Actueel - Projecten Terugkeer

Vluchtelingen van wie de asielaanvraag is afgewezen, moeten Nederland zelfstandig verlaten. Dat is na een vaak jarenlang verblijf in Nederland verre van eenvoudig. Hoe veilig is de situatie in het land van herkomst nu? Zijn er banen? En hoe zal de familie reageren op de terugkeer? VluchtelingenWerk helpt vluchtelingen zich goed voor te bereiden op hun terugkeer.

  • Projecten

    Om praktische en emotionele belemmeringen rondom terugkeer naar het land van herkomst het hoofd te bieden, begeleiden wij uitgeprocedeerde asielzoekers via twee projecten.

    Project 'Een Nieuw Hoofdstuk'

    Het project 'Een Nieuw Hoofdstuk' begeleidt uitgeprocedeerde asielzoekers bij het maken van keuzes over zelfstandige terugkeer. Dit gebeurt op 20 regionale steunpunten volgens een landelijke, uniforme methodiek. We kijken samen met de cliënt of er toch nog mogelijkheden zijn voor een (nieuwe) procedure en, zo niet, wat de mogelijkheden zijn voor de toekomst. De consequenties van illegaliteit en de mogelijkheden voor ondersteuning bij terugkeer naar het land van herkomst worden besproken.

    We bekijken ook hoe praktische en emotionele drempels die terugkeer belemmeren aangepakt kunnen worden. De (ex-)asielzoeker kan zo zelf een weloverwogen keuze maken over zijn of haar toekomst. Als de cliënt besluit terug te gaan, krijgt hij om de terugkeer zo goed mogelijk te laten verlopen verdere begeleiding in het VluchtelingenWerk-project 'Met Opgeheven Hoofd' of via re-integratieactiviteiten van een van onze partners.

    Project 'Met Opgeheven Hoofd'

    In het project 'Met Opgeheven Hoofd' krijgen cliënten intensieve begeleiding bij de voorbereiding op de daadwerkelijke terugkeer en bij hun re-integratie. We brengen de cliënt hiervoor in contact met een partnerorganisatie in het land van herkomst. De medewerkers van deze lokale organisaties kennen het land het best en kunnen daardoor goede informatie geven over de politieke en economische situatie en over mogelijkheden om een nieuw bestaan op te bouwen. Zo kunnen uitgeprocedeerde asielzoekers 'Met Opgeheven Hoofd' terugkeren.

  • Achtergrond

    Vluchtelingen die niet in Nederland mogen blijven, hebben te maken met veel drempels die teruggaan naar het land van herkomst belemmeren. Bijvoorbeeld schaamte ten opzichte van de familie en een gevoel van falen omdat de jaren in Nederland 'verloren jaren' zijn geworden.

    Praktische belemmeringen

    Daarnaast zijn er soms praktische belemmeringen, zoals het niet kunnen verkrijgen van bron- of reisdocumenten. Ook spelen de politieke en economische situatie en de daadwerkelijke levenskansen in het land van herkomst een grote rol. Zijn er wel mogelijkheden om 'thuis' weer aan het werk te gaan en is er nog wel een sociaal netwerk?

    Begeleiding is belangrijk

    Daar komt bij dat vluchtelingen jaren in een 'wachtstand' hebben gestaan en niet meer gewend zijn de regie te nemen. Begeleiding bij het vinden van een toekomstperspectief en bij de zelfstandige terugkeer is dus belangrijk. VluchtelingenWerk biedt deze begeleiding.

  • Onze rol

    Uitgeprocedeerde asielzoekers die terug willen, kunnen gebruikmaken van de voorzieningen van de Internationale Organisatie voor Migratie (IOM), zoals reisdocumenten en een ticket naar het land van herkomst. Maar deze asielzoekers hebben voor een duurzame terugkeer soms meer hulp nodig. Juist VluchtelingenWerk, die gedurende de hele asielprocedure naast de asielzoeker staat, kan op een respectvolle manier helpen bij het voorbereiden van zelfstandige terugkeer.

    Perspectief voor nieuw bestaan

    Wij vinden het belangrijk dat terugkeer zoveel mogelijk gebeurt volgens een aantal principes. Bij voorkeur is sprake van ‘zelfstandig vertrek’, dat wil zeggen dat de (ex-)asielzoeker op basis van goede informatie zelf besluit terug te gaan. De terugkeer moet waardig zijn en er moet een perspectief zijn voor een nieuw bestaan in het land van herkomst. Terugkeren moet ook veilig zijn. Hierbij moet worden gekeken naar juridische veiligheid (zonder angst voor vervolging of onmenselijke behandeling), fysieke veiligheid (tijdens de reis terug, waaronder bescherming tegen gewapende aanvallen) en materiële veiligheid (waaronder toegang tot het land en het verwerven van middelen van bestaan). Tot slot wordt de terugkeer gemonitord, om de rechten van de individuele asielzoeker te beschermen en om bij te dragen aan een effectief terugkeerbeleid.

    Duurzame terugkeer

    VluchtelingenWerk gelooft erin dat op deze manier duurzame terugkeer mogelijk is. En zo maken wij de cirkel van onze dienstverlening rond: het adviseren van (uitgeprocedeerde) asielzoekers en vluchtelingen van A tot Z – aankomst tot zelfstandigheid – waar ter wereld dat ook moge zijn.

  • Samenwerking

    Voor de begeleiding rondom terugkeer werken we nauw samen met partners in Nederland, zoals bijvoorbeeld de Internationale Organisatie voor Migratie (IOM), die zich bezighouden met terugkeer en re-integratie. Ook zijn we lid van ERSO, het netwerk van European Reintegration Support Organisations. ERSO ondersteunt in samenwerking met partner-NGO's in landen van herkomst de duurzame re-integratie van uitgeprocedeerde asielzoekers.

    Dankzij AMIF en SVT

    Beide terugkeerprojecten worden financieel mede mogelijk gemaakt door het fonds voor asiel, migratie en integratie van de EU (AMIF). Het project 'Met Opgeheven Hoofd' is daarnaast mede mogelijk gemaakt door de Stuurgroep Vrijwillige Terugkeer (SVT), namens de Minister voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking.

Meer informatie over 'Een Nieuw Hoofdstuk' is te vinden op onze landelijke pagina.

Deel dit met anderen