Juan en Angela: 'Mensen steken nog steeds de handen uit de mouwen’

Het was het jaar 1979 toen verschillende vluchtelingenorganisaties samen verder gingen als VluchtelingenWerk Nederland. In datzelfde jaar vluchtte de Chileense Juan Heinsohn Huala (61) naar Nederland en ging Angela Kuscha (66) aan de slag bij VluchtelingenWerk. Vier decennia later zijn de twee nog steeds bij de organisatie betrokken. Ze vertellen over toen & nu.

Geen tijd om te huilen

'Toen wij aankwamen op Schiphol stonden er Nederlanders, eerder gevluchte Chilenen en vrijwilligers op ons te wachten', vertelt Juan. 'Als uitgenodigde vluchtelingen kreeg mijn familie direct een appartement toegewezen in de Amsterdamse Bijlmer. Tijd om daar te zitten huilen was er niet. De Chilenen die hier al waren, hadden zich snel georganiseerd. Samen met Nederlanders demonstreerden ze tegen de Chileense dictator Pinochet. Dat was inspirerend, ik deed meteen mee.'

Diepgeraakt

Ook Angela was actief bij de protesten. 'Er was veel solidariteit met vluchtelingen uit Latijns-Amerika. Misschien omdat we toen nog van dichtbij zagen wat een dictatuur betekent. In Zuid-Europese landen als Portugal en Griekenland waren de dictaturen nog maar enkele jaren geleden verdwenen en de dictatuur van Franco in Spanje liep op z'n laatste benen, maar in Chili werd elke vraag om meer democratie hardhandig de kop ingedrukt. Ook in Nederland waren mensen diep geraakt door het onrecht dat daar afspeelde. De verdwijningen en de martelingen.'

Gouden vrijwilligers

Angela: 'In die tijd gingen duizenden mensen in Nederland de straat op. Dat is nu niet meer voor te stellen. We zijn individualistischer geworden. Juist daarom is het mooi om te zien dat er nog steeds zo veel vrijwilligers bij VluchtelingenWerk actief zijn. Ze gaan niet meer de straat op, maar steken wel de handen uit de mouwen.' Juan: 'Wat de vrijwilligers van VluchtelingenWerk doen, is ongelofelijk. Zij zorgen voor menselijkheid en houden de organisatie levend.'

Niet vanzelfsprekend

De inzet vrijwilligers is hetzelfde gebleven, maar verder is er veel veranderd. Angela: 'Vroeger werden we soms zelfs gebeld door marechaussee: dat ze een vluchtelinggezin hadden gevonden en of we hen wilden komen ophalen. Aanmeld- of asielzoekerscentra (azc’s) waren er toen nog niet.' Juan: 'Nu worden mensen jaren geparkeerd in een azc. Hen helpen is niet meer vanzelfsprekend. Overheden discussiëren zelfs over bootvluchtelingen: gaan we hen redden of niet? Dat dat überhaupt een keuze is!'

Rijke bagage

De laatste jaren is Angela coördinator van de Kindervakantieweken bij VluchtelingenWerk. Dit jaar gaat ze met pensioen. Juan is nog altijd actief als vrijwilliger. Juan: 'In de bagage van een vluchteling zit niet alleen pijn en gemis, maar ook taal, cultuur en muziek. Het is belangrijk dat vluchtelingen geloven in zichzelf en wat ze hebben meegenomen. Als kunstenaar begeleid ik hen daarbij met creatieve activiteiten.'

Een mooie herinnering

Ook is Juan aanwezig bij ontmoetingsavonden voor vluchtelingen en Nederlanders. 'Daar praten we met elkaar en spelen we Memory, bijvoorbeeld, om de taal te oefenen.' Angela en Juan hebben allebei een mooie herinnering aan het spelletje. Veertig jaar geleden speelde Angela het met Juan en zijn familie. Angela: 'We hadden geen idee of het een goede lesmethode was, maar wilden hen wat woorden leren. Wat bijzonder om te horen dat Juan het, veertig jaar later, zelf ook met nieuwe vluchtelingen speelt!'

Laat je hart spreken voor vluchtelingen!

Niemand vlucht vrijwillig. Daarom willen wij samen met jou online een geluid verspreiden waarin vertrouwen luider klinkt dan wantrouwen. En waarin boosheid is vervangen door begrip. Laat ook je hart spreken voor vluchtelingen en teken ons Manifest!

Naar het manifest

Meer persoonlijke verhalen

Ben je vrijwilliger, vluchteling of sympathisant en heb je ook een interessant verhaal? Laat het ons weten!