Dordrecht: Jaarverslag 2019

In Dordrecht zijn in 2019, in samenwerking met de gemeente, 101 statushouders gehuisvest. Lees hier wat wij, met al onze geweldige vrijwilligers en de samenwerkingspartners, in de gemeente deden.

  • 101 statushouders gehuisvest
  • 64 volwassenen, 37 kinderen
  • 61 mannen, 40 vrouwen
  • grootste groepen: Syriërs (36), Eritreeërs  (24)
  • 52 beschikbaar gestelde woningen

Monitoring verblijf (juridische begeleiding/gezinshereniging)

Onze juridische begeleiding van statushouders is uniek. Onze medewerkers begeleiden vluchtelingen in het azc, maar ook later in de gemeenten waarin ze worden gehuisvest. In het hele traject, van A tot Z, van aankomst tot zelfredzaamheid.
Onze juridische begeleiding behelst de asielprocedure, gezinsherenigingsprocedure, naturalisatie en alles wat er verder nog geregeld moet worden. Komen onze juridische vrijwilligers en beroepskrachten ergens niet uit? Dan nemen ze contact op met de Helpdesk van het Landelijk Bureau. De Helpdesk bestaat uit een team juristen op gebied van asiel en integratie en consulenten landeninformatie. Vanuit het Landelijk Bureau worden ook contacten onderhouden met ambassades, IND en IOM. Ook is er ondersteuning op het gebied van financiering van bijvoorbeeld identiteitsonderzoek, reiskosten, paspoorten en laissez passers.

Vluchtelingen die een verblijfsvergunning krijgen, hebben recht op hereniging met hun gezin (ouders, partners, kinderen). Meestal is de procedure al opgestart in de Centrale Opvang, in andere gevallen moet dat na vestiging in de gemeente nog gebeuren. De juridische procedure bij gezinshereniging is zeer complex, steeds aan verandering onderhevig, bureaucratisch en tijdrovend. Het vergt uiterste zorgvuldigheid, veel tijd en is voor reguliere instanties te kostbaar om uit te voeren.

  • 24 nieuwe dossiers gezinshereniging
  • totaal aantal dossiers: 60
  • 33 afgeronde dossiers in 2019

De samenwerking tussen asieladvocaten die betrokken zijn bij juridische trajecten van cliënten en VluchtelingenWerk Dordrecht is erg goed. Een en ander blijkt onder meer uit een volgend citaat uit een brief van een advocaat: “Wat heerlijk duidelijk ben je, erg fijn dat je ook alle stappen benoemt die je gaat doen, hebt gedaan en vragen die je gaat stellen. Mijn complimenten. Ik houd erg van snelle terugkoppelingen zoals deze en van deze snelle acties”. Dat is een zeer mooi compliment aan ons juridisch team.

In Dordrecht bestaat het  Juridisch team uit twee vrijwilligers en één stagiaire, die worden ondersteund door de teamleider, het Regionaal Juridisch Steunpunt van Vluchtelingenwerk en het Landelijk Bureau van Vluchtelingenwerk, die een landelijke helpdesk hebben en een zeer uitgebreide database op het gebied van de Vreemdelingenwet.

Samenwerking, voorlichting en belangenbehartiging

VluchtelingenWerk signaleert wanneer er obstakels of knelpunten zijn voor succesvolle integratie. Deze obstakels kunnen ontstaan door leemtes in het aanbod aan voorzieningen, maar ook door de persoonlijke omstandigheden van de vluchteling. Ook signaleert VluchtelingenWerk het niet juist toepassen van wet- en regelgeving of de leemtes en uitsluitingsmechanismen daarin – alsmede discriminatie, en onderneemt daarop actie.
VluchtelingenWerk Dordrecht beantwoordt daarnaast publieksvragen en geeft voorlichting om het draagvlak in de samenleving voor opvang en integratie van vluchtelingen te behouden/vergroten. Om dat draagvlak zo groot mogelijk te houden wordt nadrukkelijk samengewerkt met de gemeente en andere lokale organisaties.
VluchtelingenWerk werkt samen met de Sociale Dienst, verhuurders, IND, COA en lokale partijen als de Voedselbank, Opnieuw & Co etc., Stichting Leergeld , de kerken en vrijwilligersorganisaties.

Ook wordt frequent samenwerking gezocht met stichting Mee. Veel van onze cliënten worden gekoppeld aan een taalmaatje van hen.

Coaching Vestiging – Praktische hulp en coaching

  • 52 gestarte trajecten Coaching Vestiging

De praktische hulp en coaching begint op dag 1 als de statushouder in zijn of haar nieuwe woonplaats arriveert. De begeleiding start soms al vóór het tekenen van het huurcontract. Vrijwilligers helpen vluchtelingen met alle praktische regelzaken. Denk bijvoorbeeld aan hulp bij de woninginrichting, aansluiting telefoon en televisie, inschrijving bij huisarts, tandarts, apotheek en consultatiebureau. Maar ook aan het het wegwijs maken in de sociale kaart van de gemeente, het aanmelden bij een peuterspeelzaal, basisschool, middelbare school en hulp bij een aanvraag bij DUO. Daarnaast begeleiden onze medewerkers bij het aanvragen van huur- en zorgtoeslagen, kwijtscheldingsaanvragen en bij inschrijving bij het UWV.

Vaak wordt onderschat wat er komt kijken bij de plaatsing van een statushouder gedurende het traject: Coaching Vestiging. Een begeleider van Vluchtelingenwerk werkt een veertigtal met elkaar samenhangende actiepunten af. Dat vergt geduld, nauwkeurigheid en kennis van zaken.

Uit de dagelijkse praktijk van een vrijwilliger van VluchtelingenWerk
Mei 2019 is in Dordrecht een 20-jarige atlete uit Eritrea gevestigd. Binnen enkele weken is zij lid geworden van atletiekvereniging "Fortius" . Naast de trainingen heeft zij een aantal wedstrijden in de regio gelopen en gewonnen. Bij de halve marathon afgelopen november "Drechtstadloop" eindigde ze op 5de plaats in een mooie tijd. Het overlijden van haar jongere zusje in Eritrea (oktober vorig jaar) bracht veel verdriet, maar zij is goed opgevangen door (Eritrese) kennissen uit de regio. Zij hebben voor haar gekookt en zijn bij haar zijn blijven slapen, zodat ze in deze periode niet alleen was.
Cliënte is snel gestart met inburgering en doet daarnaast 2 x 3 maand een taal-/werkstage bij "Fortius", waarbij ze de trainers van de jeugdgroepen assisteert bij de trainingen. Zo verbetert zij haar Nederlands.

Maatschappelijke begeleiding

  • 56 gestarte trajecten mb

Wanneer vluchtelingen naar hun eigen woning in de gemeente verhuizen, komt er ontzettend veel op hen af: verhuizen naar een onbekende stad of dorp, snel de Nederlandse taal leren en de weg vinden in een doolhof van regelgeving. Ook moeten vluchtelingen zelf een inburgeringscursus regelen en op zoek naar werk. De maatschappelijke begeleiders van VluchtelingenWerk staan vluchtelingen bij in deze roerige periode en helpen bij hun integratie in de Nederlandse samenleving.

De begeleiding gaat verder dan alleen de praktische zaken. Samen met de maatschappelijk begeleider vindt de vluchteling de weg in zijn nieuwe woonplaats en in de Nederlandse samenleving. Ook wordt veel aandacht besteed aan het vergroten van het sociale netwerk en de zelfredzaamheid van de vluchteling, zodat zij sneller zelfstandig kunnen werken aan hun nieuwe toekomst.
Onze maatschappelijk begeleiders stuiten - door het intensieve, persoonlijke contact - op problemen die belemmerend kunnen werken op het pad naar een nieuwe toekomst. Zo kampen veel vluchtelingen met stress, psychische problemen en maken ze zich zorgen over achtergebleven familieleden. Ook spelen cultuurverschillen een rol, net als wantrouwen tegenover overheidsbeambten. Onze medewerkers kunnen doorverwijzen als er (juridische) zaken mislopen, ze signaleren en rapporteren als er op wat voor een vlak ook stagnatie optreedt.

Het doel van onze maatschappelijke begeleiding is - in grote lijnen - dat de cliënt leert zelfstandig gebruik te maken van alle voorzieningen, in staat is daarin zelf keuzes te maken en uiteindelijk een nieuw leven in de gemeente kan opbouwen als volwaardig participerend burger.
De pijlers hierbij zijn :

  1. Participatie (onderwijs, opleiding, werk, sport, gezondheidszorg etc.)
  2. Communicatie ( Nederlands spreken, contact met omgeving etc.)
  3. Emancipatie ( Eigen keuzes maken, eigen plek in de samenleving vinden.)

Integratie Workshops

In aanvulling op de maatschappelijke begeleiding worden in Dordrecht Integratieworkshops gegeven.
Daarin worden zaken aan de orde gesteld die cliënten in het dagelijks leven tegenkomen. Deze zaken zijn verdeeld in een aantal aandachtsgebieden als : omgaan met geld en belastingen, huisvesting, gezondheid, werk en inkomen, onderwijs, dagbesteding en dergelijke. Deze trainingen worden in de vorm van een workshop in de moedertaal gegeven. Daardoor is dat een waardevolle aanvulling op het Welkomsttraject dat door de SDD wordt verzorgd.

  • In 2019 hebben 39 personen aan de integratieworkshops deelgenomen.

Participatieverklaringstrajecten (PVT)

Alle vluchtelingen en andere nieuwkomers moeten een ‘participatieverklaring’ ondertekenen. Deze verklaring is bedoeld om hen te wijzen op de rechten, plichten en fundamentele waarden van de Nederlandse samenleving. Veel gemeenten werken met VluchtelingenWerk samen om vorm te geven aan trajecten voor de participatieverklaring.
Op basis van onze ervaringen met deze trajecten hebben wij een programma ontwikkeld dat volgens ons het beste tegemoet komt aan wat statushouders nodig hebben. Een goed, uitgebreid en uitgediept traject biedt statushouders een eerlijkere kans op goede integratie.

VluchtelingenWerk Zuidwest-Nederland pleit voor een uitgebreid traject met bij voorkeur negen workshops. Onze ervaring leert dat het traject pas echt meerwaarde heeft als de trainers wat langer stil kunnen staan bij belangrijke thema’s die helpen bij het thuis voelen en elkaar begrijpen. Als ze een veilige omgeving weten te creëren waarin deelnemers zich vrij voelen mee te discussiëren over onderwerpen die voor hen misschien wel een taboe waren.

VluchtelingenWerk Dordrecht biedt in opdracht van de Gemeente participatieverklaringstrajecten aan bestaande uit twee workshops van elk één dagdeel, waarbij aansluitend de participatieverklaring wordt getekend.
Tijdens de workshop wordt aan de hand van oefeningen ingegaan op vier belangrijke kernwaarden: Vrijheid, Gelijkwaardigheid, Solidariteit en Participatie.

Er wordt informatie gegeven zodat de deelnemer weet wat hij/zij onderschrijft op het moment dat de handtekening onder de participatieverklaring wordt gezet. Maar er wordt ook veel gediscussieerd, bijvoorbeeld over de vraag welke waarden voor ons en voor hen belangrijk zijn en waarom?
Er wordt geoefend met verschillende praktijksituaties: ‘Wat zou u doen in dit geval?’

  • 63 trajecten asielmigranten
  • 40 trajecten gezinsmigranten

In juni is er op het Stadskantoor een feestelijke bijeenkomst geweest voor de ondertekening van de participatieverklaring.


Begeleiding Ex – AMV

Dordrecht heeft een aantal Kleinschalige opvanglocaties voor minderjarige asielzoekers. De zogeheten KWE´s.
Stichting Nidos is de voogd van deze kinderen. De voogdij stopt bij de leeftijd van 18 jaar, tenzij ze nog geen zelfstandige huisvesting hebben. Enver begeleidt deze jongeren tot drie maanden na zelfstandige huisvesting. VluchtelingenWerk neemt de begeleiding daarna over.
In 2019 zijn voor de groep van drie ex-amv-ers die zelfstandig in Dordrecht kwamen wonen drie trajecten Maatschappelijke Begeleiding ex-AMV gestart.

Euro-Wijzer

Financiën op orde hebben is essentieel voor een goede start in Nederland. Vluchtelingen behoren tot de risicogroep die in schulden terecht kan komen. VluchtelingenWerk wil voorkomen dat vluchtelingen problematische schulden krijgen. Immers, een gezonde financiële situatie is onmisbaar voor een goede integratie. VluchtelingenWerk heeft samen met het Nibud de methode Euro-Wijzer ontwikkeld om de financiële zelfredzaamheid bij statushouders te vergroten.
In 2019 heeft VluchtelingenWerk grote stappen gezet om de methode Euro-Wijzer binnen de organisatie te verduurzamen. Een onderdeel van deze verduurzaming is de training Euro-Wijzer voor MB, om zo de methode onderdeel te laten zijn van de maatschappelijke begeleiding. Deze training, bestaande uit 2 dagdelen, is structureel opgenomen in ons trainingsprogramma voor vrijwilligers.
Daarnaast kan aanvullend de groepscursus 'Omgaan met Geld in Nederland' en individuele budgetbegeleiding worden ingezet. Deze cursus is speciaal ontwikkeld voor vluchtelingen, bestaat uit vier tot acht dagdelen en omvat verschillende modules. Er wordt rekening gehouden met de beperkte beheersing van de Nederlandse taal of laaggeletterdheid, bijvoorbeeld door de inzet van veel beeldmateriaal, materiaal in eigen taal en indien nodig, de inzet van tolken.
Bij voorkeur wordt de training zo vroegtijdig mogelijk ingezet om financiële problemen te voorkomen. Er is ook een speciale module voor jongeren beschikbaar.

Het was in 2019 onze wens om alle Coaches Vestiging en Maatschappelijk Begeleiders te scholen in de methodiek van Euro-Wijzer en hen extra toe te rusten om cliënten te begeleiden tot financiële zelfredzaamheid. In december 2019 hebben (bijna) alle begeleiders aan de training deelgenomen.

Organisatie

Het team van VluchtelingenWerk in Dordrecht heeft in de loop van 2019 een andere teamleider gekregen. Vanaf augustus wordt zij bijgestaan door een tweede parttime teamleider die verantwoordelijk is voor de organisatie van de huisvestingen in alle Drechtsteden, dus ook voor de huisvestingen in Dordrecht.
Na een inwerkperiode beginnen de raderen steeds soepeler te draaien en komt de Dordtse afdeling steeds meer op stoom. Beroepskrachten in Dordrecht zijn:
Teamleider Drechtsteden : Kerstin Hes
Teamleider Drechtsteden Huisvesting : Hettie van den Berg
De teamleiders zijn direct de verantwoordelijken voor de aansturing en ondersteuning van het team vrijwilligers op de locatie. Zij worden ondersteund door een senior teamleider. Voor deze regio is dat : Saide Kroon.
De regiomanager die tevens deel uitmaakt van het managementteam van VluchtelingenWerk, is Martien Jan de Haan.

Momenteel werken er 44 vrijwilligers in Dordrecht verdeeld over de verschillende disciplines. Coaches vestiging, maatschappelijk begeleiders, administratieve ondersteuners, baliemedewerkers, juridisch begeleiders, maar ook medewerkers die ons helpen met praktische klussen.
Een kwart van onze vrijwilligers heeft een niet Nederlandse achtergrond. We hebben vrijwilligers die naast uitstekend Nederlands ook Arabisch of Farsi spreken.
Op de locatie Dordrecht werken gemiddeld 2 tot 4 stagiaires van uiteenlopende opleidingen (meestal van een HBO).

Landelijk en Regionaal Jaarverslag 2019

In 2019 hebben de landelijke vereniging VluchtelingenWerk Nederland en de regionale stichting VluchtelingenWerk Zuidwest-Nederland voor het eerst gezamenlijk een Jaarverslag gemaakt.