Dordrecht: Jaarverslag 2017

In Dordrecht zijn in 2017, in samenwerking met de gemeente, 139 statushouders gehuisvest.

  • 139 statushouders gehuisvest
  • 81 volwassenen, 58 kinderen
  • 66 mannen, 73 vrouwen
  • veruit grootste groep: Syriërs (100)

Juridische begeleiding/gezinshereniging

Onze juridische begeleiding en ondersteuning bij gezinshereniging is uniek. Onze mensen begeleiden vluchtelingen tijdens de asielprocedure, gezinsherenigingsprocedure, naturalisatie en meer. Komen de vrijwilligers en teamleiders er op de locatie niet uit, dan nemen ze contact op met de Helpdesk van het Landelijk Bureau. Die Helpdesk bestaat uit een team juristen op gebied van asiel, integratie en consulenten landeninformatie.
Onze juridische begeleiding in de gemeente is voor personen die als asielzoeker naar Nederland gekomen zijn, die een (tijdelijke) vergunning hebben, die gehuisvest zijn in de gemeente en die verblijfsrechtelijke vragen hebben. Wij helpen bij onder meer het verkrijgen en/of verlengen van verblijfs- en reisdocumenten en we bewaken lopende procedures op termijnen en zorgvuldigheid. We zorgen er ook voor dat cliënten beschikken over informatie om bij afwijzing van de asielaanvraag een weloverwogen keuze te maken voor terugkeer, doormigratie of illegaliteit. We monitoren wat er gebeurt, signaleren trends en ontwikkelingen en rapporteren dat aan de gemeente.
Vluchtelingen die een verblijfsvergunning krijgen, hebben recht op hereniging met hun gezin (ouders, partners, kinderen). Meestal is de procedure al opgestart in de Centrale Opvang, in andere gevallen moet dat na vestiging in de gemeente nog gebeuren. Wat volgt is een bureaucratisch proces in de ervaring van mensen die nog niet ingeburgerd zijn en de weg nog niet weten. VluchtelingenWerk werkt volgens een stappenplan waarin de mutaties binnen de procedure maandelijks worden verwerkt. Het vergt uiterste zorgvuldigheid en veel tijd, en is voor reguliere instanties te kostbaar om uit te voeren.
Succesvol afgeronde gezinsherenigingen zorgden afgelopen jaar voor een significant aantal nareizigers, wat heeft bijgedragen aan het behalen van de taakstelling.

  • 38 gestarte nieuwe dossiers gezinshereniging

In het afgelopen jaar zijn er 38 gezinsherenigingsprocedures over genomen van de collega’s in de AZC’s.  Een aanvraag voor gezinshereniging moet binnen drie maanden na het verkrijgen van een verblijfsvergunning worden ingediend. Dit gebeurt meestal wanneer de vluchteling nog in het AZC verblijft. 
De medewerkers op het kantoor in Dordrecht begeleiden de procedure verder.  Dat is veel, secuur werk. Mede dankzij het harde werk op het gebied van gezinshereniging van VluchtelingenWerk Dordrecht is de gemeentelijke taakstelling gelukt.
Opvallend is dat de Syrische zaken veelal tot een goed einde gebracht kunnen worden. Bij Eritrese zaken ligt het vaak gecompliceerder.  Soms moeten deze zaken zelfs zonder positief resultaat worden afgesloten.
Door de gedaalde instroom van de afgelopen jaren zien we in 2017 een daling van het aantal begeleidingstrajecten ten  opzichte van 2016.

Voorlichting, belangenbehartiging en samenwerking

VluchtelingenWerk signaleert wanneer er obstakels of knelpunten zijn voor succesvolle integratie. Deze obstakels kunnen ontstaan door leemtes in het aanbod aan voorzieningen, maar ook door de persoonlijke omstandigheden van de vluchteling. Ook signaleert Vluchtelingenwerk het niet juist toepassen van wet- en regelgeving of de leemtes en uitsluitingsmechanismen daarin – alsmede discriminatie, en onderneemt daarop actie. VluchtelingenWerk Zuidwest-Nederland beantwoordt daarnaast publieksvragen en geeft voorlichting om het draagvlak in de samenleving voor opvang en integratie van vluchtelingen te behouden/vergroten. Om dat draagvlak zo groot mogelijk te houden zoeken we ook samenwerking met andere lokale organisaties.
Om dit te verwezenlijken participeert VluchtelingenWerk in een groot aantal overleggen.

Projectgroep Statushouders
VluchtelingenWerk Dordrecht neemt deel aan deze projectgroep. Projectgroep Statushouders heeft maandelijks een overleg over de voortgang van huisvesting van statushouders.  Deelnemers aan die groep  zijn  vertegenwoordigers van Woonkeus, Woonkracht 10, woningcorporaties uit Dordrecht en uit de regio en gemeenten uit de regio.
Iedere maand wordt tijdens het overleg een lijst met personen besproken of er al zicht is op een woning voor deze personen die al lang wachten op een woning.  Nog steeds blijkt het  lastig te zijn om woningen te verschaffen aan grote gezinnen en aan jongeren. Verder wordt er maandelijks gesproken over de gerealiseerde cijfers met betrekking tot de taakstelling tot dan toe per gemeente.

Projectgroep NT2 vluchtelingen/statushouders
VluchtelingenWerk neemt deel aan dit periodiek overleg dat is geïnitieerd door de gemeente Dordrecht. Aanwezig zijn beleidsmedewerkers van de gemeente met portefeuille Onderwijs, vertegenwoordigers van scholen (voor basis en middelbaar onderwijs) DaVinci, SDD, samenwerkingsverbanden tussen de scholen en de coördinator van Stichting Lezen & Schrijven. In dit overleg wordt de voortgang van het onderwijs en het informeel aanbod voor minderjarige en meerderjarige statushouders  besproken.

Overleg Statushouders-jongeren (Inburgering-plusprogramma e.d.)
In het voorjaar waren vanuit de ISK (Daltoncollege) zorgen geuit over een groep jongvolwassen vergunninghouders waarvan het opleidings- en taalniveau na het doorlopen van de ISK te laag blijkt te zijn om door te stromen naar regulier voortgezet onderwijs of middelbaar beroepsonderwijs. Al snel werd onderkend dat alleen volgen van inburgering onvoldoende is voor deze groep. Er is een pilot gestart waarbij een groep jongvolwassenen 18+ naast inburgering (3 dagdelen) 2 dagdelen extra taalonderwijs krijgt via het DaVinci college zodat zij worden voorbereid om te kunnen starten met een entree-opleiding (MBO 1 niveau) en 2 dagdelen worden verzorgd door De Twern/R-newt. De pilot is in september gestart.  VluchtelingenWerk is positief over de pilot. Eén van de positieve  effecten van deze pilot is dat de diverse belemmeringen op alle leefdomeinen waar deze jongeren mee te maken hebben zichtbaar worden. Meerdere keren is in het overleg de wens voor een regievoerder voor deze  groep aan de orde geweest. Zo’n regievoerder zou dan   structureel kunnen werken aan het wegnemen van belemmeringen en obstakels in het inburgeringstraject.

Sociale Dienst Drechtsteden ('SDD')
De samenwerking tussen VluchtelingenWerk Dordrecht en de SDD verloopt goed. Er is veelvuldig contact tussen medewerkers van de SDD en begeleiders van VluchtelingenWerk over statushouders. Periodiek vindt er een overleg plaats (Inburgeringsberaad). Deelnemers aan dit overleg zijn  gemeente-ambtenaren van de gemeenten in de Drechtsteden, teamleiders van VluchtelingenWerk van de locaties in de Drechtsteden en de medewerkers van team Statushouders van de SDD.

Woningcorporaties
Met de twee woningcorporaties in Dordrecht is al geruime tijd geleden de afspraak gemaakt om in geval van huurachterstanden en klachten van omwonenden die statushouders betreft (of andere omstandigheden die signalering behoeven) vroegtijdig onder de aandacht te brengen bij VluchtelingenWerk. VluchtelingenWerk is van mening dat die signalering naar VluchtelingenWerk goed verloopt, wij ondernemen daarop vervolgens actie.  Ook wordt er altijd een terugkoppeling gegeven aan de contactpersoon van de woningcorporatie over de ondernomen actie. Een melding wordt vaak door een wijkregisseur gedaan. Wij merken dat zij regelmatig zaken signaleren in hun wijk, bij zorgen wordt de hulp van VluchtelingenWerk ingeschakeld. Wij zijn blij met deze samenwerking. Tijdig signaleren en actie ondernemen voorkomt problemen als oplopende schulden later.

Kerken
VluchtelingenWerk is een samenwerking aangegaan met een aantal kerken. Vrijwilligers daar willen betrokken zijn bij onze doelgroep en een bijdrage leveren om hen te begeleiden richting integratie en participatie. Zij hebben een formulierenbrigade gevormd, uitstapjes georganiseerd, ontmoetingen gepland en andere activiteiten georganiseerd. VluchtelingenWerk heeft een projectsubsidie gekregen voor het organiseren en versterken van het lokale netwerk. Doordat de beschikking ons laat bereikte, is dit project pas heel laat in het jaar van start gegaan.

Spreekuur/infopunt

Er bestaat een grote informatiebehoefte met betrekking tot de vaak complexe asielvraagstukken en (specifieke onderdelen van) de vreemdelingenwetgeving. Ook zijn er veel vragen over rechten en plichten van toegelaten vluchtelingen, over bijvoorbeeld taalonderwijs,inburgering en financiële zaken. Om alle in de gemeente wonende vluchtelingen goed te informeren hebben de meeste gemeenten een infopunt en spreekuur waar we vragen beantwoorden en hen op weg helpen. Vaak kunnen we dat zelf, soms verwijzen we door naar andere voorzieningen en instanties. Die dienstverlening is wezenlijk en wordt in veel andere gemeenten hooglijk gewaardeerd.
VluchtelingenWerk Dordrecht heeft sinds enkele jaren helaas geen spreekuur/ Infopunt meer.  Vergunninghouders die geen traject bij ons doorlopen, worden doorverwezen naar het sociaal wijkteam of het juridische loket. 

Coaching vestiging

  • 63 gestarte trajecten coaching vestiging

Onze coaches vestiging helpen statushouders bij het regelen van de belangrijkste zaken bij de eerste vestiging in de gemeente. Denk daarbij aan praktische hulp bij woninginrichting, aansluiting telefoon en televisie, inschrijving bij huisarts, tandarts, apotheek en consultatiebureau, het wegwijs maken in de sociale kaart van de gemeente, het aanmelden bij een  peuterspeelzaal, basisschool, middelbare school en hulp bij een aanvraag bij DUO. Maar ook aan begeleiding bij aanvragen huur- en zorgtoeslag, begeleiding bij kwijtscheldingsaanvragen en begeleiding bij inschrijving UWV.

Maatschappelijke begeleiding

De maatschappelijke begeleiding is methodisch van opzet. De ruggengraat wordt gevormd door individuele coachingsgesprekken. Als aanvulling hierop kunnen extra modules worden ingezet die onze cliënten helpen bij hun integratie en participatie. Voor de gemeente Dordrecht bestaat de maatschappelijke begeleiding uit de volgende onderdelen:

- Basis maatschappelijke begeleiding/individuele coachingsgesprekken
- Workshops ten behoeve van de maatschappelijke begeleiding
- Workshops participatieverklaring

Onze begeleiding is er op gericht dat cliënten zo snel mogelijk zelfredzaam worden en participeren in de samenleving. De cliënt krijgt ondersteuning bij het behalen van het inburgeringsexamen en wordt gecoacht om eigen materiële, immateriële en psychosociale problemen op te lossen.
Onze begeleiders zijn veelal ook het best in staat – door hun goede contacten met de cliënten – om de leefsituatie en mogelijkheden van de statushouder te inventariseren. Ze kunnen doorverwijzen als er (juridische) zaken mislopen, ze signaleren en rapporteren als er op wat voor een vlak dan ook stagnatie optreedt.

  • 114 gestarte trajecten maatschappelijke begeleiding

Een traject maatschappelijke begeleiding duurt een jaar en start direct na het traject Coaching Vestiging van drie maanden. Bij de start van de maatschappelijke begeleiding wordt een intake of nulmeting gedaan, om zicht te krijgen op de situatie, vaardigheden en achtergrond van de vluchteling en de mate van zelfredzaamheid. Vervolgens kan in een trajectplan beschreven worden welke begeleiding geboden wordt en welke ontwikkeling (resultaten) wordt beoogd. Voor de nulmeting/intake en het meten van de voortgang worden veelal de participatieladder en een zelfredzaamheidsmatrix  gebruikt als basis. De Basis Maatschappelijke begeleiding bestaat uit individuele begeleidingsgesprekken. Deze vinden plaats op kantoor, maar ook vaak gedurende de vele huisbezoeken die de vrijwilligers afleggen.
In 2017 is door VluchtelingenWerk Zuidwest-Nederland hard gewerkt om materiaal te ontwikkelen die de  maatschappelijke begeleiding kan gebruiken gedurende de cliëntcontacten. Het materiaal bestaat uit werkbladen die de maatschappelijk begeleider samen met de cliënt kan doornemen. Op elk werkblad wordt een onderwerp behandeld en worden oefeningen aangeboden. In totaal zijn ruim negentig werkbladen (ruim negentig onderwerpen) beschikbaar , waarvan een deel ook vertaald zijn in Arabisch en Tigrynha (de belangrijkste talen van cliënten op dit moment). Afhankelijk van de uitkomsten van de Intake wordt bepaald welke onderwerpen gedurende het traject door de maatschappelijk begeleider worden behandeld.  Deze nieuwe werkwijze is niet alleen nuttig voor de cliënt, maar geeft de vrijwilliger ook structuur. De maatschappelijk begeleider reageert daardoor niet alleen op vragen van de cliënt, maar heeft veel meer aanknopingspunten om de begeleiding inhoud te geven gericht op het doel om de zelfredzaam van cliënten te bevorderen.
Als aanvulling op de Basis Maatschappelijke begeleiding krijgt een cliënt  een aantal integratieworkshops aangeboden. Gedurende  een aantal  bijeenkomsten in de eigen taal worden door een daartoe opgeleide  docent zes verschillende thema’s (domeinen) behandeld. In 2017  zijn 60 deelnemers gestart met deze serie workshops. De workshops ondersteunen de onderwerpen die in de maatschappelijk begeleiding aan de orde komen en omgekeerd.

Maatschappelijke begeleiding (niet RMBA)
VluchtelingenWerk heeft afgelopen jaar aandacht gevraagd voor werkzaamheden waarvoor VluchtelingenWerk geen financiering ontvangt van de gemeente. Een van de activiteiten betreft de begeleiding van vergunninghouders die niet inburgeringsplichtig zijn. Het gaat om vergunninghouders die de pensioengerechtigde leeftijd hebben bereikt of vergunninghouders die waren gehuisvest in een andere gemeente en na een aantal maanden (binnen 15 maanden na de huisvesting in de gemeente) naar de gemeente Dordrecht verhuizen. De gemeente heeft toegezegd om deze trajecten met ingang van het derde kwartaal 2017 te financieren. In 2017 zijn acht van deze trajecten gestart.
Maatschappelijk begeleiding ex-AMV’ers
AMV’ers die in een pleeggezin verblijven, komen ook in aanmerking voor een maatschappelijk begeleidingstraject door VluchtelingenWerk. Hierover zijn afspraken gemaakt met de gemeente Dordrecht
VluchtelingenWerk is te spreken over de wijze waarop de gemeente Dordrecht de problematiek rondom de begeleiding en de warme overdracht van de begeleiding van AMV’ers -18 jaar / 18+ jaar (ook al betreft het een kleine groep) heeft opgepakt. Er zijn overleggen gestart die al hun vruchten hebben afgeworpen.

Participatieverklaringstrajecten

  • 237 deelnemers aan participatieverklaringstraject

Als gevolg van de wijziging van de Wet Inburgering moeten nieuwkomers die op of na 1 oktober 2017 inburgeringsplichtig zijn, deelnemen aan een participatieverklaringstraject en de participatieverklaring ondertekenen. Dit nieuwe onderdeel van het inburgeringsexamen moeten zij afronden binnen een jaar na hun eerste huisvesting in een gemeente.
Het participatieverklaringstraject bestaat minimaal uit een inleiding in de Nederlandse kernwaarden en de ondertekening van de participatieverklaring. Via dit traject laten gemeenten nieuwkomers kennis maken met de rechten en plichten en de fundamentele waarden van de Nederlandse samenleving. Het traject wordt afgesloten met het ondertekenen van een verklaring waarmee de nieuwkomer verklaart van de waarden en spelregels van de Nederlandse samenleving kennis te hebben genomen en deze te respecteren.
VluchtelingenWerk Zuidwest-Nederland biedt in opdracht van de gemeente Dordrecht al sinds eind 2016 participatieverklaringstrajecten aan. Het traject bestaat uit twee workshops en wordt afgesloten met de ondertekening van de participatieverklaring.
In 2017 hebben 237 mensen het traject gevolgd. De workshops worden gegeven door een trainer in de eigen  taal.

Inburgering

Inburgeraars kunnen bij VluchtelingenWerk Zuidwest-Nederland terecht voor taallessen en de voorbereiding op het inburgerings- (inclusief alfabetisering) en het staatsexamen NT2. Door onze ruime ervaring met vluchtelingen weten we als geen ander hoe belangrijk de voorbereiding op het inburgeringsexamen is. We bieden daarom een inburgeringstraject op maat.
VluchtelingenWerk organiseerde het inburgeringsaanbod (alfabetiserings-, inburgerings- of staatsexamenlessen) in veel gemeenten in Zuid-Holland en Zeeland voor het vierde jaar op rij in samenwerking met Nltraining. Op de leslocaties zijn teamleiders Inburgering werkzaam. Zij kennen de cursisten en bieden een intensieve begeleiding. Hierdoor kunnen diverse problemen worden voorkomen. Zo is er goed zicht op de inburgeringstermijnen en kunnen verlengingen op tijd worden aangevraagd en boetes worden voorkomen. Er wordt gestreefd naar een uitstroom op een zo hoog mogelijk niveau.
Cursisten krijgen een persoonlijke taalcoach – een vrijwilliger van VluchtelingenWerk. Met die coach kunnen zij extra oefenen. Tijdens de klassikale lessen is een vrijwillige klassenassistent actief voor extra begeleiding en aandacht.

  • 75 cursisten
  • 42 mannen, 33 vrouwen
  • 9 nationaliteiten
  • 6 lesgroepen
  • 62 taalvrijwilligers

VluchtelingenWerk was ook in Dordrecht betrokken bij het inburgeringsaanbod. Tijdens deze lessen leren de cursisten over de Nederlandse taal en cultuur en bereiden we ze voor op de Nederlandse arbeidsmarkt.
In totaal hebben 75 cursisten inburgeringslessen gevolgd op de leslocatie van Vluchtelingenwerk in Dordrecht in de loop van 2017, verspreid over 6 lesgroepen. Van de 75 cursisten waren 42 man en 33 vrouw. Er waren 9 verschillende nationaliteiten vertegenwoordigd. De twee grootste groepen waren Syriërs met 38 personen en Eritreeërs met 24 personen. Verder wonen de cursisten voornamelijk in Dordrecht (49 cursisten), maar ook in Nieuw-Lekkerland  (8 cursisten), Zwijndrecht (7 cursisten), Hendrik Ido Ambacht (6 cursisten), Sliedrecht (5 cursisten), Papendrecht (3 cursisten), Lekkerkerk (1 cursist) en ‘s Gravendeel (1 cursist).

Het doel van VluchtelingenWerk is ook om alle cursisten te koppelen aan een persoonlijke vrijwillige taalcoach. De taalcoach bezoekt de cursist twee uur per week om de taal extra te oefenen. De nadruk ligt hierbij op de praktische taalondersteuning. Daarnaast is er tijdens de klassikale lessen is, naast een professionele docent, een vrijwillige klassenassistent actief actief voor extra begeleiding en aandacht.
Eind 2017 waren 62 taalvrijwilligers actief op de leslocatie in Dordrecht, 18 klassenassistenten en 44 taalcoaches. Van de in totaal 62 taalvrijwilligers zijn 42 personen vrouw en  20 personen man. De oudste vrijwilliger is 87 jaar, de jongste 18 jaar. Ook waren er 2 oud-cursisten werkzaam als taalvrijwilliger. De vrijwilligers kunnen deelnemen aan relevante cursussen, voorlichtingen en informele bijeenkomsten.
Een keer per week hebben de cursisten de mogelijkheid om op de leslocatie het Open Leercentrum(OLC) te bezoeken om huiswerk te maken, oefeningen te maken op de computer, spreekvaardigheid te oefenen en aan hun portfolio te werken voor het examen Oriëntatie op de Nederlandse Arbeidsmarkt. Dit OLC werd in 2017 gerund door vrijwilligers.

Ter aanvulling op de lessen, het OLC en het taalcoachtraject, ondernamen we ook verschillende buitenschoolse activiteiten. Zo maakten we uitstapjes naar de Tweede Kamer in Den Haag, het Dordrechts museum, het nationaal onderwijsmuseum in Dordrecht, de kerstmarkt, uiteraard de bibliotheek en ook een tochtje op de fluisterboot hebben meerdere klassen zich aan gewaagd.

In de gemeente Dordrecht werd de inburgering in 2017 ook verzorgd door het Da Vinci College, de Taalclub, Delken en Booth en Capable

Ons team in Dordrecht

VluchtelingenWerk  Zuidwest-Nederland  werkt in Dordrecht  vanuit het kantoor aan de Krispijnseweg 7.  In 2017 waren er op  de locatie in Dordrecht drie  fulltime betaalde krachten werkzaam.
Het uitvoerend werk wordt gedaan door een groot aantal vrijwilligers en een aantal stagiaires. Dit betrof in 2017 zo’n 60 medewerkers in allerlei functies. Nieuwe medewerkers wordt standaard een basiscursus aangeboden. Afhankelijk van de functie kunnen medewerkers een groot aantal trainingen en cursussen volgen. De organisatie stimuleert haar medewerkers om deel te nemen aan het opleidingsaanbod. Er wordt veel aandacht besteed aan het aantrekken en vasthouden van vrijwilligers.Het afgelopen jaar is er veel aandacht besteed aan het trainen van maatschappelijk begeleiders, zodat zij kunnen werken met de nieuw ontwikkelde werkwijze, waarbij de maatschappelijk begeleider een van tevoren opgesteld programma doorloopt met de statushouder....
In 2017 zijn alle medewerkers getraind in de door VluchtelingenWerk gevoerde meldcode huiselijk geweld. In het werkgebied Zuid-Holland-Zuid  is een van de teamleiders geschoold als aandachtsfunctionaris huiselijk geweld. Binnen VluchtelingenWerk Zuidwest-Nederland heeft iedere regio zo’n aandachtsfunctionaris.

VluchtelingenWerk Dordrecht maakt deel uit van de stichting VluchtelingenWerk Zuidwest-Nederland.  Klik op de afbeelding voor het Jaarverslag van de stichting.