Nieuws, 12 november 2015

Bram Bakker: ´Trauma koppelen aan geweld is echt veel te kort door de bocht'

Met de komst van opvanglocaties roepen veel mensen dat ze bang zijn voor getraumatiseerde asielzoekers die agressief gedrag zouden vertonen. Wat is daarvan waar? Is er een link tussen agressiviteit en oorlogstrauma's? We vroegen het psychiater en publicist Bram Bakker.

Hoe groot is de kans dat vluchtelingen zich door traumatische gebeurtenissen agressief gaan uitlaten?

'Er is nog nooit een direct verband aangetoond tussen getraumatiseerd zijn en agressief worden. Geen wetenschapper die zal bevestigen dat eventuele agressieve uitingen van vluchtelingen het gevolg zijn van de vlucht of van wat er in het land van herkomst gebeurd is. Dit ligt veel ingewikkelder. Wanneer getraumatiseerde mensen agressie vertonen, is dat niet direct aan elkaar te linken.’

Vluchtelingen hebben veel meegemaakt, wat kan dat voor gevolgen hebben?

'Het echte probleem is dat alle vluchtelingen uit een heel stressvolle situatie komen en in Nederland ook nog veel stress kunnen ervaren. Op een aantal van hen heeft dit ook een traumatische impact en daarbij zien we ook bepaalde verschijnselen. Veel stress kan namelijk leiden tot een psychische ziekte. De meest bekende is PTSS, Posttraumatische Stress-Stoornis. Waar mensen met deze stoornis vaak mee kampen is depressie en dus geen agressie. Andere verschijnselen zijn angst en paniekaanvallen, het niet meer de deur uit willen en niet kunnen slapen. Dat is ook een belangrijke trigger voor agressie; vermoeidheid. Mensen kunnen zich bedreigd voelen, zodanig dat hij of zij agressief gedrag vertoont. Maar dit is een kleine minderheid.'

Hier zijn vluchtelingen toch veilig, waarom ervaren ze nog stress?

'Wanneer vluchtelingen hier komen is er vaak nog veel onduidelijkheid en onzekerheid. Mensen weten niet waar ze aan toe zijn, waar ze heen moeten en voor hoelang. Omdat ze niet weten wat er gaat gebeuren, kunnen ze zich opgesloten voelen. Dat kan stress geven. Juist de uitzichtloosheid van een situatie kan problemen veroorzaken, niet alleen omdat ze vluchteling zijn of traumatische dingen hebben meegemaakt. Geef hen duidelijkheid, perspectief en bezigheden. Dat zal voor minder problemen zorgen.'

Wat zou je bezorgde mensen willen meegeven?

'Probeer je in te beelden dat jij Nederland zou moeten uitvluchten, omdat je je leven hier niet zeker bent. Stel je komt dan in Syrië en je wordt net zo ontvangen als sommige vluchtelingen hier worden ontvangen. Er is veel weerstand, achterdocht, weinig empathie en weinig inlevingsvermogen. Uiteraard vraagt deze situatie veel van ons, maar dat staat niet in verhouding van wat die mensen moeten doormaken.'

 

Bakker promoveerde in 2000 aan de Vrije Universiteit door een onderzoek naar de behandeling van paniekstoornis met pillen of praten. Hij werkt onder andere voor Mind&Health en Vitaalpunt en schreef samen met Simon van Woerkom een boek voer runningtherapie.