9%). (Bron: UNHCR)

11 % van de migranten is asielzoeker

Van alle migranten die naar Nederland komen, is slechts 11% asielzoeker. Veruit de meeste mensen komen naar Nederland voor studie, werk of de liefde. (Bron: CBS)

1,78 asielzoekers per 1.000 inwoners

Nederland ontving in 2024 1,78 asielverzoeken per 1.000 inwoners. Dat aantal zit onder het Europees gemiddelde. Nederland staat daarmee op de vijftiende plek van alle EU-lidstaten. (Bron: CBS)

Ons standpunt over opvang

Vang asielzoekers op bij een kleinschalige plek, waar ze gedurende hun procedure kunnen blijven, zodat ze niet telkens hoeven te verhuizen. Zo kunnen asielzoekers ook sneller meedoen aan de maatschappij.

Ons volledige standpunt

Lana en Dawood in de noodopvang

'Ik bouwde een tentje waar mijn dochter onder kan slapen’

De Iraakse Dawood (30) vluchtte samen met zijn vrouw Susan (27) en hun dochtertje van 14 maanden. De noodopvang waarin het gezin verblijft, brengt grote uitdagingen met zich mee. Toch benadrukt Dawood vastberaden: 'We zijn hier voor Lana.’

Lees verder

Veelgestelde vragen over opvang

Goed om te weten over de opvang van asielzoekers. 

Wat is de oorzaak van de opvangcrisis?

Veel mensen denken dat we in een opvangcrisis zitten, doordat er te veel asielzoekers naar Nederland komen. Dat is niet zo. De belangrijkste oorzaken zijn de financiering van de opvang (het COA) en de IND - die is gebaseerd op onjuiste voorspellingen. 

Waarom voorspellingen niet werken

Is Nederland aantrekkelijker dan onze buurlanden?

Nee, we zijn niet aantrekkelijker. In Nederland wordt een relatief hoog aantal asielverzoeken ‘ingewilligd’, zoals ze dat noemen. Maar een inwilligingspercentage zegt niets over hoe streng of hoe soepel het asielbeleid van een land is. 

Dat zit zo

Zijn 'veiligelanders' verantwoordelijk voor tekorten in de asielopvang?

Schattingen geven aan dat veiligelanders slechts 3% van de bedden in azc’s bezetten. Dankzij de versnelde asielprocedure verlaten zij de opvang vaak snel weer. De druk op de opvangcapaciteit is dus niet toe te schrijven aan veiligelanders.  

Veiligelanders in Nederland: zo zit het

Krijgen vluchtelingen alles gratis in Nederland?

Het korte antwoord is: nee. Hieronder lees je precies wat een vluchteling allemaal wel en niet krijgt in Nederland. 

De feiten op een rij

Onze steun in de opvang

Zodra vluchtelingen in Nederland asiel aanvragen, staan onze vrijwilligers in de opvang voor hen klaar. Ze geven voorlichting, leggen uit hoe de asielprocedure verloopt, signaleren problemen en werken waar mogelijk aan oplossingen.

Zelfvertrouwen voor vluchtelingkinderen

Duizenden vluchtelingkinderen groeien op in azc’s en noodopvanglocaties. Deze kinderen zijn zich vaak erg bewust van hun onzekere situatie en hebben zorgen. In het project Time4You laten we deze kinderen weer sterk in hun schoenen staan.

Zo werkt Time4YouWord vrijwilliger

Juridische begeleiding in de asielprocedure

Onze vrijwilligers en medewerkers bieden juridische ondersteuning. Ze geven voorlichting en leggen de asielprocedure uit. Zo staan vluchtelingen er niet alleen voor staan bij het aanvragen van asiel of gezinshereniging. 

Onze begeleiding Steun vluchtelingen