donderdag 8 maart 2018

Verwesterde Afghaanse vrouwen moeten we beschermen

Op 8 maart, Internationale Vrouwendag, houdt de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State, de hoogste rechter van Nederland, een zitting over verwestering van Afghaanse vrouwen. Deze vrouwen lopen grote risico’s bij terugkeer. Maar in plaats van hen vluchtelingenbescherming te bieden, wordt verwacht dat ze zich, in strijd met de vrouwenrechten, aanpassen aan de draconische normen die heersen in Afghanistan. VluchtelingenWerk komt op voor de belangen van deze vrouwen en ondersteunt deze zaak vanuit de commissie Strategisch procederen.

Gevaar

VluchtelingenWerk meent dat het terugsturen van verwesterde vrouwen in strijd is met het Vluchtelingenverdrag en het Europees recht. Als zij zich bij terugkeer niet aan de onderdrukkende normen houden, lopen zij groot gevaar slachtoffer te worden van (seksueel) geweld, mishandeling of eremoorden. Ook is sprake van schadelijke praktijken zoals gedwongen huwelijken, het ‘weggeven’ van vrouwen om disputen op te lossen en gedwongen opsluiting in huis. In veel gebieden in Afghanistan kunnen vrouwen zich niet verplaatsen zonder een mannelijke begeleider.

Parallellen met LHBT-beleid

In Afghanistan mag je als vrouw niet het leven leiden dat je zelf zou willen; je hebt nauwelijks rechten en als je de strenge leefregels overtreedt wordt je zwaar bestraft. Het is vergelijkbaar met hoe dat in sommige landen voor homoseksuelen geldt. Voorheen zei de Nederlandse overheid ook over homoseksuele asielzoekers; pas je maar aan aan de gebruiken van het land, ga maar terug de kast in. Gelukkig is dat beleid tegenwoordig veranderd. Dus waarom vragen we dat wel van verwesterde vrouwen? VluchtelingenWerk stelt; ‘deze vrouwen zijn vluchtelingen, dit raakt de kern van vluchtelingenbescherming, dit is waarom het vluchtelingenverdrag er is’. VluchtelingenWerk vindt dat het beleid op dit terrein moet worden aangepast en hoopt op een positieve uitspraak van de Afdeling. Dat deze zitting plaatsvindt op internationale vrouwendag heeft natuurlijk een prachtige symbolische waarde.

Persoonlijk verhaal van Afghaanse vrouw

De Afghaanse vrouw (23 jaar) die VluchtelingenWerk juridisch bijstaat, verwoordde bij een eerdere zitting bij de rechtbank in Arnhem heel goed waar het bij verwestering nou precies om draait:
“Vijf jaar geleden wist ik niet dat vrouwen anders konden leven. Nu heb ik dat gemerkt. Ik hoef niet mijn hele leven thuis te blijven en afhankelijk te zijn van mannen. Ik heb voor wat betreft mijn geloof geaccepteerd wat ik van mijn ouders heb geleerd, maar toen ik hier kwam heb ik door het lezen en contact met andere mensen over mijn geloof geleerd. Ik ben erachter gekomen dat ik geen boerka hoef te dragen en niet altijd met een man hoef te zijn. Als ik terugga ga ik niet accepteren dat ik een boerka moet dragen. Mijn gedachten zijn anders. Ik heb geleerd dat ik zelfstandig voor mezelf kan zorgen en werken en een huis kan krijgen. Ik hoef niet mijn hele leven afhankelijk te zijn van een broer, vader of man. Het zijn misschien geen belangrijke dingen, maar voor mij als mens, word ik hier geaccepteerd. In Afghanistan heb ik nooit geleerd dat een vrouw een mens is. Hier heb ik geleerd en gezien dat ik ook een mens ben.”

De gevolgen van een positieve uitspraak

Met de expertise die we binnen de commissie Strategisch Procederen hebben, ondersteunen we de advocaat van een van de drie vrouwen. Deze vrouwen staan in feite symbool voor alle verwesterde vrouwen. Tijdens de zitting worden de verschillende partijen gehoord over hun standpunten. Het is dus in feite de 3 verwesterde vrouwen vs de Nederlandse overheid. Na zes weken (of iets meer) volgt uitspraak, tenzij de Raad van State met vragen blijft zitten en de zaak doorverwijst naar het Europese Hof van Justitie in Luxemburg. In principe zal een positieve uitspraak betekenen dat je niet meer van vrouwen mag vragen naar omstandigheden terug te keren waar ze reëel gevaar lopen omdat ze zich niet meer gedragen volgens de heersende normen daar (die in strijd zijn met vrouwenrechten). Dit gaat dan om situaties waar vrouwen bij terugkeer ernstig gestraft worden, in elkaar geslagen of verstoten worden. Die niet het leven kunnen leiden dat ze willen leven. In een dergelijke situatie zal de overheid altijd toetsen of de verwestering geloofwaardig is en welk gevaar vrouwen lopen als zij de normen overschrijden.

Meer weten over onze commissie strategisch procederen?

Algehele veiligheidssituatie in Afghanistan

VluchtelingenWerk maakt zich ook grote zorgen over de algehele veiligheidssituatie in Afghanistan en vindt dat op dit moment geen enkele uitzetting verantwoord is. Zo stuurden we deze week samen met 8 andere ngo's een brandbrief aan gemeenten hierover.

Deel dit met anderen