VIP-trainer Nikki de Jong: “Ontroerend om te zien hoe iemand gegroeid is”

Op donderdag 10 september vond de feestelijke afsluiting van het project VIP2 plaats. Mooie aanleiding om met trainster Nikki de Jong terug te blikken op de door haar gegeven trainingen (VIP2 en VIP A1 taalniveau), die een brug slaan tussen wat deelnemers gewend waren in het land van herkomst en wat er van hen verwacht wordt op de werkvloer in Nederland. Niet alleen leerzaam voor de deelnemers zelf, maar ook voor Nikki, die de trainingen sinds januari 2018 geeft. “Ik word als cultureel antropologe nog steeds verrast door die blik vanuit een andere cultuur, hoe dingen die voor ons vanzelfsprekend zijn compleet anders ervaren worden dan wij denken.”

Sollicitatiegesprekken en bedrijfsbezoek

In de negen groepsbijeenkomsten van het project VIP komen de meest uiteenlopende aspecten van de Nederlandse arbeidsmarkt aan bod: hoe stel je een goed CV op? Hoe presenteer je je tijdens een sollicitatiegesprek? Hoe belangrijk is het om op tijd te komen op je werk of om initiatief te nemen?

“Dit oefenen we op een heel interactieve manier. We werken in subgroepjes, leggen situaties voor, oefenen sollicitatiegesprekken met echte werkgevers en bezoeken een bedrijf.” Het traject wordt afgesloten met een pitch, waarin deelnemers zichzelf moeten presenteren. “Vaak komt daar al het geleerde bij elkaar en denk ik ‘wow, wat goed doe je dat!’. Ontroerend om te zien hoe iemand gegroeid is”, aldus Nikki.

Fouten mogen maken

Deelnemers die het project VIP hebben gevolgd, geven aan dat de groepstraining en begeleiding door een vrijwillige arbeidscoach erg belangrijk voor hen was. Ze hebben heel wat obstakels leren overwinnen. “Naast de culturele aspecten is dat allereerst de taal natuurlijk. Hoewel ze het in het begin spannend vinden, doen we alles in het Nederlands, ook al maken ze fouten.”

“Soms zie je mensen in de eigen taal een fantastische, sprankelende presentatie houden en worden ze ineens heel klein als ze hetzelfde in het Nederlands moeten doen”, vertelt Nikki. “Men staan er vaak niet bij stil hoeveel invloed de taal heeft, zelfs de werkgevers die we inzetten voor het oefenen met de sollicitatiegesprekken niet. Die beseffen ineens dat ze wel heel snel spreken of veel uitdrukkingen gebruiken die niet begrepen worden.”

Nieuw toekomstperspectief

Een andere hobbel op de weg naar arbeidsparticipatie is de verwachting die een deelnemer kan hebben over het oppakken van het oude beroep. “Vooral de hoger opgeleiden moeten soms door een rouwproces, omdat ze hun goede baan en soms de status die daarmee gepaard ging, verliezen”, vertelt Nikki. “Een advocaat kan hier bijvoorbeeld niet aan de slag zonder opnieuw rechten te gaan studeren, omdat ons rechtssysteem totaal anders is.”

“Toch hopen we zo iemand weer een toekomstperspectief te bieden”, vervolgt Nikki. “Laatst hadden we een docente wiskunde die hier uiteindelijk een MBO opleiding maatschappelijk werk is gaan doen. Iets heel anders maar ze bleek het nóg leuker te vinden dan haar oude vak!”

Aanpassen in coronatijd

Ook corona bleek dit jaar in eerste instantie een obstakel voor de deelnemers, al is het alleen al omdat het bij sommige deelnemers weer gevoelens van angst aanwakkerde. Gelukkig kon binnen no time een online traject via zoom gestart worden, al vergde dat wel wat aanpassingsvermogen. “Sommige deelnemers zaten alleen op hun kamertje, maar anderen hadden ineens een huis vol thuisblijvende kinderen. Dat was even zoeken”, zegt Nikki.

“Zelf was ik een beetje huiverig of het onderlinge vertrouwen wel tot stand zou komen zonder live ontmoetingen. Maar dat kan echt! Door in kleinere groepjes in break-out rooms te werken of andere werkvormen te gebruiken, zoals deelnemers vragen een voorwerp in huis te laten zien dat iets over hen zegt. Dat schept meteen een band.”

Landelijke ambities

Nikki is blij dat het VIP project, en daarmee de arbeidsparticipatie, landelijk voortgezet wordt. “Onze opgedane kennis en expertise heeft zoveel meerwaarde voor gemeenten én deelnemers, daar mogen we trots op zijn!”, meent ze. Naast het reguliere traject ziet ze kansen voor een online trainingsvariant op A1 taalniveau. “Als binnen een gemeente niet voldoende deelnemers zijn, kunnen we dit traject tóch voor ze uitvoeren. Deelnemers uit verschillende gemeenten verbinden we online met elkaar en koppelen we aan een plaatselijke arbeidscoach.”

Ook voor zichzelf is Nikki enthousiast over het feit dat dat de trainingen in steeds meer gemeenten gegeven worden. “Een van de deelnemers vertelde mij dat hij zich in Nederland voelde als een baby die weer opnieuw moest leren lopen. Alles is ook nieuw voor deelnemers, ze hebben soms het gevoel niks meer met hun kennis en werkervaring van vroeger te kunnen in Nederland. Wanneer ze dan in de training ontdekken ‘wacht eens even, ik heb wél kwaliteiten, ik kan wel dégelijk iets betekenen voor de maatschappij’, dan maakt mij dat persoonlijk heel blij.”

 

Over het project VIP

VluchtelingenWerk Nederland ondersteunt vluchtelingen met het project Vluchtelingen Investeren in Participeren (VIP) om een goede start te maken op de Nederlandse arbeidsmarkt. Zo kunnen zij volwaardig en duurzaam deelnemen aan de Nederlandse maatschappij.

:

woensdag 9 september 2020