Moustafa (46) uit Syrië: 'Niemand wil vluchteling zijn'

De Syrische Moustafa (46) en de Nederlandse Karin (36) vertellen op scholen het verhaal van vluchtelingen. Maar het bevlogen voorlichtingskoppel kan het op persoonlijk vlak óók goed vinden. 'Jij werkt vanuit je hart, ik werk vanuit mijn hart. Dat is wat ons bindt.'

'Ik wil dat mensen weten dat we er niet zelf voor gekozen hebben om vluchteling te zijn. Dat we gewoon mensen zijn.’ Dat, vertelt Moustafa, was de reden om zich aan te melden voor het voorlichtingsproject Bekend maakt Bemind van VluchtelingenWerk. Vier maanden later is hij voor het eerst bij Karin thuis. Haar zoontjes spelen in de kamer, haar man maakt koffie. Rustig bekijkt Moustafa het huiselijke tafereel vanaf de bank, met uitzicht op de weilanden.

Hoewel ze elkaar nog maar kort kennen, gaan ze vertrouwd met elkaar om. 'We voelen echt een klik', vertelt Karin. 'Ik vind het belangrijk dat je kunt lachen met elkaar. Vaak is dat lastig met iemand uit een andere cultuur. Dan sla je net de plank mis en kijkt de ander je schaapachtig aan.' Karin kan het weten, want ze heeft jarenlang in Peru gewoond. 'Moustafa begrijpt mijn grapjes en maakt ze zelf ook.' Maar er is ook diepgang, gaat ze verder. 'We hebben gesprekken over de politiek, vriendschap, de ziel. Ik heb het gevoel dat het een heel gelijkwaardige relatie is.'

Stoere pubers

Na hun eerste twee voorlichtingen gingen Moustafa en Karin voor het eerst samen wat drinken. Moustafa: 'Voor mij is dat belangrijk. Als ik iets met iemand doe, wil ik hem of haar goed leren kennen. Maar met sommige mensen is het alsof je elkaar al lang kent en weet je wat de ander gaat zeggen. Dat heb ik met Karin.' Karin: 'Jij werkt vanuit je hart, ik werk vanuit mijn hart. Dat is wat ons bindt.' Het duo heeft inmiddels tien keer voorlichting gegeven op scholen. Karin: 'Ik vind het indrukwekkend hoe Moustafa in een klas zijn verhaal vertelt. Leerlingen herkennen zich in zijn voorbeelden. Zo vertelt hij dat zijn jongste zoon gitaar speelt en dat hij in de eerste maanden in Nederland gepest werd.' Moustafa probeert daarmee begrip te kweken en niet te polariseren, legt hij uit. 'Bij zo’n voorbeeld over pesten vertel ik dat dit bij ons in Syrië óók gebeurt. Ik hoop dat door mijn verhaal de mening over vluchtelingen iets verandert. Want als je vanuit je hart spreekt, kan de ander het voelen.' Dat gebeurt ook, merken ze allebei.

Karin: 'Op mbo-scholen komen leerlingen na afloop vaak een hand geven om ons te bedanken. Het verhaal van Moustafa zet iets in beweging. Het zijn pubers, bezig met roken, muziek. Maar dat stoere wordt tijdens zo’n voorlichting langzaam zachter.' Moustafa knikt: 'Dan weten we dat we het goed hebben gedaan.' Het mooiste moment tijdens een voorlichting? Karin hoeft niet lang na te denken: 'Dat Moustafa in de klas zei: "In Syrië waren we eigenaren van warme huizen en grote dromen." Dat raakte me.'

Als mens zien 

Tijdens een voorlichting wordt hij weleens verdrietig, zegt Moustafa. ‘Maar dat hoort erbij. Een paar dingen vertel ik nooit, ik wil niet gaan huilen in de klas. Ik vertel wel dat ik ben opgepakt en gemarteld, maar ik vertel de leerlingen niet wat ze met me hebben gedaan en wat ze hebben gezegd. Daar wil ik zelf ook niet aan herinnerd worden.' Dat ze elkaar nog maar vier maanden kennen, verbaast het koppel zelf ook. Moustafa: 'Het is best moeilijk voor mij om Nederlandse vrienden te vinden. Veel Nederlanders hebben het gevoel dat ze buitenlanders moeten helpen, maar dat wil ik niet. Ze moeten mij zien als mens. Karin doet dat, daarom vind ik het zo fijn met haar. Ze is niet alleen een collega, ze is echt een vriendin geworden.' Ook merkt hij dat hij met Karin kan praten over zijn interesses. 'Veel mensen praten alleen over het weer of wat ze gegeten hebben. Ik schrijf poëzie, maak muziek, wil het ook over dat soort dingen hebben. Met Karin kan dat.' ‘Ik voel diep respect voor Moustafa, en leer veel van hem,' zegt Karin. Als ik hem zie, begroet ik hem met een knuffel. En dat heb ik echt niet met iedereen.' Dan vraagt ze aan Moustafa of dat eigenlijk wel kan. 'Ja hoor’, zegt hij, 'wij zijn open, wij geven onze vrienden een knuffel. Dat betekent juist dat die persoon dicht bij jou staat.

Moustafa

Moustafa vluchtte in 2012 met zijn gezin uit Aleppo. Hij wil zijn agrarische studie afronden en Syrische kaas gaan maken in Nederland.

Karin

Karin zette zich in Peru in voor kwetsbare tienermeisjes. In Nederland zou ze zich graag fulltime inzetten voor vluchtelingen.

Meer persoonlijke verhalen

Ben je vrijwilliger, vluchteling of sympathisant en heb je ook een interessant verhaal? Laat het ons weten!