Gemeenten & Professionals, 27 maart 2020

Financiën en vluchtelingen

Ik zou vandaag eigenlijk op de conferentie Werk & Geld zijn. Nu staan alle congrescentra leeg, zijn alle evenementen afgezegd. Maar de behoefte om kennis te delen blijft. Daarom bel ik vandaag vanuit huis met Lenie van Goor, projectleider Eurowijzer in Oost Nederland, om haar aan de tand te voelen over geld en vluchtelingen.
placeholder
In de nieuwe situatie met de Veranderopgave gaat de gemeente vluchtelingen financieel ontzorgen. Waarom is dat handig?

Als een vluchteling nieuw in een gemeente komt wonen, moet er veel geregeld worden. Dat loopt lang niet altijd goed. Voor een betere start nemen gemeentes tijdelijk financieel regelwerk uit handen. Dat geeft rust om het goed te regelen met alle instanties, zodat minder statushouders al direct in de financiele problemen komen.

Is dit het ei van Colombus?

Het financieel ontzorgen geeft vluchtelingen geen valse start, dat is mooi. Maar alleen het probleem naar achter verschuiven is niet genoeg. Statushouders moeten ons financieel en digitaal systeem leren kennen. Iedereen kan met geld omgaan, de tijd van steentjes ruilen is al lang voorbij. Maar in elk land werkt het wel anders. In Nederland is er bijvoorbeeld nauwelijks nog fysiek geld en zit allerlei informatie achter persoonlijke beveiligde systemen.  Ook is het toeslagensysteem vrij ingewikkeld.
En als je eenmaal schulden hebt, lopen die rap op met ons aanmaningssyteem.  Genoeg valkuilen om in te vallen dus.

Hoe maak je mensen financieel sterker?

In de periode van financiele ontzorging, kun je statushouders al voorbereiden op de tijd dat ze het zelf gaan oppakken.  Punt is wel dat ze dan net zijn begonnen met inburgering en hun Nederlands taalniveau vaak nog laag is. Train en begeleid mensen daarom in hun eigen taal, aansluitend bij hun eigen kennis. En maak mensen wegwijs te maken met de instanties die hen hiermee kunnen helpen.

Via de methode Eurowijzer geef je nu al veel financiële trainingen en individuele begeleiding, wat zijn de kwetsbaarste groepen?

Elke vluchteling heeft er baat bij. Dat krijgen we terug van cursisten en ook onze spreekuurvrijwilligers zien duidelijk verschil. Vóór de cursus komen sommigen met een tas vol gesloten enveloppen. De brief van de postcodeloterij naast de blauwe brief van de belasting. Daarna komen ze met specifieke vragen en geopende enveloppen naar het spreekuur. Na vier dagdelen training hebben ze meer overzicht en kunnen daardoor beter zelf handelen.

Er zijn drie groepen waar we speciaal aandacht voor moeten hebben:

  • Hervestigers.
  • Alleenstaande jongeren die 18 worden en op kamers gaan. Ook voor Nederlandse jongeren een leeftijd waar financieel beleid met vallen opstaan gaat. Voor deze groep geldt dat des te meer.
  • Analfabeten zijn ook een kwetsbare groep, die moeten een netwerk opbouwen tot ze zelf de vaardigheden hebben om brieven te lezen.
Wat zou je gemeentes aanraden?

Zodra je met financiele ontzorging begint, ondertussen al op maat trainen en begeleiden, bijvoorbeeld via het programma Eurowijzer. En kijk na zes maanden wie er zelf verder kan en voor wie langer ontzorgen goed zou zijn.  Goed om daarin te overleggen met de partij die de maatschappelijke begeleiding uitvoert, in veel gemeentes is dat VluchtelingenWerk.

Vandaag zou eigenlijk het congres Geld&Werk zijn geweest, heb je nog links voor mensen die zich verder willen verdiepen?