Standpunt: veilige landen van herkomst

Een land waar vluchtelingen vandaan komen is geen veilig land.
  • Waar gaat het over?

    De staatssecretaris van Veiligheid en Justitie kan landen van herkomst als 'veilig' aanwijzen. Dit is een nieuwe ontwikkeling in het Nederlandse asielbeleid. In november 2015 werden de westelijke Balkanlanden als veilig land van herkomst aangewezen. Begin 2016 volgden Ghana, India, Jamaica, Marokko, Mongolië, Senegal, Algerije, Georgië, Oekraïne, Tunesië en Togo. De asielverzoeken uit veilige landen van herkomst worden in een verkorte procedure behandeld. Er geldt een zeer zware bewijslast: een asielzoeker moet bewijzen waarom het land voor hem echt te onveilig is, terwijl het land wel als 'veilig' te boek staat. In de verkorte procedure gelden minder waarborgen dan in de reguliere procedure. Men mag bijvoorbeeld een beroep (in principe) niet in Nederland afwachten.

    Deze ontwikkeling is niet beperkt tot Nederland. Ook andere Europese landen wijzen steeds meer landen aan als veilig land van herkomst. In de nieuwste plannen voor een verdere harmonisatie van het asielbeleid worden EU-staten verplicht om het concept toe te passen. Op dit moment verschillen de diverse nationale lijsten van veilige landen van herkomst van elkaar.

    De beoordeling van Turkije als veilig land van herkomst is tijdelijk opgeschort vanwege de coup. De EU-Turkije deal leunt op de idee van Turkije als 'veilige derde land'. Het 'veilig derde land' en 'veilig land van herkomst' concept verschillen van elkaar, maar hebben ook veel raakvlakken. Een 'veilig derde land' gaat over vluchtelingen die niet de nationaliteit hebben van dat land, maar voor wie opvang in dat land wel veilig is. Een 'veilig land van herkomst' gaat over vluchtelingen die de nationaliteit van het 'veilige land' hebben, maar vluchten omdat het voor hen persoonlijk niet veilig is.

  • Wat vindt VluchtelingenWerk?

    VluchtelingenWerk maakt zich zorgen om deze ontwikkeling omdat het afbreuk kan doen aan de bescherming van vluchtelingen. Wij vinden dat een land waar vluchtelingen vandaan komen die terechte vrees hebben voor vervolging, niet als veilig land van herkomst mag worden beschouwd. Ook al gaat het om kleine aantallen. Dit geldt met name voor landen waar specifieke kwetsbare (minderheids)groepen zoals LHBT's, of politieke opposanten worden onderdrukt.

    Als een land desondanks toch veilig wordt verklaard, dan moeten deze kwetsbare groepen uitgezonderd worden van het veilige landen-beleid en behandeld worden in een reguliere asielprocedure, met alle reguliere waarborgen van die procedure.

  • Wat moet er gebeuren?
    • Plaats alleen landen op een lijst 'veilige landen van herkomst' als het land geen vluchtelingen 'produceert'. Het land moet niet alleen voor de gemiddelde burger, maar ook voor kwetsbare groepen, zoals LHBT's of kritische journalisten, veilig zijn.
    • Kijk bij het beoordelen of een land van herkomst 'veilig' is, niet alleen naar de papieren werkelijkheid, dus de vraag of het land mensenrechtenverdragen heeft ondertekend, maar vooral hoe het land in de praktijk omgaat met mensenrechten en de behandeling van minderheden en politieke opposanten.
    • Merk Turkije niet aan als veilig land van herkomst of veilige derde land, omdat dit land voor veel vluchtelingen niet veilig is.

Deel dit met anderen

Gerelateerde standpunten