Molenwaard: 2017 in vogelvlucht

placeholder

In Molenwaard zijn in 2017, in samenwerking met de gemeente, 34 statushouders gehuisvest. Daarmee heeft de gemeente een voorsprong van negen op de door het Rijk vastgestelde taakstelling.

We hebben:

  • 34 statushouders gehuisvest
  • 18 volwassenen, 16 kinderen
  • 20 mannen, 14 vrouwen
  • grootste groep: Syriërs (32)
  • 8 beschikbaar gestelde woningen

De meesten van de 34 gehuisveste statushouders waren nareizigers – twintig personen in totaal, die na een procedure bij de Immigratie- en Naturalisatiedienst herenigd konden worden met hun partner, ouders of kinderen.

Juridische begeleiding/gezinshereniging

Onze juridische begeleiding en ondersteuning bij gezinshereniging is uniek. Onze mensen begeleiden vluchtelingen tijdens de asielprocedure, gezinsherenigingsprocedure, naturalisatie en meer. Komen de vrijwilligers en teamleiders er op de locatie niet uit, dan nemen ze contact op met de Helpdesk van het Landelijk Bureau. Die Helpdesk bestaat uit een team juristen op het gebied van asiel, integratie en consulenten landeninformatie. Onze juridische begeleiding in de gemeente is voor personen die als asielzoeker naar Nederland gekomen zijn, die een (tijdelijke) vergunning hebben, die gehuisvest zijn in de gemeente en die verblijfsrechtelijke vragen hebben. Wij helpen bij onder meer het verkrijgen en/of verlengen van verblijfs- en reisdocumenten en we bewaken lopende procedures op termijnen en zorgvuldigheid. We zorgen er ook voor dat cliënten beschikken over informatie om bij afwijzing van de asielaanvraag een weloverwogen keuze te maken voor terugkeer, doormigratie of illegaliteit. We monitoren wat er gebeurt, signaleren trends en ontwikkelingen en rapporteren dat aan de gemeente.

Vluchtelingen die een verblijfsvergunning krijgen, hebben recht op hereniging met hun gezin (ouders, partners, kinderen). Meestal is de procedure al opgestart in de Centrale Opvang, in andere gevallen moet dat na vestiging in de gemeente nog gebeuren. Wat volgt is een bureaucratisch proces in de ervaring van mensen die nog niet ingeburgerd zijn en de weg nog niet weten. VluchtelingenWerk werkt volgens een stappenplan waarin de mutaties binnen de procedure maandelijks worden verwerkt. Het vergt uiterste zorgvuldigheid en veel tijd en is voor reguliere instanties te kostbaar om uit te voeren.
Succesvol afgeronde gezinsherenigingen zorgen voor een significant aantal nareizigers, wat bijdraagt aan het behalen van de taakstelling.

  • 5 nieuwe dossiers gezinshereniging
  • totaal aantal dossiers: 9
  • 2 succesvol afgeronde dossiers

In de gemeente Molenwaard zijn in 2017 vijf trajecten gezinshereniging gestart of overgenomen van VluchtelingenWerk in het asielzoekerscentrum. In totaal waren er negen lopende trajecten gezinshereniging. Hiervan zijn er vier afgerond gedurende het jaar. Twee van de trajecten resulteerden daadwerkelijk in het arriveren van de gezinsleden in de gemeente. Twee trajecten zijn afgerond omdat er momenteel geen mogelijkheden zijn voor de familieleden om in het kader van gezinshereniging naar Nederland te komen of omdat de familieleden toch zelfstandig naar Nederland zijn gekomen.

Voorlichting, belangenbehartiging en samenwerking

VluchtelingenWerk signaleert wanneer er obstakels of knelpunten zijn voor succesvolle integratie. Deze obstakels kunnen ontstaan door leemtes in het aanbod aan voorzieningen, maar ook door de persoonlijke omstandigheden van de vluchteling. Ook signaleert Vluchtelingenwerk het niet juist toepassen van wet- en regelgeving of de leemtes en uitsluitingsmechanismen daarin – alsmede discriminatie, en onderneemt daarop actie. VluchtelingenWerk beantwoordt daarnaast publieksvragen en geeft voorlichting om het draagvlak in de samenleving voor opvang en integratie van vluchtelingen te behouden/vergroten. Om dat draagvlak zo groot mogelijk te houden, zoeken we ook samenwerking met andere lokale organisaties.

In 2017 zijn twee presentaties over vluchtelingen en VluchtelingenWerk gehouden in Bleskensgraaf en Nieuwpoort. Hierbij werd uitleg gegeven over de werkzaamheden van VluchtelingenWerk en over de uitdagingen waar de statushouders voor staan.

Samenwerkingspartners: Met de woningcorporaties, Tablis Wonen, Lek en Waard Wonen en Beter Wonen Streefkerk is samengewerkt op het gebied van huisvesting van nieuwe statushouders en leefbaarheid. Verder is er samengewerkt met de gemeente, het Sociaal Team, huisartsen, tandartsen, verloskundigen, kinderopvang, scholen, de voedselbank, vrijwilligerscoördinatoren, Dienst Gezondheid en Jeugd en Avres.

Activiteiten

In april vond een ontmoetingsbijeenkomst met de burgemeester, raadsleden en ambtenaren van gemeente Molenwaard en de vrijwilligers en statushouders plaats in Nieuw-Lekkerland. De avond was drukbezocht. De statushouders vonden het erg goed om in gesprek te gaan met de mensen van de gemeente.
In augustus is er door VluchtelingenWerk een bijeenkomst georganiseerd in Nieuw-Lekkerland voor jonge Arabischtalige statushouders. Met een groep van ongeveer vijftien jongeren en een aantal vrijwilligers hebben we gesproken over hun toekomstdromen en wat ervoor nodig is om die te bereiken. Ook werd er uitleg gegeven over het Nederlandse schoolsysteem dat totaal anders is dan in de landen van herkomst van de jongeren. 

VluchtelingenWerk was ook aanwezig op de braderie in Nieuwpoort. Bezoekers kregen uitleg over VluchtelingenWerk en werden getrakteerd op Syrische koekjes.

Spreekuur/infopunt

Er bestaat een grote informatiebehoefte met betrekking tot de vaak complexe asielvraagstukken en (specifieke onderdelen van) de vreemdelingenwetgeving. Ook zijn er veel vragen over rechten en plichten van toegelaten vluchtelingen, over bijvoorbeeld taalonderwijs, inburgering en financiële zaken. Om alle in de gemeente wonende vluchtelingen goed te informeren hebben we infopunten en spreekuren waar we vragen beantwoorden en hen op weg helpen. Vaak kunnen we dat zelf, soms verwijzen we door naar andere voorzieningen en instanties.

  • 455 contacten spreekuur/infopunt

Cliënten krijgen een begeleidingstraject van drie maanden gericht op huisvesting en alles wat daarvoor geregeld moet worden. Daarna volgt een jaar maatschappelijke begeleiding waarbij de aandacht gericht is op zelfredzaamheid, participatie en integratie. Tijdens die trajecten, waarbij de begeleiding plaatsvindt door een vaste vrijwillige begeleider, worden ook diverse problemen opgelost en vragen beantwoord. Als deze begeleiding afgerond is, zijn er vaak nog vragen waar de statushouders hulp bij nodig hebben. Zij kunnen daarvoor terecht op het spreekuur van VluchtelingenWerk. Het grootste deel van deze vragen heeft met financiën te maken.

Coaching vestiging

Onze coaches vestiging hielpen statushouders bij het regelen van de belangrijkste zaken bij de eerste vestiging in de gemeente. Denk daarbij aan praktische hulp bij woninginrichting, aansluiting telefoon en televisie, inschrijving bij huisarts, tandarts, apotheek en consultatiebureau, kennismaking met de buren, het wegwijs maken in de gemeente, het aanmelden bij een peuterspeelzaal, basisschool, middelbare school en hulp bij een aanvraag bij DUO. Maar ook aan begeleiding bij aanvragen huur- en zorgtoeslagen, begeleiding bij kwijtscheldingsaanvragen en begeleiding bij inschrijving UWV.

  • 9 gestarte trajecten coaching inburgering

Maatschappelijke begeleiding

De maatschappelijke begeleiding is methodisch van opzet. De ruggengraat wordt gevormd door individuele coachingsgesprekken. Als aanvulling hierop kunnen extra modules worden ingezet, die onze cliënten helpen bij hun integratie en participatie. Onze maatschappelijke begeleiding is er op gericht dat cliënten zo snel mogelijk zelfredzaam worden en participeren in de samenleving. De cliënt wordt gecoacht om eigen materiële, immateriële en psychosociale problemen op te lossen. Daarbij wordt regelmatig doorverwezen naar een van onze netwerkpartners. Onze begeleiders zijn veelal ook het best in staat – door hun goede contacten met de cliënten – om de leefsituatie en mogelijkheden van de statushouder te inventariseren. Ze kunnen doorverwijzen als er (juridische) zaken mislopen, ze signaleren en rapporteren als er op wat voor een vlak dan ook stagnatie optreedt.

  • 20 gestarte trajecten mb
  • 47 afgeronde trajecten mb

De trajecten maatschappelijke begeleiding van 47 personen werden in 2017 afgerond. Zes van hen zijn verhuisd tijdens het traject, waardoor de trajecten niet de volle looptijd hadden.
De cliënten hadden een vrijwillige maatschappelijk begeleider die wekelijks met hen afspreekt. Tijdens deze afspraken wordt aandacht besteed aan uitleg over de domeinen van de maatschappelijke begeleiding. Doordat de begeleiding veelal aan huis van de cliënten plaatsvindt, hebben de begeleiders ook gemakkelijk inzicht in de situatie in huis en kans om problemen te signaleren.
Een deel van de begeleiding wordt besteed aan het afhandelen van post. Het gaat dan om uitleg geven over wat er in een brief staat, maar ook ondersteunen en/of regelen van benodigde acties. Hier gaat het vaak om het voorkomen van problemen of juist het oplossen van problemen. Veel van de vrijwilligers ontvangen hun cliënten ook bij hen thuis en zetten hun eigen netwerk op allerlei manieren in.

De statushouders namen deel aan de integratieworkshops. Vrijwillige trainers gaven in drie workshops per domein uitleg over onderwerpen die van belang zijn voor het leven in Nederland: Financiën, Wonen, Gezondheid, Documenten en rechtspositie, Werk en opleiding en Vrije tijd en dagbesteding. Arbeidscoaches gingen aan de slag met het begeleiden naar vrijwilligerswerk en het voorbereiden op een arbeidsplaats. Aan het begin en aan het eind van het traject Maatschappelijke Begeleiding werd de trede op de participatieladder bepaald. In alle gevallen is er een groei in zelfredzaamheid te zien. Wij zouden zelf het aantal mensen dat blijft steken in Trede 2 nog verder willen terugbrengen. Veelal gaat het hier om moeders die de zorg voor kinderen en een gezin hebben. Het valt vaak niet mee om hen te bereiken en te stimuleren, maar ook voor hen is het van belang dat zij activiteiten buiten de deur hebben.

Participatieverklaringstrajecten

Als gevolg van de wijziging van de Wet Inburgering moeten nieuwkomers die op of na 1 oktober 2017 inburgeringsplichtig zijn, deelnemen aan een participatieverklaringstraject en de participatieverklaring ondertekenen. Dit nieuwe onderdeel van het inburgeringsexamen moeten zij afronden binnen een jaar na hun eerste huisvesting in een gemeente. Het participatieverklaringstraject bestaat minimaal uit een inleiding in de Nederlandse kernwaarden en de ondertekening van de participatieverklaring. Via dit traject laten gemeenten nieuwkomers kennis maken met de rechten en plichten en de fundamentele waarden van de Nederlandse samenleving. Het traject wordt afgesloten met het ondertekenen van een verklaring waarmee de nieuwkomer verklaart van de waarden en spelregels van de Nederlandse samenleving kennis te hebben genomen en deze te respecteren.

  • 30 statushouders tekenen Particpatieverklaring

Op 20 oktober ondertekenden dertig statushouders de Participatieverklaring. Voorafgaand hield burgemeester Van der Borg een toespraak om de groep welkom te heten in de gemeente en wees hen op het belang van participeren in de samenleving.

Meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling

Sinds 2013 zijn organisaties uit verschillende sectoren op grond van de Wet verplichte meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling verplicht om een meldcode te hanteren. VluchtelingenWerk valt onder de sector maatschappelijke ondersteuning en is daarmee verplicht om met de meldcode te werken. Het afgelopen jaar stond in het teken van deskundigheidsbevordering.

Er is een medewerker van VluchtelingenWerk getraind tot aandachtsfunctionaris meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling voor de subregio Zuid-Holland Zuid. De aandachtsfunctionaris heeft o.a. een adviserende functie richting teamleiders en het management rondom het gebruik van de meldcode. Er is een plan van aandacht opgesteld waarin beschreven staat hoe de meldcode binnen de organisatie gebruikt wordt en hoe er binnen de organisatie zorg gedragen wordt voor blijvende aandacht voor huiselijk geweld en kindermishandeling. Voor teamleiders heeft er een eendaagse training plaatsgevonden over huiselijk geweld en kindermishandeling. De meeste van hen hebben daar aan deelgenomen.

Daarnaast is er een start gemaakt met het trainen van vrijwilligers en stagiaires. Ieder kwartaal organiseerde de aandachtsfunctionaris een workshop waarin signalen van huiselijk geweld en kindermishandeling besproken werden en uitgelegd werd hoe de organisatie daarmee omgaat. De meldcode is het afgelopen jaar negen keer ingezet in regio Zuid-Holland Zuid. Daarbij is het twee keer gekomen tot een melding bij Veilig Thuis. Daarnaast waren er casussen waarbij geweld een rol speelde die door derden gesignaleerd en afgehandeld werden. VluchtelingenWerk werd bij deze casussen soms betrokken voor advies en/of begeleiding.

Inburgering

Inburgeraars kunnen bij VluchtelingenWerk Zuidwest-Nederland terecht voor taallessen en de voorbereiding op het inburgerings- (inclusief alfabetisering) en het staatsexamen NT2. Door onze ruime ervaring met vluchtelingen weten we als geen ander hoe belangrijk de voorbereiding op het inburgeringsexamen is. We bieden daarom een inburgeringstraject op maat. VluchtelingenWerk organiseerde het inburgeringsaanbod (alfabetiserings-, inburgerings- of staatsexamenlessen) in veel gemeenten in Zuid-Holland en Zeeland voor het vierde jaar op rij in samenwerking met NLtraining. Op de leslocaties zijn teamleiders Inburgering werkzaam. Zij kennen de cursisten en bieden een intensieve begeleiding. Hierdoor kunnen diverse problemen worden voorkomen. Zo is er goed zicht op de inburgeringstermijnen en kunnen verlengingen op tijd worden aangevraagd en boetes worden voorkomen. We streven naar uitstroom op een zo hoog mogelijk niveau.

  • 174 cursisten in Gorinchem
  • 92 mannen, 82 vrouwen
  • 15 lesgroepen
  • 20 deelnemers uit Molenwaard

VluchtelingenWerk was ook in Gorinchem betrokken bij het inburgeringsaanbod. Tijdens deze lessen leren de cursisten over de Nederlandse taal en cultuur en bereiden we ze voor op de Nederlandse arbeidsmarkt tijdens de module Oriëntatie Nederlandse Arbeidsmarkt (ONA). In totaal hebben 174 cursisten inburgeringslessen gevolgd op de leslocatie van VluchtelingenWerk in Gorinchem in de loop van 2017, verspreid over 15 lesgroepen. Van de 174 cursisten waren 92 man en 82 vrouw. Er waren negen verschillende nationaliteiten vertegenwoordigd. De twee grootste groepen waren Syriërs met 84 personen en Eritreeërs met 60 personen. De leslocatie heeft een regiofunctie: 77 cursisten waren afkomstig uit Gorinchem, 97 uit omliggende plaatsen, namelijk uit de gemeenten Giessenlanden (22), Molenwaard (20), Zederik (16), Leerdam (14), Lingewaal (13) en Molenwaard (12).

Cursisten krijgen een persoonlijke taalcoach – een vrijwilliger van VluchtelingenWerk. De taalcoach bezoekt de cursist twee uur per week om de taal extra te oefenen, de nadruk ligt hierbij op praktische taalondersteuning. Tijdens de klassikale lessen is, naast een professionele docent, een vrijwillige klassenassistent actief voor extra begeleiding en aandacht. Een keer per week hebben de cursisten de mogelijkheid om op de leslocatie het Open Leercentrum (OLC) te bezoeken om huiswerk te maken, oefeningen te maken op de computer, spreekvaardigheid te oefenen en aan hun portfolio te werken voor het examen Oriëntatie op de Nederlandse arbeidsmarkt. Dit OLC werd in 2017 gerund door drie vrijwilligers. 

Ter aanvulling op de lessen, het OLC en het taalcoachtraject, ondernamen we ook verschillende buitenschoolse activiteiten. Zo maakten we uitstapjes naar de Tweede Kamer in Den Haag, de schaatsbaan op de Grote Markt, de molen en het Gorcums Museum. Daarnaast namen we deel aan samenwerkingsprojecten met verschillende instanties in Gorinchem. We zijn betrokken geweest bij de opening van het Taalhuis in de bibliotheek, organiseerden een taaldorp in samenwerking met de leerlingen van het Lyceum Oude Hoven en één van de klassen bezocht wekelijks een groep bovenbouwleerlingen van de Jenaplanschool om in duo’s (cursist VluchtelingenWerk+leerling Jenaplanschool) samen te oefenen met begrijpend lezen.

  • 31 klassenassistenten
  • 73 taalcoaches
  • leeftijd vrijwlligers varieert van 80 tot 19 jaar

Eind 2017 waren 104 taalvrijwilligers actief op de leslocatie Gorinchem, 31 klassenassistenten (waarvan 6 personen naast klassenassistent ook taalcoach zijn) en 73 taalcoaches. Van de in totaal 104 taalvrijwilligers zijn 73 personen vrouw en 31 personen man. De oudste vrijwilliger is 80 jaar, de jongste 19 jaar. Vijf van onze oud-cursisten waren in 2017 werkzaam als taalvrijwilliger. De vrijwilligers kunnen deelnemen aan relevante cursussen, voorlichtingen en informele bijeenkomsten.

Statushouders uit Molenwaard volgden de inburgeringslessen ook bij het Da Vinci College in Gorinchem of Dordrecht, Elycio in Papendrecht of Nieuw-Lekkerland en bij diverse andere taalaanbieders in Dordrecht.

Ons team in Molenwaard

  • 24 vrijwlligers

Het grootste deel van het jaar gebeurde de coördinatie van de begeleiding van statushouders in Molenwaard vanuit ons kantoor in Sliedrecht. Dit kantoor is in december 2017 gesloten. Sindsdien worden de krachten gebundeld en vindt de coördinatie voor gemeente Molenwaard plaats in onze locatie in Gorinchem. In Nieuw-Lekkerland is er een dependance in D’Ouwe School waar een team vrijwilligers de begeleiding van statushouders uitvoert. In 2017 waren 24 vrijwilligers betrokken bij de begeleiding van statushouders, in het begin van het jaar ondersteund door twee beroepskrachten en vanaf de tweede helft van het jaar door één beroepskracht. Voor onze vrijwilligers is de deelname aan een aantal cursussen en trainingen van VluchtelingenWerk verplicht gesteld. Daarnaast namen de vrijwilligers afhankelijk van hun functie aan speciale cursussen deel ter voorbereiding op hun takengebied. Ook maakten zij gebruik van de e-learningmodules en bezochten zij landelijk georganiseerde landendagen over bijv. Syrië of Eritrea. Er werden regelmatig teamoverleggen met de beroepskrachten op locatie gehouden. De vrijwilligers in Molenwaard werden in 2017 regelmatig uitgenodigd voor workshops over signalen van geweld en kindermishandeling. Aanvullend heeft de Dienst Gezondheid & Jeugd een workshop voor vrijwilligers van VluchtelingenWerk georganiseerd over het herkennen van psychosociale problemen.

VluchtelingenWerk Molenwaard maakt deel uit van de stichting VluchtelingenWerk Zuidwest-Nederland. Klik op de afbeelding voor het Jaarverslag van de stichting.