Uyên Lu (55) uit Vietnam: 'Mensen kunnen ook te lief voor je zijn'

De Vietnamese psychosociaal therapeut Uyên Lu was 16 toen ze in 1980 in een boot met daarop 165 vluchtelingen uit de Zuid-Chinese Zee werd gered door een Nederlands schip. Samen met haar oudere zus was het haar derde vluchtpoging uit Zuid Vietnam, op de vlucht voor het communistische Noord Vietnamese regime. De zusjes kwamen vanuit Singapore op uitnodiging naar Nederland.

Sandalen in de sneeuw

'In Nederland werden we met een bus naar Heerde gebracht waar we onderdak kregen in een vakantiepark dat als opvangcentrum was ingericht. Het was de eerste keer dat we sneeuw zagen. In die kou droegen we sandalen en hadden we niet meer dan een bloesje aan. Na twee dagen nam de beheerder van het vakantiepark ons mee naar een tweedehandswinkel om winterkleren te kopen. De kerk wees ons een gastgezin toe dat mij en mijn zusje een keer in de twee weken kwam halen om leuke dingen te gaan doen. Verder hadden we niet veel om handen. We speelden veel tafeltennis en sjoelden en af en toe gingen we naar de winkel. Later kregen we Nederlandse les. Toen het opvangcentrum na een half jaar werd gesloten, mochten we kiezen waar we naar toe wilden. Mijn zus en ik kozen Tilburg in het zuiden, omdat we zelf ook uit het zuiden kwamen.'

Ieder voor zich

'Tot we in Tilburg een kamer hadden gevonden, woonden we twee maanden bij ons gastgezin. Eenmaal in Tilburg gingen we naar school. Een paar keer in de maand kwam een maatschappelijk werk langs om ons te helpen met de praktische dingen. Waar ik erg aan moest wennen, was dat het in Nederland ieder voor zich is, terwijl in Vietnam mensen aan elkaar denken en voor elkaar zorgen. Ik moest echt leren voor mezelf op te komen. Na een tijdje kreeg mijn zus een vriend met wie ze ging samenwonen. Omdat ik minderjarig was mocht ik niet op mij zelf wonen maar moest ik naar een pleeggezin. Ik kon gelukkig terecht bij mijn gastgezin in Heerde. Zij zijn nog steeds mijn pleegouders.  Ik heb er nog twee jaar gewoond en mijn havo afgemaakt. Mijn man leerde ik kennen in de bus naar school. Hij had met mij op dezelfde boot uit Vietnam gezeten. We zijn nog altijd getrouwd en hebben twee kinderen, een dochter en een zoon.'

Verdrietig en onbegrepen

'Of ik me welkom heb gevoeld? Ja en nee. Gediscrimineerd heb ik me nooit gevoeld, behalve dan in positieve zin. Mensen kunnen ook te lief voor je zijn, te veel willen pamperen. Daarom vertelde ik in het begin niet graag dat ik bootvluchteling ben. Ik wil geen medelijden. In Heerde waren de mensen fantastisch voor ons, maar later op school waren er toch wel veel misverstanden door de taal. Er was veel werkloosheid begin jaren '80. Voortdurend werd er naar de Marokkaanse en Turkse gastarbeiders gewezen. Het kwam door hen. In de klas hadden ze er discussies over, ze vonden dat al die buitenlanders weg moesten. Het ging niet over mij, maar toch voelde ik me aangesproken. Ik voelde me heel verdrietig en onbegrepen.'

Steeds weer een herbeleving

De mensen waren wel geïnteresseerd in ons, maar vooral in onze eetgewoonten en de cultuur. Als het over Vietnam ging, dan vroegen ze ons of we niet blij waren dat de oorlog was gestopt, want daar hadden ze voor gedemonstreerd. Ik wilde ze uitleggen dat we daar helemaal niet zo blij over waren. Als de Amerikanen en Zuid-Vietnamezen de oorlog hadden gewonnen tegen de Noord-Vietnamezen, dan hadden wij niet hoeven te vluchten. Maar ik was de taal niet machtig, het was een te ingewikkeld verhaal en steeds als ik het moest vertellen was dat weer een herbeleving. Er waren bovendien maar weinigen die echt luisterden. Ik had geluk met mijn pleegouders, die luisterden wel.'

Hokjes plaatsen

'Ook al zie ik er Aziatisch uit, voel ik me heel erg Nederlands. Twee van mijn zussen wonen in Australië en Amerika. Ik weet van hen dat je daar in de eerste plaats Australisch en Amerikaans bent en dan Aziatisch. Hier ben je in de eerste plaats Aziatisch en vervolgens goed geïntegreerd. Dat vind ik jammer.'

Laat je hart spreken voor vluchtelingen!

Niemand vlucht vrijwillig. Daarom willen wij samen met jou online een geluid verspreiden waarin vertrouwen luider klinkt dan wantrouwen. En waarin boosheid is vervangen door begrip. Laat ook je hart spreken voor vluchtelingen en teken ons Manifest!

Naar het manifest

Meer persoonlijke verhalen

Ben je vrijwilliger, vluchteling of sympathisant en heb je ook een interessant verhaal? Laat het ons weten!