Column, 24 augustus 2015

Noodkreet uit Griekenland

Na een noodkreet van onze Griekse zusterorganisaties reist onze directeur Dorine Manson af naar Griekenland. Hoe kunnen wij de organisaties bijstaan? Ze vertelt over haar bezoek.
placeholder

Gebrek aan basisbehoeftes

Een jonge vader klampt me aan. Zijn dochter heeft al vier dagen geen babymelk gekregen, alleen maar water. Ik hoor van een moeder dat ze geen speen voor een flesje kan krijgen. Op het eiland Lesbos is er gebrek aan dit soort basisbehoeftes. Ook hebben sommigen geen cent meer om eten te kopen. Overvallers schuimen de Turkse kust af, beroven vluchtelingen voor de overtocht van al hun geld en bezittingen. We zien wonden in de nek en scheuren in oorlellen, omdat sieraden eraf zijn gerukt. Syrische vluchtelingen worden opgevangen op een parkeerplaats en in een olijfboomgaard. De hitte is ondraaglijk, iedere centimeter schaduw wordt benut.

Een lichtpuntje

Veel mensen hebben haast om door te reizen naar een ander Europees land. Een man met een schotwond in zijn been wordt naar het ziekenhuis gebracht. Eenmaal daar weigert hij een operatie, pakt een stel krukken aan en wil meteen verder reizen. Vluchtelingen denken dat de reis binnenkort nog moeilijker en gevaarlijker wordt, ze vragen ons naar het hekwerk dat om Hongarije wordt gebouwd. Een lichtpuntje te midden van dit menselijk lijden is de medewerking van Griekse burgers. Volgens medewerkers van een internationale hulporganisatie hebben zij nergens zoveel hulp van bewoners gekregen. En ze deelden daarnaast een schokkende observatie: volgens hen was de situatie nog nooit  zo uitzichtloos – niet in Afrika, niet in het Midden-Oosten.

Europese solidariteit

Mijn korte werkbezoek aan Athene en Lesbos volgt na een noodkreet van onze Griekse zusterorganisaties en de Europese koepel van vluchtelingenorganisaties (ECRE). Ik spreek vluchtelingen, vluchtelingenzelforganisaties en non-gouvernementele organisaties. Alle informatie vormt weer 'munitie' voor onze lobby richting de Nederlandse overheid en Europa, met in gedachten het Nederlands Europees voorzitterschap in 2016. Waar we onder meer voor pleiten: verdeel de vluchtelingen beter over Europa, zorg voor legale toegang tot asiel in Europa en meer capaciteit aan overheidspersoneel. Een voorbeeld: er is nu één asielambtenaar voor Lesbos én het eiland Chios. Ook kijken we of VluchtelingenWerk met haar kennis de juridische voorlichting aan asielzoekers kan versterken.

Vluchtelingen vragen ons vertwijfeld: is dít Europa? Dat is ook de vraag die steeds door mijn hoofd speelt. Het is inmiddels vijf over twaalf. Europese solidariteit is voor vluchtelingen van levensbelang.