Cees (70): 'De gehoren zijn een fundamenteel moment'

Tijdens de gehoren van de IND, wordt bepaald of een asielzoeker in Nederland bescherming krijgt of niet. Vrijwilliger Cees van Zoest (70) werkt op aanmeldcentrum  Den Bosch en ondersteunt asielzoekers tijdens deze cruciale en stressvolle gesprekken.

Indringende verhalen

'Tijdens het gehoor van de IND vertellen vluchtelingen urenlang over de meest ingrijpende gebeurtenissen in hun leven. Toen ik net begon met dit werk, kwamen hun verhalen soms hard binnen. Inmiddels heb ik geleerd met een andere blik naar mijn werk te kijken. "Wat fijn dat ik jou hierbij kan ondersteunen", denk ik nu. Hun verhalen zijn nog net zo indringend, maar ik lig er 's nachts niet meer wakker van.'

Gehoor of verhoor?

'Het IND-gehoor is een fundamenteel moment in het bestaan van een vluchteling: dáár wordt bepaald of je weg moet of in Nederland mag blijven. Het doel van het gehoor is om de waarheid te vinden. Dat bereik je door open vragen te stellen, door de vluchteling werkelijk aan het woord te laten. Niet door sluwe vragen te stellen met het doel om iemand onderuit te halen. Helaas gebeurt dat soms ook. Op zulke momenten vraag ik me oprecht af of ik bij een gehoor of een verhoor aanwezig ben.'

Spervuur aan vragen

'Door de situatie in het land van herkomst, zijn veel vluchtelingen maar al te bekend met verhoren. Daarom is het aan ons om vluchtelingen op hun gemak te stellen; om een sfeer te creëren waarin iemand de tijd en ruimte krijgt om zijn verhaal te vertellen, zonder veel onderbrekingen. Want op het moment dat er direct allemaal vragen afgevuurd worden, breekt iemand al voordat hij of zij goed "in zijn verhaal gekomen is".'

Spanning uit de lucht

'Voordat het gehoor start, maak ik even rustig kennis met de vluchteling. In de wachtkamer maken we een praatje, en geef ik alvast wat tips mee voor het gehoor. Soms maak ik een grapje, alles om de spanning een beetje uit de lucht te halen. Het is belangrijk dat ik op zo’n moment vertrouwen creëer en dat iemand zich een beetje ontspant. Ook tijdens het gehoor houd ik de vluchteling goed in de gaten. Als iemand erg emotioneel raakt, geef ik aan dat het tijd wordt voor een pauze. Ik ben er te allen tijde voor de vluchteling.'

Een eerlijke afweging

'Laatst zat ik bij een gehoor van een biseksuele, Iraanse vrouw, die vanwege haar geaardheid vreselijk gemarteld was. De IND-ambtenaar gaf haar alle ruimte om haar emotionele verhaal te vertellen, en een betrokken tolk vertaalde haar verhaal op een rustige en correcte manier. Ook ik had het gevoel dat ik mijn steentje had bijgedragen, doordat ik haar van tevoren goed in haar kracht had gezet. Tijdens het gehoor viel alles dus heel mooi samen, en ik kijk er dan ook met een goed gevoel op terug. Want op zo’n moment weet ik dat er een eerlijke afweging plaats zal vinden op de vraag of deze vrouw in Nederland bescherming verdient.'

De gehoren in de asielprocedure

Het gehoor van de IND bestaat uit twee delen - het eerste en het tweede gehoor. Verspreid over twee dagen, staan tijdens het gehoor vier vragen centraal: Waar kom je vandaan, hoe ben je naar Nederland gekomen, waarom moest je vluchten en waarom kun je niet terug? Een vrijwilliger van VluchtelingenWerk ondersteunt de asielzoeker, maakt een verslag en houdt in de gaten hoe het gehoor verloopt.

Deel dit met anderen

Meer persoonlijke verhalen

  • Jo (85)'Vluchtelingen hebben een stem nodig'
  • Tessa'Er is maar één iemand nodig die vertrouwen heeft'
  • Eefje (32) 'Hij heeft zijn grote droom kunnen waarmaken'
  • Marion 'De helpdesk van VluchtelingenWerk steunt enorm'

Ben je vrijwilliger, vluchteling of sympathisant en heb je ook een interessant verhaal? Laat het ons weten!