Bijna 40 jaar hart voor vluchtelingen

Als vluchteling kun je in Nederland altijd rekenen op de steun van VluchtelingenWerk Nederland. En dat al meer dan dertig jaar! Wij mogen er trots op zijn dat in de afgelopen dertig jaar meer dan 200.000 vluchtelingen veiligheid vonden in ons land. Daar mogen we niet zomaar aan voorbij gaan. Daarom vertellen wij u in het kort iets over de geschiedenis van VluchtelingenWerk Nederland.

1970 / 1980: Opvangorganisaties fuseren tot VluchtelingenWerk

In de jaren zeventig werden verschillende kerkelijke en politieke organisaties voor vluchtelingenopvang opgericht. Op verzoek van de overheid werkten zij samen aan de opvang van speciale groepen vluchtelingen, zoals de gevluchte Chilenen en Vietnamese bootvluchtelingen. In 1979 fuseerden al deze organisaties en werd VluchtelingenWerk Nederland opgericht. De toenmalige directeur van VluchtelingenWerk Nederland, Jacques Stuijt, verzucht: Tropenjaren waren het! Maar tegelijkertijd ook een prachtige tijd. De bereidheid van Nederlanders om vluchtelingen op te vangen was enorm en het was geen enkel probleem vrijwilligers te vinden om te helpen bij het pionierswerk in die tijd.

1980 / 1990: VluchtelingenWerk in elke gemeente

Op de vlucht voor het geweld in hun eigen land kwamen rond 1984 veel Tamils uit Sri Lanka naar Nederland. De Nederlandse overheid voerde een aparte regeling in voor deze groep vluchtelingen. Dat gaf scheve ogen, andere vluchtelingen die in dezelfde periode naar ons land kwamen, kregen een veel ruimere vergoeding. Uit frustratie staken enkele Tamils het pension waar zij werden opgevangen in brand. Ook ging een groot aantal Tamils in hongerstaking. Vanaf 1987 maakte VluchtelingenWerk Nederland een snelle groei door. De overheid besloot om asielzoekers te verspreiden over alle gemeenten van Nederland. In praktisch iedere gemeente werd in die tijd een VluchtelingenWerkgroep opgericht.

Eind jaren tachtig werden de eerste asielzoekerscentra (AZC's) opgericht. Een uit nood geboren oplossing voor het tekort aan opvangplaatsen. Wat aanvankelijk bedoeld was als een tijdelijke noodmaatregel werd meer en meer een standaardprocedure. Veel omwonenden waren in eerste instantie helemaal niet blij met de vestiging van een AZC in hun gemeente, maar uiteindelijk bleek het vaak erg mee te vallen. Sterker nog: de meeste inwoners hebben hun nieuwe dorpsgenoten later juist in hun hart gesloten.

1990 / 2000: Opvangcrisis door Joegoslaviëcrisis

In 1992 brak de oorlog in Joegoslavië uit. Tussen 1992 en 1994 kwamen veel Bosnische, Kroatische en Servische vluchtelingen naar ons land. Vanwege het gebrek aan opvangplaatsen waren veel mensen bereid om Joegoslaven in hun huis op te vangen. Het aantal asielzoekers dat zich in Nederland meldde was nog nooit eerder zo hoog. Duizenden asielzoekers moesten veel te lang wachten op het vervolg van hun procedure. De opvang was een grote chaos en er ontstond een wildgroei aan allerlei opvangvormen. De beelden van vluchtelingen in een maisveld, of de lekkende tenten waarin vluchtelingen werden opgevangen, staan ons nog vers in het geheugen.

2000 / 2015: Nieuwe Vreemdelingenwet, pardonregeling, afschrikbeleid

In 2001 wordt de 'Vreemdelingenwet 2000' ingevoerd. Het gevolg is een daling in het aantal nieuwe asielverzoeken. In de asielzoekerscentra verblijven echter nog grote groepen asielzoekers die al jaren wachten op een besluit van de Nederlandse overheid. VluchtelingenWerk Nederland en andere organisaties pleiten meermaals voor een pardonregeling voor deze asielzoekers. Na jaren van hardnekkig actievoeren komt er in 2007 uiteindelijk een pardonregeling voor 27.000 asielzoekers die nog onder de oude Vreemdelingenwet asiel hadden aangevraagd. Het klimaat in Nederland ten aanzien van vluchtelingen verhard. Het beleid wordt steeds strenger. De regering voert  een zogeheten afschrikbeleid om asielzoekers te ontmoedigen naar Nederland te komen. De vluchtelingen die naar Nederland komen, zijn met name Somaliërs, Afghanen en Irakezen. VluchtelingenWerk maakt een grote reorganisatie mee en krijgt een nieuwe structuur met 30 regionale stichtingen en organisaties.

2015 / nu: Crises in Syrië en Eritrea, 14.000 vrijwilligers, nieuwe reorganisatie

Op 2 september 2015 werd de hele wereld geschokt door een foto van het aangespoelde jongetje Aylan. Door de aanhoudende oorlog en gevaarlijke regimes in Syrië en Eritrea stijgen in 2015 de aantallen vluchtelingen die naar Europa en Nederland komen. Veel Nederlanders laten weten iets te willen doen. In 2016 bereiken we het hoogste aantal vrijwilligers dat ooit actief was voor vluchtelingen: 14.000! Ook zien we een forse groei van het aantal donaties aan VluchtelingenWerk. Tegelijkertijd zien we ook felle protesten van mensen die zich verzetten tegen de komst van vluchtelingen. In deze periode voert VluchtelingenWerk weer een nieuwe reorganisatie door. We gaan naar vijf regionale stichtingen.

Deel dit met anderen