Gevlucht in de jaren 80

In de jaren 80 loopt het aantal mensen dat asiel aanvraagt in Nederland snel op, deels vanwege de politieke situatie in het Midden-Oosten en Sri Lanka, deels omdat West-Duitsland een streng asielbeleid invoert. Op Sri Lanka ontaarden de  etnische spanningen tussen de Singalese meerderheid en de Tamilminderheid in een burgeroorlog die dertig jaar zou duren. In 1984 komen de eerste gevluchte Tamils naar Nederland. Zij kunnen hier in eerste instantie op weinig begrip rekenen...
placeholder

Vluchtelingen uit Sri Lanka

In de jaren 80 komen slaan Tamils uit Sri Lanka op de vlucht voor de burgeroorlog in hun land. Voelde iedereen in Nederland veel sympathie voor de Vietnamese 'boot'-vluchtelingen en de 'intellectuele' vluchtelingen uit Chili in de jaren 70, de overwegend lager opgeleide, mannelijke Tamils kunnen op veel minder steun rekenen. De overheid neemt lange tijd geen beslissing op de asielaanvragen van Tamils, waardoor zij langdurig in een onzekere situatie verkeren. Speciaal voor deze groep roept de overheid een 'bed-bad-brood-regeling' in het leven, waarmee zij een aparte behanding en minder rechten krijgen dan andere asielzoekers. 

Weinig identicatie

Voor het eerst krijgt het woord 'vluchteling' een negatieve lading. Eduard Nazarski, oud-directeur van VluchtelingenWerk, zegt: 'In de jaren 70 en 80 waren vluchtelingen nog te duiden. De Tamils waren de eerste groep die in grote aantallen en op eigen initiatief kwamen. De reden waarvoor ze vluchtten was voor het grote publiek niet duidelijk te plaatsen en dat gold ook voor het land waar ze vandaan kwamen, Sri Lanka. Dat is sindsdien alleen maar doorgegaan, met Somaliërs, Irakezen, Iraniërs en Afghanen. Er bestaat met hen weinig identificatie.'

Broodnodige ondersteuning

Uit nood openen eind jaren 80 de eerste asielzoekerscentra (azc's) in Nederland. De veelal somber stemmende, grootschalige centra zijn bedoeld als tijdelijke noodmaatregel, maar al snel wonen asielzoekers er jarenlang. VluchtelingenWerk is tegen deze opvangvorm, maar voelt zich genoodzaakt om kantoor te houden op ieder azc om ook daar de broodnodige ondersteuning te bieden.

Funest voor de integratie

De komst van asielzoekerscentra, vaak gelegen op afgelegen plekken, is volgens veel mensen funest geweest voor de integratie van vluchtelingen in de Nederlandse samenleving. Frits Florin, medeoprichter van VluchtelingenWerk. 'Deze mensen verblijven te lang in te kleine ruimtes, te dicht op elkaar. Samen met zeer veel onbekende lotgenoten, zonder enige zinvolle activiteit én in voortdurende spanning over de uitkomst van hun procedure. Zij verliezen op een gegeven moment de kracht zich daarna nog aan te passen.'