Vluchten om jezelf te kunnen zijn
In veel landen is het nog altijd gevaarlijk om openlijk te zijn wie je bent of te houden van wie je houdt. Voor lhbtqia+ mensen kan dat betekenen dat ze moeten vluchten, simpelweg om zichzelf te kunnen zijn. Carmella en Eva vertellen over hun ervaringen, hun nieuwe leven in Nederland en de weg naar vrijheid. ‘Ik zal me nooit meer verbergen.’
Carmella: 'Ik heb het hart van een vrouw'
'In Nederland startte mijn nieuwe leven. Hier kan ik eindelijk mezelf zijn,’ zegt de Maleisische Carmella (56). Ze deelt een kleine kamer in de opvang met drie andere transvrouwen. Aan haar kast hangen roze veren en een button: shine, don’t hide. ‘Het eerste dat ik ’s ochtends doe, is in de spiegel kijken of mijn mascara nog goed zit’, lacht ze.
Een nieuw hart
Al op vierjarige leeftijd voelde Carmella dat ze haar gender anders beleefde dan van haar verwacht werd. ‘Ik droeg de hoge hakken van mijn moeder en haar lippenstift. Later had ik er de woorden voor: "Mama, ik ben een meisje in een jongenslichaam."' Haar vader en broer reageerden met geweld. 'Mijn moeder houdt van mij, maar in Maleisië is de man de baas. Ik zei tegen mijn vader: "Als je wilt dat ik een echte man word, geef me dan een nieuw hart. Want ik heb het hart van een vrouw."’
Vrijer dan ooit
Na jaren van onderdrukking vluchtte Carmella. Via een omweg kwam ze in Nederland terecht. Sinds 2023 woont ze in de speciale ‘roze gang’ van een asielopvang en wacht ze op de beslissing over haar asielaanvraag. ‘Ik voel me nu vrijer dan ooit, maar toch blijf ik voorzichtig. Ik kleed me niet sexy. Sommige bewoners hebben moeite met wie ik ben. Ook vrouwen maken ons soms belachelijk, omdat we geen ‘echte vrouwen’ zouden zijn.'
Een moederfiguur
'Ik voel vaak stress, maar probeer het uit mijn hoofd te zetten. Dat heb ik geleerd van een psycholoog.’ Binnen de opvang is Carmella een voorbeeld voor haar kamergenoten. ‘Ik leer ze wat goed voor hen is en elkaar te respecteren.’ Anaya (33) uit Pakistan noemt haar “een moederfiguur”.
Na al die jaren wordt mijn droom eindelijk werkelijkheid
Carmella
Eindelijk haarzelf zijn
Tijdens Pride Amsterdam vorig jaar viel alle stress voor het eerst van Carmella af. Ze kon er zichzelf zijn. Inmiddels heeft Carmella een verblijfstatus en een eigen woonplek gevonden.
En ze heeft goed nieuws ontvangen. ‘Ik ben aangenomen bij een kliniek gespecialiseerd in transzorg. Mijn transitie begint nu’, zegt ze stralend. ‘Al die jaren droomde ik ervan; nu wordt het werkelijkheid.’
Eva: 'Ik zal me nooit meer verbergen'
Vanaf haar tienerjaren wist Eva (26) dat ze lesbisch is. Maar in Saudi-Arabië was dat onbespreekbaar. ‘Het is een zeer conservatief, religieus land. Je moet je aanpassen aan de tradities. In het geheim streed ik voor vrouwenrechten. Als iemand had geweten dat ik een relatie met een vrouw had, zou ik vermoord zijn.’
Leven in een gevangenis
Eva wilde niet langer moslim zijn en haatte de abaya, kleding die haar hele lichaam bedekte. Ze mocht niet studeren of werken en bracht haar dagen thuis door. ‘Ik leefde in een gevangenis. Ik was boos en huilde bijna elke dag.’
Wanneer ze moest trouwen met een man die haar ouders hadden uitgekozen, voelde ze paniek. ‘Ik dacht dat ik zou stikken van razernij. Ik moest daar weg, maar vond het ook moeilijk om mijn broers en zussen achter te laten.’
Nederland is een verademing. Hier kan ik eindelijk mezelf zijn
Eva
Moment van bevrijding
Het lukte Eva om naar Nederland te vluchten. ‘Het eerste dat ik deed toen ik op Schiphol aankwam, was mijn abaya afdoen op het toilet. Die zou ik nooit meer dragen. Dat was mijn moment van bevrijding.’
‘Nederland is een verademing’, vertelt Eva. ‘Hier kan ik eindelijk mezelf zijn. Ik hoef me nooit meer te verbergen’. Toch kreeg Eva ook in de opvang met afkeuring te maken. ‘Sommige mannen keken me vies aan. Maar ik voelde me gesteund door de vrienden die ik er heb gemaakt. Dankzij hen voel ik mij toch beschermd.’
In Amsterdam ontdekt Eva nu de feministische en lesbische gemeenschap. ‘Ik voel de vrijheid om me uit te spreken. Ik wil de wereld laten zien dat ik een lesbische vrouw ben. Daarmee hoop ik ook andere gays in Saudi-Arabië te steunen.’ Op sociale media deelt ze haar verhaal openlijk. Haar ouders hebben dat gezien. ‘Zij willen geen contact meer met mij. Dat is verdrietig. Maar ik richt mij op een toekomst in Nederland. Vrijheid is voor mij het allerbelangrijkste.'
Lhbtqia+ asielzoekers ervaren onveiligheid in de opvang
De helft van de lhbtqia+-asielzoekers ervaart onveiligheid in de opvang. Dat blijkt uit onderzoek van COC Nederland.
Van alle lhbtqia+-asielzoekers kreeg 57% daadwerkelijk te maken met incidenten en discriminatie, uiteenlopend van schelden en pesten tot bedreiging en geweld. Vooral medebewoners zijn daarvoor verantwoordelijk, maar soms ook COA-medewerkers en omwonenden.
Daarom pleit COC onder andere voor lhbtqia+-kamers en lhbtqia+-contactpersonen op elke opvanglocatie. Het is belangrijk en goed dat COC dit signaleert en dat hier aandacht voor is.
Steun vluchtelingen als Carmella en Eva
Mensen als Carmelle en Eva laten álles achter op zoek naar veiligheid. Met jouw steun begeleiden wij vluchtelingen bij het opbouwen van hun toekomst in Nederland. Help ook mee en geef vandaag nog.
