Den Haag: Jaarverslag 2019

In Den Haag zijn in 2019, in samenwerking met de gemeente, 510 statushouders gehuisvest. Daarmee is de achterstand van 2018 (van 132 huisvestingen) volledig weggewerkt. Lees hier wat wij, met al onze geweldige vrijwilligers en de samenwerkingspartners, in de gemeente deden.

Van de gerealiseerde taakstelling (van 510 statushouders) waren 50 nareizigers (29 volwassenen en 21 minderjarige kinderen) die zijn nagereisd en uitgestroomd naar de gemeente Den Haag.

Monitoring verblijf (juridische begeleiding/gezinshereniging)

  • 93 nieuwe dossiers gezinshereniging
  • totaal aantal dossiers 280
  • totaal aantal gesloten dossiers in 2019: 160

Onze juridische begeleiding van statushouders is uniek. Onze medewerkers begeleiden vluchtelingen in het azc, maar ook later in de gemeenten waarin ze worden gehuisvest. In het hele traject, van A tot Z, van aankomst tot zelfredzaamheid.
Onze juridische begeleiding behelst de asielprocedure, gezinsherenigingsprocedure, naturalisatie en alles wat er verder nog geregeld moet worden. Komen onze juridische vrijwilligers en beroepskrachten ergens niet uit? Dan nemen ze contact op met de Helpdesk van het Landelijk Bureau. De Helpdesk bestaat uit een team juristen op gebied van asiel en integratie en consulenten landeninformatie. Vanuit het Landelijk Bureau worden ook contacten onderhouden met ambassades, IND en IOM. Ook is er ondersteuning op het gebied van financiering van bijvoorbeeld identiteitsonderzoek, reiskosten, paspoorten en laissez passers.

De juridische begeleiding van VluchtelingenWerk in de gemeente is er voor personen die als asielzoeker naar Nederland gekomen zijn, die een (tijdelijke) vergunning hebben, gehuisvest zijn in de gemeente en verblijfsrechtelijke vragen hebben.

Vluchtelingen die een verblijfsvergunning krijgen, hebben recht op hereniging met hun gezin (ouders, partners, kinderen). Meestal is de procedure al opgestart in de Centrale Opvang, in andere gevallen moet dat na vestiging in de gemeente nog gebeuren. De juridische procedure bij gezinshereniging is zeer complex, steeds aan verandering onderhevig, bureaucratisch en tijdrovend. Het vergt uiterste zorgvuldigheid, veel tijd en is voor reguliere instanties te kostbaar om uit te voeren.

De juridische begeleiding draagt bij aan het integratieproces. Zolang een statushouder nog niet herenigd is met zijn of haar gezin, is het moeilijk om een nieuwe start te maken in Nederland. Daarnaast dragen de gezinsherenigingen bij aan de realisatie van de gemeentelijke huisvestingstaakstelling.

Samenwerking, voorlichting en belangenbehartiging

VluchtelingenWerk signaleert wanneer er obstakels of knelpunten zijn voor succesvolle integratie. Deze obstakels kunnen ontstaan door leemtes in het aanbod aan voorzieningen, maar ook door de persoonlijke omstandigheden van de vluchteling. Ook signaleert VluchtelingenWerk het niet juist toepassen van wet- en regelgeving of de leemtes en uitsluitingsmechanismen daarin – alsmede discriminatie, en onderneemt daarop actie. VluchtelingenWerk Den Haag beantwoordt daarnaast publieksvragen en geeft voorlichting om het draagvlak in de samenleving voor opvang en integratie van vluchtelingen te behouden/vergroten. Om dat draagvlak zo groot mogelijk te houden wordt nadrukkelijk samengewerkt met de gemeente en andere lokale organisaties.

Er is een groot aantal netwerken en samenwerkingsverbanden in Den Haag waaraan VluchtelingenWerk deelneemt. Dit varieert van het Taalketenoverleg tot overleg over opvang AMVers. Er zijn een aantal specifieke samenwerkingsprojecten, zoals het voorlichting en draagvlak project ‘de Ontmoeting’ met Humanity House.

Spreekuur/infopunt: De Frontoffice

Er bestaat een grote informatiebehoefte met betrekking tot de vaak complexe asielvraagstukken en (specifieke onderdelen van) de vreemdelingenwetgeving. Ook zijn er veel vragen over rechten en plichten van toegelaten vluchtelingen, over bijvoorbeeld taalonderwijs en inburgering. Daarnaast hebben statushouders soms ook urgente vragen op het gebied van bijv.  belasting, toeslagen, zorg, huisvesting, werk en financiën.
Om alle in de gemeente wonende vluchtelingen goed te informeren hebben we infopunten en spreekuren waar we vragen beantwoorden en hen op weg helpen. De ondersteuning bestaat uit doorverwijzing en/of praktische hulp. De wijze waarop dit gebeurt, is altijd gericht op versterking van de zelfredzaamheid.
Het infopunt is  er ook  voor lokale belanghebbenden en belangstellenden, zoals inwoners uit de gemeente,  met vragen over vluchtelingen, statushouders en gerelateerde zaken.

  • onze Frontoffice behandelde 5003 vragen

In het afgelopen jaar hebben de frontofficemedewerkers ruim 2000 vragen minder behandeld ten opzicht van 2018. Nog steeds wordt er meer beroep gedaan op de dienstverlening van de Frontoffice dan verwacht.
De afname van het aantal vragen komt enerzijds door de verminderde instroom.  Anderzijds hebben we in 2018  extra ingezet op het wegwijs maken van statushouders in de wijk en en op samenwerking met en goede doorverwijzing naar de reguliere instanties. Zo hebben we groepsrondleidingen in de wijk en de pilot bruggenbouwers. Hiermee willen een bijdrage leveren aan de toegankelijkheid van deze instanties voor de doelgroep.
Met projecten zoals budgetcoaching, taalcoaching en Samenhaags willen we de zelfredzaamheid van de statushouders bevorderen, ook voor de groep die na een jaar maatschappelijke begeleiding nog kwetsbaar is.

Welke vragen zijn er in 2019 bij de Frontoffice behandeld?
Voor een deel van de statushouders is een jaar maatschappelijke begeleiding niet voldoende, zij hebben te maken met een samenhangend aantal belemmeringen zoals lage leerbaarheid, beperking in taal, klein tot geen netwerk.
Ook kan men vaak het lange tijd het prima redden totdat er een grote verandering komt. Zij weten dan als eerste de weg naar ons te vinden, waarna wij kunnen kijken wat er urgent geregeld moet worden en te zorgen voor doorverwijzing indien nodig. De vragen zijn zeer divers, variërend van eenvoudige uitleg over brieven, bemiddeling van contacten met SZW, UWV, zorgverzekeraar, nuts en telecombedrijven tot ondersteuning bij complexe problematiek waarbij we goede overdracht naar hulpverlening verzorgen. Ook verwijzen we door naar onze eigen projecten met budgetcoaching of taalcoaching.

De frontoffice wordt bemand door ruim 20 zeer enthousiaste en toegewijde vrijwilligers. Er is veel ervaring in het team en goede collegialiteit waardoor het team de frontoffice zelf draait. Er is een grote diversiteit qua opleiding, achtergrond, leeftijd, expertise, netwerk etc. Hiermee kan aan de grote diversiteit van vragen tegemoet gekomen worden en leren de vrijwilligers ook van elkaar. (Nieuwe) vrijwilligers krijgen deskundigheidsbevordering  via het programma van VluchtelingenWerk en een beroepskracht is aanspreekpunt en zorgt voor begeleiding. Vrijwilligers zorgen zelf ook voor themabijeenkomsten waarbij bijvoorbeeld organisaties uit de stad uitgenodigd worden om uit te wisselen over de dienstverlening.

Maatschappelijke begeleiding

Wanneer vluchtelingen naar hun eigen woning in de gemeente verhuizen, komt er ontzettend veel op hen af: verhuizen naar een onbekende stad of dorp, snel de Nederlandse taal leren en de weg vinden in een doolhof van regelgeving. Ook moeten vluchtelingen zelf een inburgeringscursus regelen en op zoek naar werk. De maatschappelijke begeleiders van VluchtelingenWerk staan vluchtelingen bij in deze roerige periode en helpen bij hun integratie in de Nederlandse samenleving.
Dat begint op dag 1 als de statushouder in zijn of haar nieuwe woonplaats arriveert. De begeleiding start soms al vóór het tekenen van het huurcontract. Vrijwilligers helpen vluchtelingen met alle praktische regelzaken. Denk bijvoorbeeld aan hulp bij de woninginrichting, aansluiting telefoon en televisie, inschrijving bij huisarts, tandarts, apotheek en consultatiebureau. Maar ook aan het het wegwijs maken in de sociale kaart van de gemeente, het aanmelden bij een peuterspeelzaal, basisschool, middelbare school en hulp bij een aanvraag bij DUO. Daarnaast begeleiden onze medewerkers bij het aanvragen van huur- en zorgtoeslagen, kwijtscheldingsaanvragen en bij inschrijving bij het UWV.
De begeleiding gaat echter verder dan praktische zaken alleen. Samen met de maatschappelijk begeleider vindt de vluchteling de weg in zijn nieuwe woonplaats en in de Nederlandse samenleving. Ook wordt veel aandacht besteed aan het vergroten van het sociale netwerk en de zelfredzaamheid van de vluchteling, zodat zij sneller zelfstandig kunnen werken aan hun nieuwe toekomst.

Onze maatschappelijk begeleiders stuiten - door het intensieve, persoonlijke contact - op problemen die  belemmerend kunnen werken op het pad naar een nieuwe toekomst. Zo kampen veel vluchtelingen met stress, psychische problemen en maken ze zich zorgen over achtergebleven familieleden. Ook spelen cultuurverschillen een rol, net als wantrouwen tegenover overheidsbeambten. Onze medewerkers kunnen doorverwijzen als er (juridische) zaken mislopen, ze signaleren en rapporteren als er op wat voor een vlak ook stagnatie optreedt.

Het doel van onze maatschappelijke begeleiding is - in grote lijnen - dat de cliënt leert zelfstandig gebruik te maken van alle voorzieningen, in staat is daarin zelf keuzes te maken en uiteindelijk een nieuw leven in de gemeente kan opbouwen als volwaardig participerend burger.
De pijlers hierbij zijn :

  1. Participatie (onderwijs, opleiding, werk, sport, gezondheidszorg etc.)
  2. Communicatie ( Nederlands spreken, contact met omgeving etc.)
  3. Emancipatie ( Eigen keuzes maken, eigen plek in de samenleving vinden)

In de gemeente Den Haag bestaat de maatschappelijke begeleiding uit 3 trajecten (onderdelen):

1. Coaching Vestiging (met een looptijd van 3 maanden)
2. Maatschappelijke begeleiding (aansluitend op coaching vestigingstraject met een looptijd van 9 maanden)
3. Regeldag (één dag)

1. Coaching vestiging

  • 205 huishoudens gestart met traject coaching vestiging

Coaching vestiging houdt in het ondersteunen van asielgerechtigden die zich in de gemeente vestigen in het kader van de wettelijke huisvestingstaakstelling. Statushouders krijgen vanaf het moment dat ze in aanmerking komen voor een woning in Den Haag intensieve begeleiding bij het regelen  van de belangrijkste zaken die komen kijken bij de eerste vestiging in de gemeente. Denk daarbij aan het begeleiden naar Den Haag op Maat en de woningcorporaties, praktische hulp bij woninginrichting, aansluiting telefoon en televisie, inschrijving bij huisarts, tandarts, apotheek en consultatiebureau, het wegwijs maken in de sociale kaart van de gemeente, het aanmelden bij een  peuterspeelzaal, basisschool, middelbare school en hulp bij een aanvraag bij DUO. Maar ook aan begeleiding bij aanvragen huur- en zorgtoeslagen, begeleiding bij kwijtscheldingsaanvragen en begeleiding bij inschrijving UWV.

2. Maatschappelijke begeleiding
De maatschappelijke begeleiding start 3 maanden na vestiging in de gemeente, aansluitend op coaching vestiging. Onze begeleiding is er op gericht dat cliënten zo snel mogelijk zelfredzaam worden en participeren in de samenleving. De cliënt krijgt ondersteuning bij het behalen van het inburgeringsexamen en wordt gecoacht om eigen materiële, immateriële en psychosociale problemen op te lossen.
Het doel van de maatschappelijke begeleiding is toenemende zelfredzaamheid en participeren in de maatschappij: de vluchteling leert zelfstandig gebruik te maken van de benodigde voorzieningen, is in staat daarin zelf keuzes te maken en kan uiteindelijk een nieuw leven in de gemeente opbouwen als volwaardig participerend burger. De aanpak in dit proces heeft een coachend karakter en is in samenwerking met andere organisaties in het sociale domein.
Onze begeleiders zijn veelal ook het best in staat – door hun goede contacten met de cliënten – om de leefsituatie en mogelijkheden van de statushouder te inventariseren. Ze kunnen doorverwijzen als er (juridische) zaken mislopen, ze signaleren en rapporteren als er op wat voor een vlak dan ook stagnatie optreedt.

De maatschappelijke begeleiding is de laatste jaren intensiever geworden, als gevolg van de volgende factoren:
Digitalisering van de dienstverlening. Nieuwe statushouders beheersen nog onvoldoende de Nederlandse taal en beschikken over onvoldoende digitale vaardigheden om zelfstandig zaken te regelen.
Door onvoldoende beheersing van het Nederlands worden statushouders niet (afdoende) geholpen bij de reguliere loketten.
Toegenomen financiële problemen door prijsverhogingen, snelle inschakeling van incassobureaus en strikte regels rondom toepassing van regels bij uitkeringen.

  • 71 gestarte trajecten mb - instroom 2018
  • 164 gestarte trajecten - instroom 2019

De maatschappelijke begeleiding wordt uitgevoerd door vrijwilligers en stagiaires. Zij worden daarbij ondersteund door beroepskrachten. In 2018 waren circa 35 vrijwilligers en stagiaires in de functie van maatschappelijk begeleider in Den Haag actief.

3. Regeldag groepslocaties
Op de groepslocaties in Den Haag verzorgt VluchtelingenWerk in samenwerking met de gemeente en woningcorporaties de “eerste regeldag”. Hierbij wordt alles geregeld voor de eerste dag in de gemeente, nl. afspraak met woningcorporatie, tekenen huurcontract, inschrijving BRP, aanvragen lening bij kredietbank en aanvragen van toeslagen. VluchtelingenWerk vervult daarin een coördinerende rol en maakt de planning voor die dag en monitort het proces, welk proces enorm belangrijk is  voor een correcte inschrijving bij instanties, een correcte aanvraag van diverse financiële middelen en voor het efficiënt laten verlopen van die dag. Dat betekent dat er extra inzet nodig is van vrijwilligers en beroepskrachten om de nieuwe statushouders vanaf de start in Den Haag te ondersteunen. Hiervoor is een groep “buitendienst” vrijwilligers geformeerd en getraind. Aansluitend op de Regeldag wordt de maatschappelijke begeleiding geboden door Migrascoop of het JIT.

  • 54 trajecten Regeldag groepslocaties

Participatieverklaringstraject

VluchtelingenWerk voert al geruime tijd de maatschappelijke begeleiding uit voor gemeente Den Haag. Sinds 2016 ook de participatiemodules in het kader van het participatieverklaringstraject.
De modules bestaan uit 4 dagdelen waarin de thema’s vrijheid, gelijkwaardigheid, participatie, solidariteit, de grondwet en de rechtsstaat worden behandeld.
De workshops zijn interactief. Dat wil zeggen dat de trainer van de groep verschillende lesmethodieken gebruikt waarbij de statushouders actief deelnemen aan de thema’s. Zo wordt er gebruikt gemaakt van stellingen, spelletjes over bijvoorbeeld normen en waarden, een democratisch regeringsspel, maar ook beeldmateriaal en een excursie.
Steeds weer is het uitgangspunt: wat betekent het thema concreet in het dagelijkse leven in NL. De trainer begeleidt de discussies tussen de statushouders.
Op deze manier verkrijgen de statushouders op een interactieve manier kennis over de Nederlandse kernwaarden.
Aan het einde van de 4 workshops worden de certificaten van de Participatieverklaring uitgereikt aan de statushouders.

  • afgeronde trajecten in 2018: 184
  • afgeronde trajecten in 2019: 160

De participatieverklaring voor de nieuwkomers in Den Haag bestaat uit 2 workshops. Tijdens deze 2 workshops wordt er ingegaan op de Nederlandse kernwaarden: de grondwet, de rechtsstaat, vrijheid, gelijkheid, participatie en solidariteit.

  • aantal afgeronde trajecten 495

Workshopmodules Maatschappelijke Begeleiding

Om de statushouders beter te informeren over het leven in Nederland is een workshopcarrousel ontwikkeld waarin belangrijke thema’s aan bod komen zoals omgaan met geld, wonen, gezondheid, werk en leren. De workshop wordt gegeven door trainers uit de landen van herkomst zodat de informatie goed begrepen wordt en de trainer goed kan inspelen op de beleveniswereld van de deelnemers.
De workshopmodulen zijn onderdeel van de maatschappelijke begeleiding en volgen op de workshops van het Participatieverklaringstraject. Ze zijn gericht op versterking van de zelfredzaamheid van de deelnemers. Mede met de individuele begeleiding en coaching draagt het bij aan hun kennis van relevante regelgeving en het zelfstandig gebruikmaken van gemeentelijke en andere instanties op het gebied van participatie. Ook geven we vluchtelingen informatie zodat zij in staat zijn zelfstandig keuzes te maken voor hun participatie in de samenleving en actief kunnen zijn in scholing, sport, stage of (vrijwilligers)werk.

Statushouders krijgen de eerste jaren te maken met veel nieuwe informatie op allerlei terreinen. Groepsgewijs aanbieden van de informatie is daarom een belangrijke aanvulling op de individuele coaching. Deelnemers leren hierdoor op verschillende wijzen en momenten waardoor de informatie beter beklijft. Ook leert men in een groep veel van elkaar en is het, zeker de eerste periode, belangrijk om in eigen taal te kunnen spreken.
De trainers spelen in op de behoefte van de groep, waardoor het meer maatwerk is en aansluit op de situatie waar de deelnemers zich op dat moment in bevinden of al goed voorbereid worden op wat er nog gaat komen.
De workshops zijn heel praktisch en er wordt gewerkt met vragen van de groep en met concrete stellingen, bijvoorbeeld: ‘ stel je kind heeft een ongeluk in huis, wat doe je dan’, waarna de groep hierover kan discussiëren.
Bij de workshops wordt aandacht gegeven aan reguliere voorzieningen en organisaties.

  • 75 deelnemers instroom 2018
  • 66 deelnemers instroom 2019
  • 37 deelnemers groepslocaties

In 2019 werden de modules direct achter de workshops van de Participatieverklaring georganiseerd. Dit bevordert de deelname en doordat het om dezelfde groep gaat ook de groepsdynamiek. De modules blijven echter vrijwillig waardoor minder dan de helft van alle statushouders deze ook volgen. Ze zijn vaak al bezig met Inburgeringslessen en kunnen niet altijd, ook al bieden we meestal 2 verschillende dagdelen aan. Statushouders die niet deelnemen werden voor een volgende module opnieuw uitgenodigd. 

Tien voor taal

Wekelijks krijgt VluchtelingenWerk Den Haag aanmeldingen van vluchtelingen die iemand zoeken om de Nederlandse taal mee te oefenen. Hun minimale taalbeheersing staat hen dagelijks in de weg. Brieven die ze niet begrijpen, afgewezen worden bij sollicitaties voor (vrijwilligers)werk door hun taalbarrière, geen contact kunnen maken met de mensen om hun heen; het zijn confrontaties die zij, ondanks hun motivatie om de taal te willen leren, telkens weer tegenkomen. Vaak hebben ze meerdere dagen per week Nederlandse les maar is daar nauwelijks gelegenheid om hun spreekvaardigheid te oefenen. Door hen een half jaar te koppelen aan een taalcoach die eens per week twee uurtjes oefent, worden zij verder vooruit geholpen. Vooruit naar een toekomst waarin zij zelf kunnen communiceren met instanties, sociale contacten opdoen met mensen van een andere afkomst en aan vrijwilligers- of betaald werk kunnen komen.
Het is goed als vluchtelingen onze taal leren. Het is nog beter als zij daarbij – extra – hulp krijgen van taalmaatjes of coaches. Want de taal leer je niet alleen in de schoolbanken, je moet de taal ook in de praktijk kunnen gebruiken. Een netwerk van vrijwilligers staat klaar om zich hiervoor in te zetten.

  • In 2018 hebben we 88 koppelingen tot stand gebracht en in 2019 nog eens 129.
  • 34% van de taalkoppels die in 2019 afspraken kozen er voor om na de coachperiode van zes maanden te blijven afspreken.
  • 36% van de taalcoaches meldde zich aan voor een nieuw taalmaatje.

Uit deze percentages komt duidelijk het succes van het project naar voren. Dat een taalkoppel contact houdt na zes maanden betekent dat de koppeling succesvol en nuttig is geweest. Taalcoaches die zich aanmelden voor een twee of derde ronde doen dit in de meeste gevallen vanwege hun positieve ervaringen en het gevoel een nuttige bijdrage te leveren aan de taalontwikkeling van vluchtelingen.

SamenHaags

Het programma SamenHaags is een pilotproject van de gemeente Den Haag gericht op 1.000 nieuwkomers en gevestigde nieuwkomers die het niet zelfstandig lukt te integreren in de Haagse samenleving. SamenHaags biedt door middel van drie deelprojecten de mogelijkheid te verbinden met een Haagse Makker, aangepaste taalontwikkeling te doen en een maatschappelijke stage te volgen. Het programma wordt grotendeels uitgevoerd op de projectlocatie het Haagse Huis in de Schilderswijk. De doelgroep van deze pilot heeft een grote afstand tot zowel de Haagse maatschappij als de Haagse arbeidsmarkt. Dit komt doordat zij de taal nog niet goed beheersen of uit een land komen waar de arbeidsmarkt enorm anders in elkaar steekt. Dit project biedt hen een kans om mee te doen in onze maatschappij.
Sinds de start van de pilot in 2018, werkt de gemeente samen met VluchtelingenWerk voor het onderdeel maatschappelijke stage. VluchtelingenWerk begeleidde hierin de deelnemers die het nog niet helemaal zelf kunnen. Het ‘nog niet zelf kunnen’ heeft te maken met verschillende factoren. Enkele van deze factoren zijn lage leerbaarheid, analfabetisme, fysieke en mentale problemen en lage zelfredzaamheid. Deelnemers met een hoger taalniveau, hogere opleiding en/of hogere zelfredzaamheid werden begeleid door het stagebureau van de gemeente.
De belangrijkste impact van de maatschappelijke stage op het leven van de deelnemers is zingeving. Zodra mensen op de goede plek zaten, werd het verschil meteen duidelijk. Deelnemers leven op, laten een positieve ontwikkeling zien op zowel het gebied van taal als hun zelfredzaamheid. Bij deelnemers waarbij het echt lukte was gedragsverandering te zien: men ging (meer) Nederlands praten en durfde fouten te maken. Hieruit blijkt dat de aanpak werkte. Het grootste deel van de deelnemers heeft een programma als SamenHaags wel nodig om deze stap te kunnen maken. Op verschillende manieren was er positieve uitstroom. Per 1 dec startten ongeveer drie deelnemers met een studie en ongeveer 12 deelnemers gingen door als vrijwilliger. Zo’n 10 deelnemers vonden betaald werk of hadden al betaald werk waar voldoende Nederlands werd gesproken. Soms lukte het om een stageplek zo te imponeren dat er aan het einde van de stage een contract aangeboden werd. Zo is een van onze deelnemers bezig met een betaalde opleiding tot fietsenmaker en werkt hij 38 uur in loondienst op zijn stageplek. Ten tijde van dit verslag waren 24 deelnemers doorgestroomd naar WerkActief, een initiatief vanuit de gemeente om uitstroom naar werk binnen SamenHaags te faciliteren. Een aantal van deze deelnemers werden on hold gezet bij WerkActief toen eind november bekend werd dat voor sommige klassen de taallessen in 2020 door gaan. Andere deelnemers zullen na het afronden van dit verslag nog doorgaan naar WerkActief.

4 X B - Bed, Bad, Brood, Begeleiding

Het 4x B project was een pilot van de gemeente Den Haag in samenwerking met diverse partners om een groep ongedocumenteerde bewoners van daklozenopvang op te vangen op een 24 uurs locatie en naast ‘bed’, ‘bad’ en ‘brood’ ook begeleiding te bieden richting een toekomstperspectief. Dit kan zowel juridische begeleiding zijn als mensen een perspectief op verblijf hebben als gesprekken over terugkeer. Het project is gestopt per 1 januari 2020 en wordt momenteel geëvalueerd.

Budgetcoaching in het kader van het programma Van Schulden naar kansen

In Den Haag is Aegon de uitvoerder van dit programma. Het programma ondersteunt (ook financieel) en onderzoekt daarbij diverse projecten voor mensen met schulden. Bij VluchtelingenWerk in Den Haag hebben we in 2019 42 trajecten voor budgetcoaching gedaan, waarbij mensen extra vaardigheidstraining of coaching krijgen op het gebied van budgetbeheer en financiële zelfredzaamheid. Dit kan op meerdere momenten ingezet worden, ook nadat men al geen maatschappelijk begeleiding meer heeft maar toch blijkt dat de zelfredzaamheid nog niet genoeg is, of men door omstandigheden toch weer schulden heeft. Indien nodig worden mensen overgedragen aan de schuldhulpverlening. Dit project in Den Haag sluit aan bij en gebruikt dezelfde methodiek als ons landelijke project Euro-Wijzer.

Noodfonds (leefgeld)

In nauwe samenwerking met partners in de stad voeren we het project 'Haags Noodfonds Vluchtelingen' (HNV) uit . Wij doen werkzaamheden voor de doelgroep ongedocumenteerden met betrekking tot hun juridische procedure en aanvragen bij het Noodfonds.
Voor een aanvraag voor leefgeld van het HNV komen alleen diegenen in aanmerking waarbij er duidelijk (juridisch) perspectief is in combinatie met een maatschappelijk schrijnende situatie. Tussen aanmelding en aanvraag kan een lange tijd zitten in verband met het juridische onderzoek. Een onafhankelijke commissie beoordeeld dit op aanvraag van VluchtelingenWerk.
Het komt regelmatig voor dat cliënten tijdelijk financieel zelfredzaam zijn, zij krijgen dan wel juridische begeleiding, maar er wordt geen aanvraag gedaan bij het Noodfonds of het leefgeld wordt (tijdelijk) gestopt. Soms komt men later wel in een schrijnende situatie terecht.

In 2019 hebben in totaal 40 huishoudens leefgeld van het HNV ontvangen. Gemiddeld 30 personen en gezinnen per maand. 12 huishoudens kregen in 2019 voor het eerst leefgeld. Eind 2019 waren er 27 gezinnen die leefgeld ontvingen.

Project ‘De Ontmoeting’ in samenwerking met Humanity House

Het project is gefinancierd onder andere met een bijdrage van Fonds1818 en Janivo.
De doelen van het project zijn:
Educatie van jongeren en het leveren van een positieve bijdrage aan hun kennis en begrip voor vluchtelingen en verschillende culturen.
Bijdragen aan de ontwikkeling van vluchtelingen en het bieden van werkervaring.
Een professionaliseringsslag doormaken in het bouwen, opleiden en begeleiden van een poule van vluchtelingen.
Het Educatieve programma De Ontmoeting wordt door scholen doorgaans geboekt in combinatie met een bezoek aan De Ervaringsreis (de permanente tentoonstelling van Humanity House). Leerlingen vanaf groep 7 tot en met studenten van het hoger onderwijs worden aangespoord na te denken over wereldproblemen door zich te verplaatsten in mensen die door toedoen van een gewelddadig conflict gedwongen hun huis moeten verlaten. De combinatie van even in de huid kruipen van een vluchteling tijdens de ervaringsreis, gevolgd door een live ontmoeting met iemand die dit zelf heeft meegemaakt maakt veel indruk. Enerzijds ontdekken leerlingen hoe dramatisch het is om echt te moeten vluchten en anderzijds beseffen ze dat vluchtelingen mensen zijn net zoals zijzelf, die naar school gaan of werk hebben, en dezelfde dagelijkse dingen meemaken, of hebben moeten achterlaten.

VluchtelingenWerk is onder meer verantwoordelijk voor de werving, opleiding en begeleiding van de vluchtelingen-voorlichters. Het projectteam van een teamleider en een vrijwillige projectmedewerker zorgen voor de coördinatie en begeleiding. De vluchtelingen-voorlichters hebben in 2019 103 keer zich ingezet bij het programma.

  • met de ontmoetingen hebben we gezamenlijk meer dan 4000 leerlingen en hun leerkrachten bereikt

Begeleiding Slachtoffers Mensenhandel

VluchtelingenWerk Zuidwest-Nederland geeft advies en informatie aan slachtoffers van mensenhandel over hun rechten en plichten en verblijfsmogelijkheden door middel van juridische begeleiding.
Na aanmelding krijgt het slachtoffer van mensenhandel een juridisch maatje. Een juridisch maatje is gekoppeld aan meerdere cliënten. Het juridische maatje doet een onderzoek naar de situatie in het land van herkomst van de cliënt. Er zijn ruim 30 trajecten opgestart in 2019.
Het onderzoeken, informeren, bemiddelen en contact onderhouden zijn taken die hierbij centraal staan.
Dit project wordt gedaan in samenwerking met Stek/Fairwork.

De begeleiding wordt gedaan door de vrijwilligers van het juridisch team in Den Haag. Voor deze specifieke taken volgen zij diverse cursussen waaronder het e-learningtraject, introductiebijeenkomst (voorlichting over VluchtelingenWerk, rol, missie en visie), de basiscursus, een cursus coachingsvaardigheden in de begeleiding, een cursus effectieve belangenbehartiging en een VVS – training (cliëntenregistratiesysteem).
Nadat de nieuwe vrijwilliger/stagiaire aan de bovengenoemde cursussen heeft deelgenomen, wordt deze verder ingewerkt en aangemeld voor juridische cursussen waaronder Toelating 1 en 2 en vluchtverhaalanalyse. Een inwerkperiode bedraagt 1 tot 2 maanden en is afhankelijk van de opleidingsachtergrond en ervaring van de vrijwilliger/stagiair(e).
Vrijwilligers en stagiaires worden ingezet als juridisch maatje om advies en informatie aan de slachtoffers van mensenhandel te geven over hun rechten, plichten en verblijfsmogelijkheden door middel van juridische begeleiding. Een juridisch maatje is gekoppeld aan meerdere cliënten. Zij worden begeleid door een ervaren vrijwilliger en een teamleider. Er zijn individuele gesprekken, casusbesprekingen en bijeenkomsten om op de hoogte te blijven van recente ontwikkelingen en rechterlijke uitspraken. Daarnaast hebben vrijwilligers en stagiaires de mogelijkheid om presentaties te volgen van bijvoorbeeld door Fairwork, advocaten, SHOP, politie Den Haag of de Safe Future bijeenkomst.

Landelijke en regionale projecten

Ook in Den Haag worden landelijk projecten ingezet zoals VIP (versterking kansen op de arbeidsmarkt), Met opgeheven hoofd (Terugkeer)en Euro-Wijzer (financiële zelfreedzaamheid)

Inburgering

Inburgeraars kunnen bij VluchtelingenWerk Zuidwest-Nederland terecht voor taallessen en de voorbereiding op het inburgeringsexamen(inclusief alfabetisering) en het staatsexamen NT2. Door onze ruime ervaring met vluchtelingen weten we als geen ander hoe belangrijk de voorbereiding op het inburgeringsexamen is.
VluchtelingenWerk Zuidwest-Nederland vindt het belangrijk dat er veel persoonlijke aandacht is voor de cursisten tijdens hun inburgeringstraject. Teamleiders op de leslocaties kennen alle cursisten goed en houden nauwlettend in de gaten of zij op het juiste en hoogst haalbare niveau de lessen volgen. Ook bewaken ze de gestelde termijnen en zorgen ze ervoor dat de cursisten op tijd aan hun inburgeringsplicht voldoen. In de klas zijn, naast de docent, extra klassenassistenten actief, zodat er voldoende aandacht en begeleiding is voor iedereen. Tevens krijgen de cursisten iedere week bezoek van een taalcoach om extra te oefenen met de Nederlandse taal. Tenslotte hebben wij op de enkele leslocaties een Open Leercentrum waar onze cursisten gratis, en onder begeleiding van getrainde vrijwilligers, buiten de lessen om extra kunnen oefenen.
Zo bereiden wij onze cursisten optimaal voor op het examen!

De inburgering van VluchtelingenWerk Zuidwest-Nederland scoort hoge cijfers. Bij de laatste rapportage van het onafhankelijk kwaliteits- en kennisinstituut Blik op Werk kreeg onze inburgering het prachtige rapportcijfer 8,3.  In de groep lager opgeleiden is ons slagingspercentage met 71 procent liefst 13 procent hoger dan de norm. Bij de hoger opgeleiden slaagt bij ons 94 procent, hetgeen dertig procent hoger is dan de norm.

VluchtelingenWerk biedt lessen Inburgering op tien locaties in Zuid-Holland (van Noord naar Zuid: Leiden, Leidschendam-Voorburg, Zoetermeer, Delft, Westland, Rotterdam, Schiedam, Vlaardingen, Nissewaard, Gorinchem). Inburgeraars kunnen er terecht voor taallessen en de voorbereiding op het inburgeringsexamen (inclusief alfabetisering) en het staatsexamen NT2. Zelfs op niveau B2 in Delft, in samenwerking met de TU Delft. Op de tien leslocaties volgen jaarlijks rond de 1300 cursisten uit pakweg vijftig landen hun lessen.

In Den Haag zijn meerdere andere taalaanbieders actief, maar dat we met het oog op de Veranderopgave Inburgering bieden we ons op dit vlak graag aan als partner. Ook zien we diverse mogelijkheden om met onze dienstverlening in het kader van maatschappelijke begeleiding, Samenhaags en bijvoorbeeld taalcoaching nauw aan te sluiten op de toekomstige programma’s.

Organisatie

VluchtelingenWerk Den Haag werkte in 2019 op twee locaties: Het Rijkswijkseplein 79 en de Hooftskade 89/91.
In 2019 hebben we onderzocht of we samen konden gaan op 1 locatie. Dit heeft er toe geleid dat we in 2020 de locatie aan de Hoofstkade zullen gaan sluiten en allemaal op het Rijswijkseplein zullen gaan werken.
Beide locaties waren alle werkdagen geopend. We hebben gewerkt met gemiddeld zo’n 350 vrijwilligers. Zij zetten zich in voor zeer diverse taken, passend bij hun mogelijkheden en talenten. We hebben veel verschillende taken, werkgroepen of activiteiten, in de uitvoering maar ook ter ondersteuning van het beleid en de organisatie. Er is daardoor ook een grote diversiteit bij vrijwilligers; in leeftijd, achtergrond, expertise. Vrijwilligers bieden een groot netwerk. Ze zijn de brug naar de samenleving, zorgen voor draagvlakverbreding en de inbreng van veel en diverse expertise.
Voor alle vrijwilligers is er een inwerkperiode, begeleiding en een passend aanbod van deskundigheidsbevordering vanuit VluchtelingenWerk. Daarnaast maken we gebruik van diverse workshops of informatiedagen van andere organisaties in Den Haag of organiseren we workshops. Bijvoorbeeld over radicalisering of het geven van voorlichting.
We zetten steeds meer in op flexibilisering van taken zodat we mensen kunnen aannemen die zich minder uren, minder langdurig en/of alleen in het weekend of ’s  avonds kunnen inzetten.
 

Landelijk en Regionaal Jaarverslag 2019

In 2019 hebben de landelijke vereniging VluchtelingenWerk Nederland en de regionale stichting VluchtelingenWerk Zuidwest-Nederland voor het eerst gezamenlijk een Jaarverslag gemaakt.