Veelgestelde vragen
Hieronder vind je het antwoord op veelgestelde vragen over vluchtelingen en asielzoekers.
Over VluchtelingenWerk
Wat doet VluchtelingenWerk Nederland?
VluchtelingenWerk ondersteunt en begeleidt vluchtelingen in Nederland. Wij staan ze bij tijdens de asielprocedure, bij gezinshereniging en bij de integratie. Ook komen we lokaal, nationaal en in Europa op voor de rechten en belangen van vluchtelingen.
Hoe kan ik VluchtelingenWerk steunen?
Steun ons met een donatie. Met jouw gift begeleiden wij vluchtelingen tijdens de asielprocedure, brengen we verscheurde gezinnen samen en lobbyen we in Nederland en in Europa voor een menswaardiger beleid.
Kan ik vrijwilligerswerk doen bij VluchtelingenWerk?
Jazeker, nieuwe vrijwilligers zijn van harte welkom. Als vrijwilliger help je vluchtelingen op weg in onze samenleving, in de opvang of bij de integratie, en maak je echt het verschil.
Vluchtelingen algemeen
Wat is het verschil tussen een vluchteling en een asielzoeker?
Een vluchteling is iemand die zijn of haar land van herkomst ontvlucht vanwege oorlog en geweld of gegronde vrees voor vervolging. Een asielzoeker is iemand die een ander land om bescherming vraagt door een asielverzoek in te dienen.
Waar komen de meeste vluchtelingen vandaan?
De meeste vluchtelingen komen uit landen waar oorlog is of waar mensen onderdrukt worden. Momenteel komen veel vluchtelingen in Nederland uit Syrië, Oekraïne en Eritrea.
Wanneer ben je een statushouder?
Wanneer iemand een (tijdelijke) verblijfsvergunning krijgt, noemen we diegene ook wel een statushouder. Zij worden vervolgens aan een gemeente gekoppeld, en wachten in een asielzoekerscentrum (azc) op een eigen woning. Statushouders mogen werken, moeten hun inburgeringsexamen halen, en kunnen in sommige gevallen gezinsleden over laten komen.
Vluchtelingen in Nederland
Hoeveel vluchtelingen zijn er in Nederland?
Op 1 januari 2025 zijn er volgens UNHCR 263.411 vluchtelingen in Nederland. Het aantal asielaanvragen in Nederland is het afgelopen jaar gedaald. Van 38.377 mensen in 2023 naar 32.175 in 2024.
Hoeveel Oekraïense vluchtelingen zijn er in Nederland?
Er zijn ongeveer 120.000 Oekraïense vluchtelingen in Nederland. Dit zijn voornamelijk vrouwen en kinderen.
Zijn er veel 'veiligelanders' in Nederland?
Slechts een klein deel van de asielzoekers in Nederland komt uit een land dat als veilig wordt beschouwd. In 2024 dienden 32.175 mensen een eerste asielaanvraag in, waarvan slechts 5% afkomstig was uit veilige landen. De afgelopen jaren werd gemiddeld 96% van deze asielaanvragen afgewezen.
Wat krijgen vluchtelingen in Nederland?
Vluchtelingen krijgen in Nederland basisvoorzieningen, zoals eten en onderdak. Als ze eigen vermogen hebben moeten ze zelf aan hun opvang meebetalen. De bewering dat vluchtelingen alles gratis krijgen, zoals een huis en een rijbewijs, is onjuist.
Is er een vluchtelingenprobleem?
Nee, er is geen vluchtelingenprobleem. Het aantal asielaanvragen in Nederland is het afgelopen jaar gedaald en er komen niet meer vluchtelingen naar Nederland dan naar omringende landen. Ook worden hier niet meer asielaanvragen goedgekeurd dan in andere Europese landen. Er is wel sprake van een opvangprobleem, veroorzaakt door voortdurende bezuinigingen en het sluiten van opvanglocaties.
Vluchtelingen in Europa
Wat is het aantal vluchtelingen per land in Europa?
In 2024 vroegen 912.355 mensen bescherming aan in Europa. Maar liefst 25% deed dat in Duitsland, wat neerkomt op 229.750 aanvragen. Daarna volgen Spanje met 164.035 aanvragen en Italië met 15.1120 aanvragen. Nederland staat op een zevende plaats met 32.175 aanvragen. Je kunt ook kijken naar hoeveel asielverzoeken elk land ontvangt per 1.000 inwoners. Dan staat Nederland op de vijftiende plek. Dat is onder het Europese gemiddelde.
Wat is het Europees migratiepact?
Het asiel- en migratiepact is een serie afspraken over het opvangen van vluchtelingen in de Europese Unie. Dit pact lost volgens VluchtelingenWerk niets op: het geeft landen de mogelijkheid om hun verantwoordelijkheid af te kopen en maakt het nog makkelijker om vluchtelingen en hun kinderen gevangen te zetten aan de buitengrenzen.
Wat zijn pushbacks?
Pushbacks zijn het illegaal terugduwen van vluchtelingen en migranten over de Europese buitengrens. Op deze manier krijgen zij niet de kans om asiel te vragen, terwijl ze daar wel recht op hebben. Pushbacks gaan vaak gepaard met grof geweld en komen op grote schaal voor in landen als Griekenland en Kroatië.
Opvang en Asiel
Hoe is de opvang van asielzoekers geregeld?
Asielzoekers in Nederland moeten zich eerst aanmelden in Ter Apel of één van de andere aanmeldcentra van de IND. Daarna verblijven ze in asielzoekerscentra (azc's). Als er geen ruimte is in de azc’s, worden asielzoekers opgevangen in de noodopvang.
Wat is de Spreidingswet?
De Spreidingswet bepaalt hoeveel asielzoekers iedere gemeente in Nederland moet opvangen. Zo is er sprake van een eerlijke verdeling over het land. VluchtelingenWerk is voorstander van deze oplossing, omdat het leidt tot kleinschaligere opvang. Dit zorgt voor gemakkelijk contact tussen asielzoekers en Nederlanders, wat de integratie bevordert.
Wat houdt de asielprocedure in?
Tijdens de asielprocedure wordt bepaald of iemand recht heeft op asiel in Nederland. De IND maakt deze beslissing op basis van gesprekken met de asielzoeker en een analyse van het vluchtverhaal. VluchtelingenWerk ondersteunt asielzoekers tijdens de procedure, onder andere met voorlichting en door aanwezig te zijn bij de gesprekken met de IND.
Mag je met een verblijfsvergunning reizen naar je land van herkomst?
Nee, dit is niet toegestaan. Als statushouder kun je in Nederland een vluchtelingenpaspoort aanvragen, maar daarmee mag je niet reizen naar het land van herkomst. Doe je dit wel, dan kan je verblijfsvergunning worden ingetrokken.
Gezinshereniging
Hoe werkt gezinshereniging?
Nareis op nareis is een vorm van gestapelde gezinshereniging die in de praktijk nauwelijks voorkomt. Het zou gaan om statushouders die gezinsleden laten nareizen, die op hun beurt ook weer gezinsleden laten nareizen. Een mythe, die niet op feiten is gebaseerd. Zo had demissionair minister Yesilgöz het in 2023 over duizenden nareizigers per jaar, terwijl het in werkelijkheid om in totaal tien personen ging.
Wat zijn de voorwaarden voor gezinshereniging?
Een vluchteling moet de aanvraag voor gezinshereniging indienen binnen 3 maanden na het krijgen van een verblijfsvergunning. Er moet dan worden aangetoond dat een huwelijk of partnerschap al bestondm off dat gezinsleden al een gezin vormden voordat de vluchteling naar Nederland kwam.
Wat is nareis op nareis?
Gezinshereniging is het proces waarmee een vluchteling zijn of haar gezin naar Nederland kan halen. De aanvraag voor gezinshereniging kan pas worden gedaan na het verkrijgen van een verblijfsvergunning. Hierdoor zijn gezinnen vaak jarenlang van elkaar gescheiden. VluchtelingenWerk ondersteunt hen tijdens dit complexe en emotionele proces.
Wonen en werken
Krijgen statushouders voorrang op een woning?
Gemeenten zijn verplicht om ieder jaar een aantal vluchtelingen woonruimte te bieden. Zij kunnen immers niet voor altijd in een azc blijven wonen. Statushouders maken echter gebruik van slechts een klein deel van het totaal aantal sociale huurwoningen in een gemeente. Maar liefst 90% van de sociale huurwoningen gaat naar andere woningzoekenden.
Zijn vluchtelingen de oorzaak van de woningcrisis?
Nee, vluchtelingen zijn niet verantwoordelijk voor de woningcrisis. Het tekort aan woningen in Nederland is het gevolg van een falend woonbeleid. Ook als er geen vluchtelingen meer naar Nederland zouden komen, zou de woningcrisis onverminderd aanhouden.
Mogen asielzoekers werken?
De voorwaarden om te werken zijn verschillend voor asielzoekers, statushouders en vluchtelingen uit Oekraïne. Zo kunnen Oekraïners direct aan het werk, maar mogen vluchtelingen die in de asielprocedure zitten pas na zes maanden aan de slag. Vaak moeten zij zelfs nog langer wachten omdat er lange wachttijden zijn voor het krijgen van een BSN-nummer.
Test je kennis over vluchtelingen
Er wordt veel geroepen over vluchtelingen. Maar wat is feit en wat is fabel?