De Gambiaanse Aliou (26) werd opgepakt voor mensensmokkel
‘Ik wist niet hoe ik een boot moest besturen, maar ik had geen keuze. Ben ik een held of een misdadiger?’ Terwijl Aliou (26) spreekt, trilt zijn stem nerveus. Slechts vier dagen geleden kwam hij vrij uit de gevangenis. Zes en een half jaar zat hij vast. Hij is bereid om zijn verhaal te delen, in de hoop dat er iets zal veranderen. Want wat Aliou meemaakte, is geen uitzondering. De afgelopen tien jaar arresteerde de Italiaanse overheid duizenden mensen voor mensensmokkel, omdat ze verdacht werden van het besturen van een migrantenboot richting de Italiaanse kust.
Gedwongen aan het roer
Ongeveer zeven jaar geleden reisde Aliou met een vriend van Gambia naar Libië. Wat begon als een zoektocht naar een nieuw leven, eindigde in een nachtmerrie. In de dagen voorafgaand aan het vertrek naar Italië vertelden de smokkelaars aan Aliou en zijn vriend dat een van hen de boot moest besturen. Toen Aliou's vriend dat weigerde, werd hij in koelen bloede neergeschoten. Aliou’s vriend stief aan zijn verwondingen, Aliou wist te ontsnappen.
Ik moest de boot wel besturen. Ik wilde dat iedereen veilig de kust zouden bereiken.
In de periode daarna probeerde Aliou vele malen om Libië te verlaten. Tijdens zijn eerste pogingen zonken de boten. Uiteindelijk stapte hij aan boord van een boot die Italiaanse territoriale wateren bereikte. Opnieuw was er geen bemanning aan boort. Aliou zag geen andere keuze dan het roer te pakken. ‘Ik moest de boot besturen omdat er meer dan honderd mensen aan boord waren. Ik wilde dat ze veilig de kust zouden bereiken.’
Achter de tralies
Na hun aankomst in Sicilië werd Aliou gearresteerd. Ondanks een zwak vooronderzoek nam de Italiaanse regering hem gevangen voor "het besturen van een boot met migranten aan boord". Nu, meer dan zes jaar later, is hij vrij. Hoewel hij opgelucht is om uit de gevangenis te zijn, is zijn toekomst onzeker. Want nu Aliou een strafblad heeft, kan hij in Italië geen recht op bescherming meer krijgen.
In Libië zijn mensensmokkelaars zich bewust van de situatie in Italië. Ze gebruiken daarom "moederschepen" die kleine, vaak onzeewaardige en overvolle, bootjes loslaten vlakbij de Libische wateren. Migranten moeten vanaf dat moment zelf uitzoeken hoe zij de boot varende kunnen houden. Door hen te dwingen de boten zelf te besturen, ontlopen Libische smokkelaars effectief arrestatie en vervolging.
Steun en onderzoek
Porco Rosso, een Siciliaanse partnerorganisatie van VluchtelingenWerk, staat mensen als Aliou bij en onderzocht de criminalisering van migranten, met name degenen die de boten besturen. Richard Braude van Porco Rosso vertelt: ‘het is de norm geworden. Wanneer een boot arriveert, worden één tot drie personen beschuldigd en gearresteerd. Als er iemand sterft tijdens de reis, kan de gevangenisstraf oplopen tot dertig jaar.’ De beschuldigde bootbestuurders krijgen meestal minimale of helemaal geen juridische bijstand. Richard: ‘Daarmee worden de mensenrechten voortdurend geschonden.’
Het is de norm geworden. Wanneer een boot arriveert, worden één tot drie personen beschuldigd en gearresteerd.
Wat doet VluchtelingenWerk?
VluchtelingenWerk zet zich in voor solidair vluchtelingenbeleid en voor veilige vluchtroutes. We ondersteunen organisaties zoals Porco Rosso aan de Europese grenzen door middelen en kennis ter beschikking te stellen. We helpen hen in hun missie om mensen te redden en op te komen voor de rechten van vluchtelingen.
Help mee en doe nu een gift
Met jouw bijdrage kunnen wij de Nederlandse en Europese politiek blijven aansporen tot een humaner vluchtelingenbeleid. Jouw steun is onmisbaar voor vluchtelingen die gedwongen zijn alles achter zich te laten op zoek naar veiligheid. Hartelijk bedankt