Schouwen-Duiveland: 2018 in cijfers

Op Schouwen-Duiveland zijn in 2018, in samenwerking met de gemeente, 38 statushouders gehuisvest. Lees hier wat wij, met al onze geweldige vrijwilligers en de samenwerkingspartners, in de gemeente deden.
placeholder

Op Schouwen – Duiveland zijn in 2018, in samenwerking met de gemeente, 38  statushouders gehuisvest. Daarmee heeft de gemeente een achterstand (van 8) op de door het Rijk vastgestelde taakstelling.

  • 38 statushouders gehuisvest
  • 18 volwassenen, 20 kinderen
  • 23 mannen, 15 vrouwen
  • grootste groepen: Syriërs (13) en Eritreeërs (9)
  • 10 beschikbaar gestelde woningen

In 2018  hebben we ongeveer de helft minder statushouders gevestigd dan in 2017 (70). Dit vanwege de afgenomen taakstelling en de achterstand van eerdere jaren die in 2017 nog ingehaald moest worden. We starten 2019 met een achterstand van acht statushouders. Zij zullen bij de taakstelling van de eerste helft van 2019 opgeteld worden.

Spreekuur/infopunt

Er bestaat een grote informatiebehoefte met betrekking tot de vaak complexe asielvraagstukken en (specifieke onderdelen van) de vreemdelingenwetgeving. Ook zijn er veel vragen over rechten en plichten van toegelaten vluchtelingen, over bijvoorbeeld taalonderwijs en inburgering. Om alle in de gemeente wonende vluchtelingen goed te informeren hebben we infopunten en spreekuren waar we vragen beantwoorden en hen op weg helpen. Vaak kunnen we dat zelf, soms verwijzen we door naar andere voorzieningen en instanties.

De spreekuren voor cliënten uit de gemeente Schouwen-Duiveland vonden van 1-1-2018 tot 1-9-2018 plaats op ons kantoor in Zierikzee, aan het Calandplein 1. Hier konden cliënten op maandag, dinsdag en donderdag van 10 tot 13 uur, op inloopbasis, terecht voor al hun vragen die te maken hebben met maatschappelijke begeleiding. Ook waren we op deze momenten bereikbaar voor andere inwoners van Schouwen-Duiveland en externe partijen met vragen die onze cliënten aangaan. Vanaf 1-9-2018 tot en met 31-12-2018 was het inloopspreekuur op maandag en dinsdag van 11.00 tot 14.00 uur en op donderdag van 11 tot 17 uur geopend. Deze inloopspreekuren werden gemiddeld met twee tot drie vrijwilligers per dag bemenst.

Het juridisch spreekuur (op afspraak) werd vrijwel elke vrijdag van 10 tot 13 uur gehouden. Twee vrijwilligers (tot april 2018 waren dit er drie) hielden zich bezig met 25 gezinsherenigingsdossiers en allerhande andere juridische vragen en zaken. Opvallend was dat er dit jaar bij het juridisch spreekuur relatief veel vragen zijn binnengekomen gerelateerd aan echtscheidingen.

De vrijwilligers van die werkzaam zijn op de spreekuren maatschappelijke en juridische begeleiding (in totaal 12 personen over het hele jaar) zijn ondersteund door een teamleidster die aangesteld is voor gemiddeld 20 uur per week.
Van 1-1-2018 tot 31-4-2018 was dit Shamara Wannee, vanaf 1-5-2018 tot 31-12-2019 was dit Ester Wisse.

Juridische begeleiding/gezinshereniging

Onze juridische begeleiding en ondersteuning bij gezinshereniging is uniek. Onze mensen begeleiden vluchtelingen tijdens de asielprocedure, gezinsherenigingsprocedure, naturalisatie en meer. Komen de vrijwilligers en teamleiders er op de locatie niet uit dan nemen ze contact op met de Helpdesk van het Landelijk Bureau. Die Helpdesk bestaat uit een team juristen op gebied van asiel, integratie en consulenten landeninformatie.
Onze juridische begeleiding in de gemeente is voor personen die als asielzoeker naar Nederland gekomen zijn, die een (tijdelijke) vergunning hebben, die gehuisvest zijn in de gemeente en die verblijfsrechtelijke vragen hebben. Wij helpen bij onder meer het verkrijgen en/of verlengen van verblijfs- en reisdocumenten en we bewaken lopende procedures op termijnen en zorgvuldigheid. We zorgen er ook voor dat cliënten beschikken over informatie om bij afwijzing van de asielaanvraag een weloverwogen keuze te maken voor terugkeer, doormigratie of illegaliteit. We monitoren wat er gebeurt, signaleren trends en ontwikkelingen en rapporteren dat aan de gemeente.

  • 6 nieuwe dossiers gezinshereniging
  • totaal aantal dossiers in 2018: 25
  • 6 afgeronde dossiers in 2018

Schouwen-Duiveland heeft relatief veel Eritrese statushouders. Juist deze gezinsherenigingsprocedures zijn complex en langlopend. De Eritrese overheid werkt niet of nauwelijks mee aan het verstrekken van officiële documenten waardoor bewijs om een gezinsband aan te tonen, schaars is. Bovendien zijn de wacht- en proceduretijden bij de IND lang, inmiddels ligt het gemiddelde op meer dan een jaar. Ook voldoen de uitspraken niet altijd aan de Europese wetten, waardoor aanvragen opnieuw ingediend kunnen/moeten worden.

Indien gezinsleden naar Nederland mogen komen, bieden de juridische begeleiders samen met de teamleidster, zo nodig, ook hulp bij het aanvragen van financiële ondersteuning. Dit kan bij het Zeeuwse (nood)fonds Refugium en bij het Vluchtelingenfonds van VluchtelingenWerk.
Refugium ondersteunt Zeeuwse cliënten van VluchtelingenWerk Zuidwest-Nederland financieel in noodzakelijke kosten, vooral bij gezinshereniging. Aanvragen betreffen met name vliegtickets van nareizigers met een maximum van 1000 euro. De cliënt dient zelf minimaal 250 euro bij te dragen. Het Vluchtelingenfonds voorziet, indien er voldoende budget is, in aanvragen voor ticketkosten die meer dan 1000 euro bedragen. Statushouders deden in 2018 met onze hulp 4 keer met succes een beroep op Refugium.

Naast de ondersteuning bij gezinsherenigingsprocedures hebben we in 2018 ongeveer 40 statushouders geholpen met andere juridische vraagstukken. Het ging hierbij onder meer om aangiften van de geboorte van een kind, het aanvragen van een zelfstandige status, een verblijfstatus voor onbepaalde tijd, aanvragen van verlengingen van de inburgeringstermijn, advies inzake terugkeer, mogelijkheden voor familiebezoek en echtscheidingen.

Samenwerking, voorlichting en belangenbehartiging

VluchtelingenWerk signaleert wanneer er obstakels of knelpunten zijn voor succesvolle integratie. Deze obstakels kunnen ontstaan door leemtes in het aanbod aan voorzieningen, maar ook door de persoonlijke omstandigheden van de vluchteling. Ook signaleert Vluchtelingenwerk het niet juist toepassen van wet- en regelgeving of de leemtes en uitsluitingsmechanismen daarin – alsmede discriminatie, en onderneemt daarop actie. VluchtelingenWerk Schouwen-Duiveland beantwoordt daarnaast publieksvragen en geeft voorlichting om het draagvlak in de samenleving voor opvang en integratie van vluchtelingen te behouden/vergroten. Om dat draagvlak zo groot mogelijk te houden wordt nadrukkelijk samengewerkt met de gemeente en andere lokale organisaties.

Contacten met het netwerk: In 2018 is door beide teamleidsters en ook de vrijwilligers veel tijd geïnvesteerd in netwerkoverleggen met de gemeente, Zeeuwland, SMWO (maatschappelijk werk en postcafé), taalhuis Oosterschelde, de Zuidhoek (toeleiding cliënten naar werk), het TEC en de stambasisscholen waar de kinderen van onze cliënten heen gaan, RGO Middelharnis en ISK Walcheren, Scalda, Dhalia, Allevo, buurtbemiddeling en lokale vrijwilligersnetwerken in verschillende dorpskernen, zoals hulpgroep Bru en oudernetwerk van de scholen in Brouwershaven en Haamstede. Met de dorpsraden in Brouwershaven, Bruinisse en Haamstede is eveneens contact gelegd, maar dit bleken geen goede ingangen voor het werven van vrijwilligers of het maken van samenwerkingsafspraken. Er is voorlichting gegeven tijdens een bijeenkomst van het interkerkelijk samenwerkingsverband Schouwen-Duiveland en via de nieuwsbrieven van de basisscholen die vallen onder de Radar en Obase scholengroepen. De teamleidster neemt verder deel aan de advies raad Sociaal Domein Schouwen-Duiveland en zit de werktafel brede intake/ integraal werken van de klankboordgroep statushouders voor. Teamleidster en vrijwilligers schoven aan bij verschillende casus en netwerk overleggen rondom cliënten die bij ons in de maatschappelijke begeleiding waren. In 2018 is tevens veel geïnvesteerd in een ‘warme overdracht-contacten’ tussen VluchtelingenWerk en SMWO, de Zuidhoek, en Allevo om te zorgen dat cliënten die bij ons uit de begeleiding gaan, indien nodig, elders met hun hulpvragen terecht kunnen.

Georganiseerde activiteiten samen met het netwerk: Daarnaast organiseerde VluchtelingenWerk in samenwerking met andere partijen ook verschillende activiteiten voor statushouders. In april konden vluchtelingkinderen bijvoorbeeld deelnemen aan het gratis paard rijd middag bij manage Balans in Dreischor. In de week van de opvoeding (oktober 2018) was er een ‘spelen in de natuur’-middag voor ouders en kinderen, georganiseerd in samenwerking met Stichting Natuur en Milieueducatie Schouwen-Duiveland. Ook konden statushouders met kinderen deelnemen aan de workshop opvoeden in 2 culturen. Samen met de GGD Schouwen-Duiveland hebben we vervolgens gewerkt aan een plan om dit soort ouderbijeenkomsten op structurele basis in onze gemeente te kunnen aanbieden. Deze plannen worden in 2019 verder uitgewerkt.

Maatschappelijke begeleiding (MB)

De maatschappelijke begeleiding bestaat uit het stimuleren van participatie en integratie. Dit is maatwerk en richt zich erop vluchtelingen in de samenleving zelfstandig hun weg te leren vinden. Vluchtelingen leren vaardigheden om zaken zelf te regelen. De maatschappelijke begeleiding is methodisch van opzet. De ruggengraat wordt gevormd door individuele coachingsgesprekken.
Het doel van de maatschappelijke begeleiding is toenemende zelfredzaamheid en participeren in de maatschappij: de vluchteling leert zelfstandig gebruik te maken van de benodigde voorzieningen, is in staat daarin zelf keuzes te maken en kan uiteindelijk een nieuw leven in de gemeente opbouwen als volwaardig participerend burger. De aanpak in dit proces heeft een coachend karakter en is in samenwerking met andere organisaties in het sociale domein.Onze begeleiders zijn veelal ook het best in staat – door hun goede contacten met de cliënten – hun leefsituatie en mogelijkheden te inventariseren. Ze kunnen doorverwijzen als er (juridische) zaken mislopen, ze signaleren en rapporteren als er op wat voor een vlak ook stagnatie optreedt.

  • 17 gestarte trajecten mb, eerste jaar
  • 6 gestarte trajecten mb – maatwerk

In 2018 zijn 17 trajecten maatschappelijke begeleiding 18+ gestart. Wanneer minderjarigen ook worden meegeteld, zijn er in totaal 38 nieuwe personen bij ons begeleiding gekomen. Tevens zijn in 2018 zes maatwerktrajecten 18+ gestart. Het gaat hier om 1 verlengd traject van een halfjaar (tot 1-6-2019), 4 verlengde trajecten van een jaar (tot 1-12-2019) en 1 nieuw gestart traject van een jaar (tot 1-12-2019). Aangevuld met de gezinsleden van deze personen die we ook begeleiden, komt dit uit op 14 personen. In totaal hadden we op 31-12-2018 dus 52 personen in de maatschappelijke begeleiding.

Pre-vestiging

Voordat een statushouder in de gemeente komt, moeten er veel zaken geregeld en afgestemd worden.
VluchtelingenWerk bemiddelt en ondersteunt statushouders bij de overgang van de centrale opvang naar woonruimte in de hun toegewezen gemeente. Hierdoor kunnen de door de gemeente in het kader van de taakstelling huisvesting beschikbaar gestelde woningen vlot worden ingevuld. Pre-vestiging duurt tot de ondertekening van het huurcontract en/of tot en met de registratie in de basisadministratie van de gemeente. VluchtelingenWerk zorgt ervoor dat de dossiers op orde zijn, tracht de overdracht van het AZC naar de gemeente soepel te laten verlopen, voorkomt eventuele mismatches of zorgt dat deze gecorrigeerd worden. Door de teamleidster vindt regelmatig afstemming plaats met de regie voerder van het COA en de woningcorporaties over de opgelegde taakstelling en het maken van afspraken over de wijze van oplevering van woningen.
In 2018 hebben zich 17 statushouders van 18+ in de gemeente Schouwen-Duiveland gevestigd. Dit betekent dat er tevens 17 keer het product pre-vestiging is geleverd.

Participatieverklaringstrajecten (PVT)

Als gevolg van de wijziging van de Wet Inburgering moeten nieuwkomers die op of na 1 oktober 2017 inburgeringsplichtig zijn, deelnemen aan een participatieverklaringstraject en de participatieverklaring ondertekenen. Dit nieuwe onderdeel van het inburgeringsexamen moeten zij afronden binnen een jaar na hun eerste huisvesting in een gemeente.

VluchtelingenWerk Schouwen-Duiveland biedt in opdracht van de gemeente sinds 2016 participatieverklaringstrajecten aan. Het traject bestond in 2018 uit 2 basis modulen en 3 aanvullende modulen. Module 1 ging in op Nederlandse normen, waarden en sociale regels. Ook kwam informatie over democratie en de grondwet aan de orde. In module 2 werd ingegaan op de thema’s vrijheid en gelijkwaardigheid. Participatie en Solidariteit stonden centraal in module 3 met daarin gastsprekers vanuit de gemeente, de Zuidhoek en SMWO. In module 4 maakten de statushouders kennis met de geschiedenis van het eiland Schouwen-Duiveland en deden zij een excursie naar het Watersnoodmuseum. Tijdens module 5 kregen zij voorlichting en discussieerden met elkaar over de thema’s geestelijke en lichamelijke gezondheid.

  • 23 trajecten voor statushouders
  • 2 trajecten voor migranten


Workshops opvoeden in 2 culturen
In het kader van de week van de opvoeding organiseerden we voor de deelnemers aan het participatieverklaringstraject die ook ouder van één of meerdere kinderen zijn en andere geïnteresseerde vluchtelingouders een zesde pvt module, de workshop ‘opvoeden in 2 culturen’. Hieraan namen 26 statushouders deel. Ook deze workshop werd geleid door een professionele trainster en tevens ervaringsdeskundige omdat zij zelf is opgegroeid in drie verschillende culturen. Zij werd ondersteund door een jeugdverpleegkundige van GGD Schouwen-Duiveland en een stagiaire Pedagogiek van VluchtelingenWerk Schouwen-Duiveland. Ook waren twee vrijwillige tolken aanwezig.
Tijdens de workshop werd voorlichting gegeven over het onderwijssysteem in Nederland; leerplicht, huiswerk, betrokkenheid van ouders bij school, contact met docenten, spel en beweging, vriendjes en vriendinnetjes. Verder werd gediscussieerd over het omgaan met cultuurverschillen in de opvoeding; de taalbarrière, geloofsverschillen, man-vrouw verhoudingen, straffen, afwijkend gedrag bij kinderen en opvoeden binnen het gezin. Daarnaast was een ander belangrijk thema de omgang met kinderen in stressvolle situaties zoals bij ziekte,trauma en geweld. De workshops werden door de deelnemers als zeer prettig en nuttig ervaren. Het vrijuit kunnen spreken in eigen taal en het delen van ervaringen met mensen die deels in dezelfde situatie zitten maakte deze workshop extra waardevol.

Organisatie

Het team van VluchtelingenWerk Schouwen-Duiveland bestond op 1 januari 2018 uit 16 vrijwilligers en 1 teamleidster. Op 31 december 2018 bestond het team uit 16 vrijwilligers, 2 stagiaires en 1 teamleidster. Een zeer divers team bestaande 11 vrouwen en 5 mannen met in totaal 6 (!) verschillende nationaliteiten en een leeftijd variërend van 20 tot 68 jaar die gezamenlijk over zeer veel capaciteiten en kwaliteiten beschikken. Kortom, een team om trots op te zijn! Helaas namen we in 2018 afscheid van 4 vrijwilligers en 2 stagiaires. Gelukkig begroetten we ook 4 nieuwe vrijwilligers, 4 stagiaires en een nieuwe teamleidster.
Van de medewerkers die op 31-12-2018 in dienst waren vervulden er acht de rol van maatschappelijk begeleider tijdens de inloopspreekuren maatschappelijke begeleiding. Hiervan fungeert één vrijwilliger tevens als tolk Arabisch en twee vrijwilligers als tolk Tigrinya. Twee vrijwilligers runden het spreekuur juridische begeleiding en gaven ondersteuning bij bezoeken van cliënten aan de advocaat. Eén vrijwilligster was actief als administratieve kracht op kantoor en de overige vijf vrijwilligers gaven maatschappelijke begeleiding aan huis. De stagiaires die in dienst waren betroffen een eerste jaars HBO student Social Work, een derdejaars HBO student Sociaal Pedagogische Hulpverlening, een vierde jaars Pedagogiek en een vierde jaars student Sociaal Juridische Dienstverlening.
Zij namen allerlei voorkomende taken en rollen op zich.