Leerdam: 2017 in vogelvlucht

placeholder

In Leerdam zijn in 2017, in samenwerking met de gemeente, 26 statushouders gehuisvest. Daarmee heeft de gemeente een kleine achterstand van twee op de door het Rijk vastgestelde taakstelling.

  • 26 statushouders gehuisvest
  • 15 volwassenen, 11 kinderen
  • 14 mannen, 12 vrouwen
  • grootste groep: Syriërs (20)
  • aantal beschikbaar gestelde woningen: 12

In de Gemeente Leerdam is de taakstelling van 28 personen in 2017 niet gehaald (de achterstand van twee personen is begin 2018 weggewerkt). Problematisch was het toewijzen van woningen voor grote gezinnen die door het COA waren toegewezen aan de gemeente Leerdam. De grote gezinnen zijn  in andere gemeenten opgevangen, omdat de gemeente Leerdam niet aan die vraag kon voldoen.

Bijzonderheid is een pilot in de gemeente Leerdam, waarbij alleenstaande statushouders worden gehuisvest in een vorm van kamergewijze verhuur. Hiervoor is een eensgezinswoning gebruikt, waar drie alleenstaande statushouders worden gehuisvest. Het betreft tijdelijke bewoning. In de meeste gevallen gaat  het om statushouders waarvan de verwachting is dat binnen afzienbare tijd een hereniging met partner en/of gezin kan plaats vinden. Op het moment van hereniging wordt een passende woning toegewezen en kan er een nieuwe alleenstaande worden geplaatst.

Op deze manier zijn er 2017 drie statushouders doorverhuisd binnen de gemeente Leerdam. Het idee voor deze wijze van huisvesting is in begin 2016 ontstaan, toen de instroom van vluchtelingen hoog was. Bij de gemeenten de vraag werd neergelegd na te denken over andere vormen van opvang, om aan de vraag naar geschikte woonruimte te kunnen voldoen.
Om deze pilot te doen slagen is een werkgroep gevormd, waarin de gemeente, de verhuurder Kleurrijk Wonen en VluchtelingenWerk zijn vertegenwoordigd.

Juridische begeleiding/gezinshereniging

Onze juridische begeleiding en ondersteuning bij gezinshereniging is uniek. Onze mensen begeleiden vluchtelingen tijdens de asielprocedure, gezinsherenigingsprocedure, naturalisatie en meer. Komen de vrijwilligers en teamleiders er op de locatie niet uit, dan nemen ze contact op met de Helpdesk van het Landelijk Bureau. Die Helpdesk bestaat uit een team juristen op gebied van asiel, integratie en consulenten landeninformatie.
Onze juridische begeleiding in de gemeente is voor personen die als asielzoeker naar Nederland gekomen zijn, die een (tijdelijke) vergunning hebben, die gehuisvest zijn in de gemeente en die verblijfsrechtelijke vragen hebben. Wij helpen bij onder meer het verkrijgen en/of verlengen van verblijfs- en reisdocumenten en we bewaken lopende procedures op termijnen en zorgvuldigheid. We zorgen er ook voor dat cliënten beschikken over informatie om bij afwijzing van de asielaanvraag een weloverwogen keuze te maken voor terugkeer, doormigratie of illegaliteit. We monitoren wat er gebeurt, signaleren trends en ontwikkelingen en rapporteren dat aan de gemeente.
Vluchtelingen die een verblijfsvergunning krijgen, hebben recht op hereniging met hun gezin (ouders, partners, kinderen). Meestal is de procedure al opgestart in de Centrale Opvang, in andere gevallen moet dat na vestiging in de gemeente nog gebeuren. Wat volgt is een bureaucratisch proces in de ervaring van mensen die nog niet ingeburgerd zijn en de weg nog niet weten. VluchtelingenWerk werkt volgens een stappenplan waarin de mutaties binnen de procedure maandelijks worden verwerkt. Het vergt uiterste zorgvuldigheid en veel tijd, en is voor reguliere instanties te kostbaar om uit te voeren. Succesvol afgeronde trajecten gezinshereniging zorgen voor een significant aantal nareizigers wat bijdraagt aan het behalen van de taakstelling.

  • geen nieuwe dossiers in 2017
  • totaal aantal dossiers:  9
  • 7 succesvol afgeronde dossiers gezinshereniging

In de gemeente Leerdam  zijn in 2017  geen trajecten gezinshereniging gestart of overgenomen van VluchtelingenWerk in het asielzoekerscentrum. In totaal waren er 9 lopende trajecten gezinshereniging. Hiervan zijn er 7 afgerond en  resulteerden daadwerkelijk in het arriveren van de gezinsleden in de gemeente. Eén traject is afgerond omdat er verder geen juridische perspectief bleek. Eén traject loopt nog steeds. De slagingskans voor Syriërs is vaak groter. Met name omdat de familieband door officiële documenten kan worden aangetoond, wat beduidend anders ligt voor bijvoorbeeld Eritreërs.

Voorlichting, belangenbehartiging en samenwerking

VluchtelingenWerk signaleert wanneer er obstakels of knelpunten zijn voor succesvolle integratie. Deze obstakels kunnen ontstaan door leemtes in het aanbod aan voorzieningen, maar ook door de persoonlijke omstandigheden van de vluchteling. Ook signaleert Vluchtelingenwerk het niet juist toepassen van wet- en regelgeving of de leemtes en uitsluitingsmechanismen daarin – alsmede discriminatie, en onderneemt daarop actie. VluchtelingenWerk Zuidwest- Nederland beantwoordt daarnaast publieksvragen en geeft voorlichting om het draagvlak in de samenleving voor opvang en integratie van vluchtelingen te behouden/vergroten. Om dat draagvlak zo groot mogelijk te houden, zoeken we ook samenwerking met andere lokale organisaties.

Platform Thuis in Leerdam is een  samenwerkingsverband tussen kerken, moskeeën, gemeente, bewoners, statushouders en VluchtelingenWerk. Gezamenlijk worden activiteiten georganiseerd met de volgende doelen:

– Een ontmoeting tot stand brengen tussen statushouders en Leerdammers met als resultaat dat er echt en duurzaam contact ontstaat en een vergroting van het sociale netwerk van de statushouder;
– Meer draagvlak voor ontvangst van statushouders te creëren;
– Statushouders sneller laten integreren (o.a. door contact met andere Leerdammers leren ze sneller over de Nederlandse cultuur en gebruiken, en dit helpt het in leren van de Nederlandse taal en het zich ‘thuis voelen’ en ‘deel zijn van’.);
– Nieuwe vrijwilligers voor Vluchtelingenwerk werven.

De aard van de activiteiten zullen telkens op deze doelen zijn gericht. Belangrijk hierbij is dat de deelnemers er plezier aan beleven. De kunst is om ‘evenementen’ te bedenken, waar iedereen graag komt en dat de doelen bijna ongemerkt worden bereikt.
Natuurlijk kan Thuis in Leerdam  activiteiten voor statushouders bedenken maar het is belangrijker wat zij zelf willen. Het platform heeft  besloten om twee statushouders toe te voegen aan de werkgroep. Thuis in Leerdam heeft onder andere de volgende activiteiten georganiseerd:

– spelletjesmiddag (diverse keren)
– vrouwenmiddag
– picknick

Dit  heeft erin geresulteerd dat Thuis in Leerdam de prijs voor het  beste sociale idee 2017 in Leerdam heeft gewonnen. Aan alle activiteiten is in diverse lokale kranten steeds aandacht besteed.

Overige samenwerkverbanden

– VluchtelingenWerk heeft met Stichting Samen Doen afspraken gemaakt aan welke activiteiten statushouders kunnen deelnemen en waarbij van de kant van VluchtelingenWerk extra begeleiding nodig is. Ook worden regelmatig statushouders als vrijwilliger ingezet bij activiteiten van Stichting Samen Doen.
– Met Avres zijn afspraken gemaakt over een soepel verloop van de huisvesting van statushouders , scholing en de begeleiding richting (vrijwilligers-)werk.
– VluchtelingenWerk heeft het Sociaal Team is regelmatig overleg om samen op te trekken en een soepele overdracht te bevorderen.
– VluchtelingenWerk maakt samen met andere organisaties die deel uit van het Armoedepact in Leerdam en het Netwerk Participatie.
– VluchtelingenWerk werkt samen met Kleurrijk Wonen op het gebied van huisvesting van nieuwe vergunninghouders en leefbaarheid. Soms trekken Kleurrijk Wonen en VluchtelingenWerk samen op, omdat soms bij problemen (schulden etc.) ook sprake is van een probleemsituatie of overlast,
– VluchtelingenWerk werkt samen met de Kringloopwinkel, die behulpzaam is bij het inrichten van de woningen. Daarnaast voorziet de Kringloopwinkel in een aantal vrijwilligersplekken voor statushouders.
– VluchtelingenWerk werkt samen met ’t Winkeltje in de Noordwal, die eveneens behulpzaam zijn bij het inrichten van de woningen. Ook hier zijn statushouders geplaatst als vrijwilliger.
– VluchtelingenWerk onderhoudt warme contacten met de Voedselbank, waarop zij te allen tijde een beroep kan doen en vice versa.
– Tot slot zijn er verbanden tussen VluchtelingenWerk en Stichting de Musketiers, de Bibliotheek, Betuwe Wereldwijd en Stichting Jeugd Actief.

Spreekuur/infopunt

Er bestaat een grote informatiebehoefte met betrekking tot de vaak complexe asielvraagstukken en (specifieke onderdelen van) de vreemdelingenwetgeving. Ook zijn er veel vragen over rechten en plichten van toegelaten vluchtelingen, over bijvoorbeeld taalonderwijs,inburgering en financiële zaken. Om alle in de gemeente wonende vluchtelingen goed te informeren hebben we infopunten en spreekuren waar we vragen beantwoorden en hen op weg helpen. Vaak kunnen we dat zelf, soms verwijzen we door naar andere voorzieningen en instanties.

  • 218 contacten spreekuur/infopunt

Elke week op dinsdagmiddag van 13.00 u tot 15.00 u kunnen statushouders die geen begeleidingstraject hebben terecht op kantoor Leerdam voor vragen. Veruit de meeste vragen gaan over financiën, waarbij de inhoud van brieven voor cliënten vaak nog onduidelijk is en  daardoor onbekend is welke  actie zij moeten ondernemen. In veel brieven is het Nederlands te moeilijk. Ook zijn er vragen over  het verlengen van de verblijfsvergunning. Mensen hebben moeite met het omgaan met digitale systemen en het zelfstandig telefoneren naar instanties levert vaak nog problemen op. Het spreekuur wordt bemand door drie á vier vrijwilligers of stagiaires, met de teamleider  (Hettie van den Berg) als achterwacht. Wanneer de begeleiding van VluchtelingenWerk in Leerdam wordt afgerond, wordt er indien nodig doorverwezen naar de reguliere hulpverlening in de gemeente.

Coaching Vestiging

Tijdens het traject Coaching Vestiging helpt VluchtelingenWerk statushouders bij het regelen van de belangrijkste zaken bij de eerste vestiging in de gemeente. Denk daarbij aan praktische hulp bij woninginrichting, inkomen, aansluiting telefoon en televisie, inschrijving bij huisarts, tandarts, apotheek en consultatiebureau, het wegwijs maken in de sociale kaart van de gemeente, het aanmelden bij een peuterspeelzaal, basisschool, middelbare school en hulp bij een aanvraag bij DUO. Maar ook begeleidt VluchtelingenWerk bij het aanvragen ten behoeve van het inkomen, inschrijvingen, lening voor woninginrichting, huur- en zorgtoeslagen, kwijtschelding , kinderbijslag en voorzieningen voor minima. Omdat statushouders inburgeringsplichtig zijn, helpt VluchtelingenWerk hen ook bij het maken van een keuze voor de inburgeringcursus en de aanmelding.

  • 12 gestarte trajecten coaching vestiging

Maatschappelijke Begeleiding

De Maatschappelijke Begeleiding is methodisch van opzet. De ruggengraat wordt gevormd door individuele coachingsgesprekken. Als aanvulling hierop kunnen extra modules worden ingezet, die onze cliënten helpen bij hun integratie en participatie. Voor de gemeente Leerdam bestaat de maatschappelijke begeleiding uit de volgende onderdelen:

– Basis maatschappelijke begeleiding/individuele coachingsgesprekken (basis MB)
– Brede intake
– Individuele coachingsgesprekken (Basis MB)

aangevuld met:
– Workshops integratie
– Huiskamergesprekken met ontwikkelplan
– Taalcoaching
– Maatjes
– Lokale reisleider
– Coördinatie lokale netwerkpartijen
– Arbeidsparticipatie

Onze begeleiding is er op gericht dat cliënten zo snel mogelijk zelfredzaam worden en participeren in de samenleving. De cliënt wordt gecoacht om eigen materiële in immateriële problemen op te lossen.
Onze begeleiders zijn veelal ook het best in staat – door hun goede contacten met de cliënten – om de leefsituatie en mogelijkheden van de statushouder te inventariseren. Ze kunnen doorverwijzen als er (juridische) zaken mislopen, ze signaleren en rapporteren als er op wat voor een vlak dan ook stagnatie optreedt.

  • 21 gestarte trajecten maatschappelijke begeleiding

Workshops integratie: Als aanvulling op de Basis Maatschappelijke begeleiding kan een cliënt , afhankelijk van de uitkomst van de Brede Intake, Workshops Integratie volgen. Tijdens in totaal achttien bijeenkomsten worden in de eigen taal door een daartoe opgeleide  docent, zes verschillende thema’s behandeld. In 2017 hebben 8 mensen de workshops gevolgd. Daarnaast zullen nog 9 mensen deze workshops volgen in het voorjaar van 2018. Door de verminderde toestroom is het soms lastig om een groep samen te stellen, maar aan alle cliënten zullen uiteindelijk  de workshops worden aangeboden, ook al is dat soms later in het traject.

Huiskamergesprekken:  Voor sommige cliënten is het lastig om deel te nemen aan de workshops  en wordt bijvoorbeeld door zwangerschap, de zorg voor het gezin de inburgeringstermijn verlengt.  Als er sprake is van belemmeringen, worden huiskamergesprekken ingezet om ook voor deze cliënten buiten de deur te ontwikkeling. Het programma van de huiskamergesprekken wordt geleid door een gespreksleider die zorgt dat het programma wordt doorgenomen , die erop gericht is gezamenlijk een realistisch toekomstperspectief te formuleren. In 2017 hebben 8 personen deelgenomen aan de huiskamergesprekken. Er is gekozen voor een groep uitsluitend bestaande uit vrouwen, omdat daarmee de deelname vaak 100% is en de dames vrijuit kunnen spreken. Helaas kan dat niet in gemengde groepen. De activiteiten buiten de deur zijn naar aanleiding van de huiskamergesprekken beduidend toegenomen.

Taalcoaching: Wanneer cliënten de inburgeringscursus volgen bij VluchtelingenWerk , krijgen zij automatisch een taalcoach toegewezen.  Wanneer er sprake is van een andere taalaanbieder, kan gekozen worden om alsnog een taalcoach te koppelen aan een cliënt. De taalcoach bezoekt wekelijks de cliënt om individueel de taallessen door te nemen. In 2017 zijn buiten is aan 3 personen die een ander taalaanbieder hebben voor de inburgeringscursus , een taalcoach gerealiseerd. 

Traject Arbeidsparticipatie: Als aanvulling op de maatschappelijke begeleiding kan het traject arbeidsparticipatie worden ingezet. Tijdens de Brede Intake wordt getoetst op de  instroomeisen voor het traject Arbeidsparticipatie, bijvoorbeeld het niveau Nederlands en vooropleiding. Tijdens het traject krijgen cliënten zowel individuele als groepsgewijze begeleiding. De groepsgewijze begeleiding bestaat uit vier workshops. We kijken groepsgewijs of individueel o.a. naar mogelijkheden voor bedrijfsbezoek, meet&greet met werkgevers, stages, werkervaringsplaatsen, vrijwilligerswerk etc. Het einddoel hoeft zeker niet altijd betaald werk te zijn en kan het ook vaak niet zijn. Het starten met vrijwilligerswerk, warme overdracht naar opleidingen die leiden tot een startkwalificatie, of warme overdracht naar intermediairs die bemiddelen naar werk zijn resultaten die tellen.

Participatieverklaringstrajecten

Als gevolg van de wijziging van de Wet Inburgering moeten nieuwkomers die op of na 1 oktober 2017 inburgeringsplichtig zijn, deelnemen aan een participatieverklaringstraject en de participatieverklaring ondertekenen. Dit nieuwe onderdeel van het inburgeringsexamen moeten zij afronden binnen een jaar na hun eerste huisvesting in een gemeente.
Het participatieverklaringstraject bestaat minimaal uit een inleiding in de Nederlandse kernwaarden en de ondertekening van de participatieverklaring. Via dit traject laten gemeenten nieuwkomers kennis maken met de rechten en plichten en de fundamentele waarden van de Nederlandse samenleving. Het traject wordt afgesloten met het ondertekenen van een verklaring waarmee de nieuwkomer verklaart van de waarden en spelregels van de Nederlandse samenleving kennis te hebben genomen en deze te respecteren.
VluchtelingenWerk Zuidwest-Nederland  biedt in opdracht van de gemeente Leerdam al sinds 2016 trajecten aan t.b.v. de participatieverklaring. Hier krijgt men uitleg over de Nederlandse waarden zoals deze in de participatieverklaring genoemd worden en wordt er en verbinding gemaakt met de belangrijkste waarden van de statushouder zelf.  Daarnaast wordt er door middel van verschillende interventies gekeken naar hoe men deze waarden zelf zou kunnen inzetten en hoe hierdoor optimaal te kunnen participeren in de Nederlandse samenleving.  Het traject bestaat uit twee workshops, welke wordt afgesloten met het ondertekenen van de Participatieverklaring. In Leerdam zijn 37 personen uitgenodigd om deel  te nemen aan de workshops. Vijfendertig personen hebben deelgenomen aan de workshops. Dit betrof 3 Arabisch sprekende groepen en 1 Tigrinya sprekende groep.

  • twee workshops
  • 4 groepen (3x Arabisch – en 1x Tigrinya-sprekend)
  • 35 deelnemers

Bijzondere acties en activiteiten, eigen initiatieven

In 2017 is op initiatief van een groepje bewoners van Leerdam een stichting opgericht, die als noodfonds dient voor vluchtelingen/statushouders in Leerdam en omgeving. VluchtelingenWerk Leerdam werkt nauw samen met deze Stichting Noodhulp voor vluchtelingen in Leerdam e.o., zodat  snel en direct de ergste nood kan worden gesignaleerd en geledigd.

Inburgering

Inburgeraars kunnen bij VluchtelingenWerk Zuidwest-Nederland terecht voor taallessen en de voorbereiding op het inburgerings-(inclusief alfabetisering) en het staatsexamen NT2. Door onze ruime ervaring met vluchtelingen, weten we als geen ander hoe belangrijk de voorbereiding op het inburgeringsexamen is. We bieden daarom een inburgeringstraject op maat.
VluchtelingenWerk organiseerde het inburgeringsaanbod (alfabetiserings-, inburgerings-, of staatsexamenlessen) in veel gemeenten in Zuid-Holland en Zeeland voor het vierde jaar op rij in samenwerking met NLTraining. Op de leslocaties zijn teamleiders inburgering werkzaam. Zij kennen de cursisten en bieden een intensieve begeleiding. Hierdoor kunnen diverse problemen worden voorkomen. Zo is er goed zicht op de inburgeringstermijnen en kunnen verlengingen op tijd worden aangevraagd en boetes worden voorkomen. We streven naar uitstroom op een zo hoog mogelijk niveau.

  • 2 lesgroepen
  • 30 deelnemers
  • 18 mannen, 12 vrouwen
  • 4 nationaliteiten
  • 12 taalvrijwilligers

VluchtelingenWerk is ook in Leerdam betrokken bij het inburgeringsaanbod. Tijdens deze lessen leren de cursisten over de Nederlandse taal en cultuur en bereiden we ze voor op de Nederlandse arbeidsmarkt. In totaal hebben 30 cursisten inburgeringslessen gevolgd op de leslocatie van VluchtelingenWerk in Leerdam in de loop van 2017, verspreid over 2 lesgroepen. Van de 30 cursisten waren 18 man en 12 vrouw. Er waren 4 verschillende nationaliteiten vertegenwoordigd. De twee grootste groepen waren Syriërs met 15 personen en Eritreeërs met 6 personen. Verder wonen de cursisten voornamelijk in Leerdam(22 cursisten), maar ook in Asperen(5 cursiten), Leerbroek(2 cursisten), en Hei en Boeicop(1 cursist).
Het doel van VluchtelingenWerk is ook om alle cursisten te koppelen aan een persoonlijke vrijwillige taalcoach. De taalcoach bezoekt de cursist twee uur per week om de taal extra te oefenen. De nadruk ligt hierbij op de praktische taalondersteuning. Daarnaast is er tijdens de klassikale lessen is, naast een professionele docent, een vrijwillige klassenassistent actief actief voor extra begeleiding en aandacht.
Eind 2017 waren 12 taalvrijwilligers actief op de leslocatie in Leerdam, 5 klassenassistenten en 7 taalcoaches. Van de in totaal 12 taalvrijwilligers zijn 8 personen vrouw en 4 personen man. De oudste vrijwilliger is 68 jaar, de jongste 19 jaar. De vrijwilligers kunnen deelnemen aan relevante cursussen, voorlichtingen en informele bijeenkomsten.
Ter aanvulling op de lessen, het OLC en het taalcoachtraject, ondernamen we ook verschillende buitenschoolse activiteiten. Zo maakten we uitstapjes naar het Glasmuseum in Leerdam, hebben we een mooie boottocht gemaakt over de Linge en hebben we een aantal wandelingen gemaakt om de omgeving te verkennen en uiteraard de bibliotheek bezocht.
Daarnaast namen we deel aan samenwerkingsprojecten met verschillende instanties in Leerdam. We maken deel uit van het taalnetwerk, zijn betrokken geweest bij activiteiten rondom de week van de Alfabetisering in de omgeving, gewerkt aan bekend maken bij cursisten van het taalhuis en de bibliotheken in de omgeving en zitten regelmatig aan tafel met de gemeente Leerdam m.b.t. het integratie beleid.

Ons team in Leerdam

  •  25 vrijwilligers

Bij VluchtelingenWerk Leerdam  was voor de gemeente Leerdam één betaalde medewerker beschikbaar voor 16 uur. De teamleider. Daarnaast waren een tiental vrijwilligers actief in diverse functies op de locatie. Alle statushouders die een traject hebben, zijn gekoppeld aan een vrijwilliger maatschappelijke begeleiding en daarnaast op onderdelen aan een maatje. In totaal gaat het over zo’n 25 vrijwilligers.
Het afgelopen jaar is er veel aandacht besteed aan het trainen van maatschappelijk begeleiders, zodat zij kunnen werken met de nieuw ontwikkelde werkwijze, waarbij een de maatschappelijk begeleider een van tevoren opgesteld programma doorloopt met de statushouder.  Het is steeds weer een kunst om voldoende vrijwilligers te vinden voor de uitvoering van de taken.  Er wordt veel gevraagd van de vrijwilligers, maar tegelijkertijd is het onvoorstelbaar hoeveel werk zij verzetten.

VluchtelingenWerk locatie Leerdam is gevestigd in een eensgezinswoning waarvan de huiskamer dient als ontvangstruimte en vergaderruimte. De slaapkamers dienen als spreekkamer.  De locatie is te klein om het gehele dienstverleningsaanbod op deze locatie aan te kunnen bieden. Om alle activiteiten plaats te laten vinden, wordt er vaak uitgeweken naar andere locaties. Verschillende kerken in Leerdam stellen hun zaal regelmatig ter beschikking voor de activiteiten van VluchtelingenWerk. Met de gemeente wordt gekeken naar de mogelijkheid om te verhuizen naar een locatie  waar  verschillende instellingen onder één dak samen worden gebracht om ook de samenwerking te kunnen intensiveren.

VluchtelingenWerk Leerdam maakt deel uit van de stichting VluchtelingenWerk Zuidwest-Nederland.  Klik op de afbeelding voor het Jaarverslag van de stichting.