Zoeterwoude: 2017 in vogelvlucht

placeholder

In Zoeterwoude  zijn in 2017, in samenwerking met de gemeente, 17 statushouders gehuisvest. Daarmee heeft de gemeente een voorsprong van vier op de door het Rijk vastgestelde taakstelling.

  • 17 statushouders gehuisvest
  • 9 volwassenen, 8 kinderen
  • 4 mannen, 5 vrouwen, 3 meisjes, 5 jongens
  • grootste groep: Syriërs (13)
  • 5 beschikbaar gestelde woningen

Een Syrisch gezin, bestaande uit vader, moeder en 2 minderjarige kinderen zijn in het kader van de GVA regeling in de Pastorie te Zoeterwoude gehuisvest.

Spreekuur/infopunt

Er bestaat een grote informatiebehoefte met betrekking tot de vaak complexe asielvraagstukken en (specifieke onderdelen van) de vreemdelingenwetgeving. Ook zijn er veel vragen over rechten en plichten van toegelaten vluchtelingen, over bijvoorbeeld taalonderwijs,inburgering en financiële zaken. Om alle in de gemeente wonende vluchtelingen goed te informeren hebben we infopunten en spreekuren waar we vragen beantwoorden en hen op weg helpen. Vaak kunnen we dat zelf, soms verwijzen we door naar andere voorzieningen en instanties.

  • 60 contacten spreekuur/infopunt

Omdat VluchtelingenWerk geen eigen kantoor heeft in Zoeterwoude, worden de statushouders in de gelegenheid gesteld om op het kantoor van VluchtelingenWerk Leiderdorp met hun vragen te komen. Iedere dinsdagochtend van 10.00 uur tot 12.00 uur is er spreekuur. Omdat de maatschappelijk begeleiders wekelijks huisbezoeken afleggen bij de  statushouders worden er bij de statushouders thuis vele praktische zaken afgehandeld. In gevallen dat er documenten moeten worden gekopieerd, of gebruik gemaakt moet worden van een scan of andere kantoorapparaten wordt uitgeweken naar het kantoor in Leiderdorp.

Nieuw gevestigde statushouders in Zoeterwoude worden opgevangen en begeleid door een maatschappelijk begeleider. Kort na aankomst moeten er veel (administratieve) zaken geregeld worden voor de cliënt. Deze zaken worden dan op het kantoor in Leiderdorp afgehandeld en een dossier wordt daar dan ook aangelegd.
Het aantal contacten op het spreekuur in 2017 van 60 is gebaseerd op 1 a 2 cliënten per spreekuur en dat gedurende 40 weken.

Juridische begeleiding/gezinshereniging

Onze juridische begeleiding en ondersteuning bij gezinshereniging is uniek. Onze mensen begeleiden vluchtelingen tijdens de asielprocedure, gezinsherenigingsprocedure, naturalisatie en meer. Komen de vrijwilligers en teamleiders er op de locatie niet uit dan nemen ze contact op met de Helpdesk van het Landelijk Bureau. Die Helpdesk bestaat uit een team juristen op gebied van asiel, integratie en consulenten landeninformatie.
Onze juridische begeleiding in de gemeente is voor personen die als asielzoeker naar Nederland gekomen zijn, die een (tijdelijke) vergunning hebben, die gehuisvest zijn in de gemeente en die verblijfsrechtelijke vragen hebben. Wij helpen bij onder meer het verkrijgen en/of verlengen van verblijfs- en reisdocumenten en we bewaken lopende procedures op termijnen en zorgvuldigheid. We zorgen er ook voor dat cliënten beschikken over informatie om bij afwijzing van de asielaanvraag een weloverwogen keuze te maken voor terugkeer, doormigratie of illegaliteit. We monitoren wat er gebeurt, signaleren trends en ontwikkelingen en rapporteren dat aan de gemeente.
Vluchtelingen die een verblijfsvergunning krijgen, hebben recht op hereniging met hun gezin (ouders, partners, kinderen). Meestal is de procedure al opgestart in de Centrale Opvang, in andere gevallen moet dat na vestiging in de gemeente nog gebeuren. Wat volgt is een bureaucratisch proces in de ervaring van mensen die nog niet ingeburgerd zijn en de weg nog niet weten. VluchtelingenWerk werkt volgens een stappenplan waarin de mutaties binnen de procedure maandelijks worden verwerkt. Het vergt uiterste zorgvuldigheid en veel tijd, en is voor reguliere instanties te kostbaar om uit te voeren.

  • 4 nieuwe dossiers gezinshereniging

In de eerste helft van 2017 had VluchtelingenWerk 4 dossiers van statushouders in behandeling die eerder een aanvraag voor gezinshereniging hadden ingediend. Deze aanvragen zijn begeleid en in behandeling door de juridische afdeling van VluchtelingenWerk in Leiden. Maar zeker ook de maatschappelijk begeleiders hebben gedurende deze gezinsherenigingsprocedure een belangrijke rol in dit proces. Zij begeleiden bij het  beoordelen van de vele IND brieven die de cliënt ontvangt en begeleiden de cliënt naar de juridische afdeling in Leiden.
Voor Leiden en omgeving heeft VluchtelingenWerk een juridisch steunpunt in Leiden met teamleider, gespecialiseerd in het verblijfsrecht en een team van 9 – 12 vrijwillige juridisch begeleiders, elk voor gemiddeld 3 dagdelen per week, waarvan diverse stagiaires HBO-recht, SJD en rechtenstudenten, die hiervoor diverse extra trainingen hebben gevolgd op het gebied van verblijfsrecht, gezinsherenigingsprocedure en Vluchtverhaalanalyse. Daarnaast zijn op het juridisch steunpunt een administratieve vrijwilliger en diverse (vrijwillige) tolken aanwezig. Regelmatig kan ook gebruik gemaakt worden van de interne telefonische tolkenpool en indien nodig van beëdigde tolken van TVCN.
De juridische spreekuren zijn op dinsdag- en donderdagochtend in Leiden. Drie vrijwilligers werken onder leiding van  de juridisch teamleider in Leiden aan duurzame terugkeer van afgewezen asielzoekers (vanuit Europese subsidies: AMIF). Landelijk heeft VluchtelingenWerk in 2017 51 asielzoekers begeleid die zijn teruggekeerd naar land van herkomst waar ze nog gedurende minimaal 1 jaar re-integratieondersteuning kregen/krijgen door de plaatselijke partner van VluchtelingenWerk, een ngo in land van herkomst, die aangesloten is bij het ERSO-netwerk (European Reintegration Support Organisations).

Voorlichting, belangenbehartiging en samenwerking

VluchtelingenWerk signaleert wanneer er obstakels of knelpunten zijn voor succesvolle integratie. Deze obstakels kunnen ontstaan door leemtes in het aanbod aan voorzieningen, maar ook door de persoonlijke omstandigheden van de vluchteling. Ook signaleert Vluchtelingenwerk het niet juist toepassen van wet- en regelgeving of de leemtes en uitsluitingsmechanismen daarin – alsmede discriminatie, en onderneemt daarop actie. VluchtelingenWerk Zoeterwoude beantwoordt daarnaast publieksvragen en geeft voorlichting om het draagvlak in de samenleving voor opvang en integratie van vluchtelingen te behouden/vergroten. Om dat draagvlak zo groot mogelijk te houden zoeken we ook samenwerking met andere lokale organisaties.

De belangrijkste samenwerkingspartners van VluchtelingenWerk Zoeterwoude zijn:

– Gemeente Zoeterwoude, diverse afdelingen
– Inburgeringsorganisaties
– Centrum voor Jeugd en Gezin
– Schuldhulpmaatje
– Bibliotheek
– Project JAS
– Zoeterwoude voor Elkaar
– Brede School Zoeterwoude
– Basisscholen Zoeterwoude
– Kinderopvang Zoeterwoude

In Zoeterwoude hebben geen voorlichtingen op scholen plaats gevonden, maar wel in de omliggende gemeenten, waar de Zoeterwoudse kinderen naar de middelbare school gaan: in totaal zijn in en om Leiden 63 gastlessen verzorgd door een (ex)vluchteling en een vrijwilliger van VluchtelingenWerk.

Maatschappelijke begeleiding

Onze maatschappelijke begeleiders helpen statushouders bij het regelen van de belangrijkste zaken bij de eerste vestiging in de gemeente. Denk daarbij aan praktische hulp bij woninginrichting, aansluiting telefoon en televisie, inschrijving bij huisarts, tandarts, apotheek en consultatiebureau, het wegwijs maken in de sociale kaart van de gemeente, het aanmelden bij een  peuterspeelzaal, basisschool, middelbare school en hulp bij een aanvraag bij DUO. Maar ook aan begeleiding bij aanvragen huur- en zorgtoeslagen, begeleiding bij kwijtscheldingsaanvragen en begeleiding bij inschrijving UWV.

Onze begeleiding is er op gericht dat cliënten zo snel mogelijk zelfredzaam worden en participeren in de samenleving. De cliënt krijgt ondersteuning bij het behalen van het inburgeringsexamen en wordt gecoacht om eigen materiële, immateriële en psychosociale problemen op te lossen.
Onze begeleiders zijn veelal ook het best in staat – door hun goede contacten met de cliënten – om de leefsituatie en mogelijkheden van de statushouder te inventariseren. Ze kunnen doorverwijzen als er (juridische) zaken mislopen, ze signaleren en rapporteren als er op wat voor een vlak dan ook stagnatie optreedt.

  • 9 gestarte trajecten maatschappelijke begeleiding

VluchtelingenWerk Zoeterwoude begeleidt de nieuwe statushouders die gevestigd zijn in Zoeterwoude voor een periode van gemiddeld een jaar. Na deze begeleiding wordt het project JAS in kennis gesteld van het aflopen van de begeleiding.
Bij de start van de maatschappelijke begeleiding wordt een intake of nulmeting gedaan, om zicht te krijgen op de situatie, vaardigheden en achtergrond van de vluchteling en de mate van zelfredzaamheid. In de eerste periode van begeleiding wordt door de maatschappelijk begeleider, samen met de statushouder, heel veel praktische zaken geregeld op het gebied van wonen, zorg en toeslagen. De statushouder wordt bij de gemeente Zoeterwoude ingeschreven, een bijstandsuitkering wordt aangevraagd, de woning moet worden ingericht, en gas water,  licht en internet moeten worden aangevraagd. Vervolgens wordt er huur en zorgtoeslag aangevraagd.
Ook wordt er een huis- en tandarts in Zoeterwoude gezocht en de (eventuele) kinderen van de statushouder worden aangemeld bij een school of peuterspeelzaal.  Gedurende de periode dat bovenstaande zaken voor de statushouder geregeld moeten worden is de rol van de maatschappelijk begeleider cruciaal en zeer arbeidsintensief. Immers, veelal is de statushouder de Nederlandse taal (nog) niet machtig en is dan in het geheel nog niet bekend met de sociale kaart.  Deze periode wordt door VluchtelingenWerk Coaching vestiging genoemd.
Zodra bovenstaande zaken voor de statushouder zijn geregeld gaat de maatschappelijk begeleider zich meer richten op de zelfredzaamheid van de statushouder. Deze periode is per statushouder verschillend. Een statushouder die in het land van herkomst school en opleiding genoten heeft pakt de zaken sneller op dan iemand die ongeschoold en ongeletterd is. Deze periode wordt door VluchtelingenWerk Coaching Integratie genoemd. Tijdens deze periode hebben statushouder en maatschappelijk begeleider inmiddels een wat nauwere band opgebouwd. Er wordt gekeken naar de vraag en mogelijkheden van de statushouder op het gebied van vrijwilligerswerk/stage lopen .

Ook wordt de statushouder gevraagd eerst zelf te proberen zijn zaken te regelen; lukt het een formulier zelf in te vullen; zelf een (telefonische) afspraak maken bij een instantie. De maatschappelijk begeleider kijkt dan wel over de schouder mee en coacht of stuurt bij daar  waar nodig.
Het maatschappelijk begeleiden van een statushouder is per statushouder verschillend. Met iemand die de Engelse taal machtig is is het makkelijk communiceren; voor een alleenstaande moeten minder zaken geregeld worden dan voor een gezin met 4 kinderen.

In 2017 heeft zich een  gezin van 4 personen uit Syrië in het kader van de GVA regeling in Zoeterwoude gevestigd.
In 2017 heeft de gemeente Zoeterwoude gebruik gemaakt van het gemeentelijk versnellingsarrangement (gva) Met deze regeling heeft Zoeterwoude woonruimte ingezet voor de tijdelijke huisvesting van vergunninghouders  totdat definitieve plaatsing in de gemeente mogelijk is.

Een van de maatschappelijk begeleiders van VluchtelingenWerk Zoeterwoude  is een ex-vluchteling die de Arabische taal machtig is. Zij is van zeer grote meerwaarde voor het team van begeleiders.

Taalcoaching

  • VluchtelingenWerk Zoeterwoude heeft in 2017 de beschikking gehad over  6 vrijwillige taalcoaches 

De taalcoaches hebben zich opgegeven om aan statushouders extra taallessen te geven. Zodra de statushouder is gestart met het inburgeringstraject wordt hem een (vrijwillige) taalcoach aangeboden. Deze taalcoaches zijn veelal mensen die vroeger in het onderwijs hebben gewerkt en het leuk vinden statushouders een extra duwtje in de rug te geven op het gebied van Nederlandse conversatie. De focus wordt gelegd op het converseren in de Nederlandse taal. Eenmaal per week spreekt de taalcoach met de statushouder af. Deze afspraken kunnen plaatsvinden in de bibliotheek, bij de statushouder thuis of op het kantoor van VluchtelingenWerk. Ook werd op zaterdagochtend in De Pastorie extra taallessen aan statushouders gegeven. Er wordt tijdens die afspraak gesproken over allerlei onderwerpen, zoals het plaatselijke nieuws, gewijzigde openingstijden van organisaties, wat is er in het Landelijke nieuws actueel en zo meer. Er wordt geen huiswerk gemaakt of opdrachten van de inburgering gemaakt of besproken.
De statushouder ervaart de inzet van een taalcoach als zeer prettig en merkt al heel snel de vooruitgang in het spreken van de Nederlandse  taal.

Inburgering

Inburgeraars kunnen bij VluchtelingenWerk Zuidwest-Nederland terecht voor taallessen en de voorbereiding op het inburgerings- (inclusief alfabetisering) en het staatsexamen NT2. Door onze ruime ervaring met vluchtelingen weten we als geen ander hoe belangrijk de voorbereiding op het inburgeringsexamen is. We bieden daarom een inburgeringstraject op maat.
VluchtelingenWerk organiseerde het inburgeringsaanbod (alfabetiserings-, inburgerings- of staatsexamenlessen) in veel gemeenten in Zuid-Holland en Zeeland voor het vierde jaar op rij in samenwerking met Nltraining. Op de leslocaties zijn teamleiders Inburgering werkzaam. Zij kennen de cursisten en bieden een intensieve begeleiding. Hierdoor kunnen diverse problemen worden voorkomen. Zo is er goed zicht op de inburgeringstermijnen en kunnen verlengingen op tijd worden aangevraagd en boetes worden voorkomen. Er wordt gestreefd naar een uitstroom op een zo hoog mogelijk niveau.
Cursisten krijgen een persoonlijke taalcoach – een vrijwilliger van VluchtelingenWerk. Met die coach kunnen zij extra oefenen. Tijdens de klassikale lessen is een vrijwillige klassenassistent actief voor extra begeleiding en aandacht.
In de gemeente Zoeterwoude worden statushouders die inburgeringsplichtig zijn door het JAS aangemeld bij diverse inburgeringsorganisaties in de regio.

Deze inburgeringsorganisaties zijn:

- NLTraining/VluchtelingenWerk
- Delken en Boot

VluchtelingenWerk was ook in Leiden betrokken bij het inburgeringsaanbod. Op de leslocatie in Leiden beschikken we tevens over een Open Leercentrum waar onze cursisten onder begeleiding van een getrainde vrijwilliger extra kunnen komen oefenen. Verder werden in het kader van het participatief leren excursies georganiseerd. In samenspraak met onze cursisten zijn onder andere excursies gerealiseerd naar: Molen de Valk, het Museum voor Volkenkunde, Amsterdam, Madurodam, het taalcafé en de bibliotheek.

  • in 2017 volgden 149 cursisten de inburgeringslessen bij VluchtelingenWerk in Leiden
  • hiervan was 58% man en 42 % vrouw
  • de meeste cursisten waren afkomstig uit Syrië, Eritrea, Afghanistan en Irak

Ons team in Zoeterwoude

VluchtelingenWerk Zoeterwoude heeft geen kantoor in de gemeente, maar maakt gebruik van het kantoor van VluchtelingenWerk in Leiderdorp.

In de eerste helft van 2017 maakte er een junior teamleider deel uit van het team van VluchtelingenWerk Zoeterwoude.  Deze betaalde kracht was gemiddeld 4 uur per week werkzaam ter ondersteuning aan de maatschappelijk begeleiders. Deze ondersteuning is weggevallen. De teamleider werkt 4-5 uur per week voor Zoeterwoude.
Deze teamleider, Ruud Montagne, is op 14 juni 2017 in Zoeterwoude als teamleider begonnen. Hij is teamleider Tilly van Leeuwen opgevolgd, die naar aanleiding van het behalen van de pensioengerechtigde leeftijd gestopt is met werken. Ruud heeft een 18 jaar lange ervaring als teamleider bij VluchtelingenWerk en heeft op diverse locaties in Zuid Holland als teamleider gewerkt.
Het vrijwilligersteam van VluchtelingenWerk Zoeterwoude bestaat uit 10 vrijwilligers die zich bezighouden met de maatschappelijke begeleiding van de statushouders die zij in hun caseload hebben.

VluchtelingenWerk Zoeterwoude maakt deel uit van de stichting VluchtelingenWerk Zuidwest-Nederland. Klik op de afbeelding voor het Jaarverslag van de stichting.