Maassluis: Jaarverslag 2019

In Maassluis zijn in 2019 geen nieuwe statushouders gevestigd. Dat kwam omdat inmiddels een grote voorsprong op de taakstelling was opgebouwd. Maar er is wel hard gewerkt de eerder in de gemeente opgenomen nieuwkomers op allerlei vlak verder op weg te helpen.

De gemeente Maassluis neemt geen nieuwe statushouders meer op. Alleen als het statushouders betreft die in het kader van gezinshereniging naar Nederland komen en waarvan de woning geschikt is voor inwoning van familieleden worden nog opgevangen. In 2019 loopt nog een aantal gezinsherenigingszaken.

Spreekuur/infopunt

Er bestaat een grote informatiebehoefte met betrekking tot de vaak complexe asielvraagstukken en (specifieke onderdelen van) de vreemdelingenwetgeving. Ook zijn er veel vragen over rechten en plichten van toegelaten vluchtelingen, over bijvoorbeeld taalonderwijs en inburgering. Daarnaast hebben statushouders vaak urgente vragen op het gebied van bijvoorbeeld belasting, toeslagen, zorg, huisvesting, werk en financiën.
In april 2019 is VluchtelingenWerk verhuisd naar een andere locatie; Nijverheidstraat 4 e. Om alle in de gemeente wonende vluchtelingen goed te informeren hebben we infopunten en spreekuren waar we vragen beantwoorden en hen op weg helpen. De ondersteuning bestaat soms uit een doorverwijzing, soms uit praktische hulp of een combinatie van beide. De wijze waarop dit gebeurt, is altijd gericht op versterking van de zelfredzaamheid.

De spreekuren worden gedraaid op maandag, dinsdag en donderdagochtend. Het spreekuur voor juridische spreekuur is op dinsdag- en donderdagochtend. Alle spreekuren zijn op afspraak.
Het infopunt is er ook voor lokale belanghebbenden en belangstellenden, zoals inwoners uit de gemeente, met vragen over vluchtelingen, statushouders en gerelateerde zaken.
In 2019 hebben 65 cliënten één of meerdere keren gebruik gemaakt van het spreekuur. VluchtelingenWerk registreert de hulpvragen onder domeinen. Hieronder de domeinen met het aantal hulpvragen

  • 288 bezoekers aan onze spreekuren

Tijdens de 288 contacten zijn er 361 onderwerpen besproken bij 65 unieke cliënten.
De hulpvragen en begeleiding van statushouders uit het 2e jaars Maatschappelijke Begeleidingstraject worden apart geregistreerd en niet meer onder de noemer spreekuur of infopunt. Dit aantal van 65 personen betreft dus mensen die langer dan 2 jaar in Maassluis verblijven. De hulpvragen bij gezinshereniging worden geregistreerd onder de noemer gezinshereniging.
De meeste vragen gaan over financiën. De meeste cliënten vinden het lastig om brieven van bijvoorbeeld Stroomopwaarts te lezen en zelf betalingsregelingen af te sluiten bij schulden of kwijtschelding aan te vragen. Ook hier speelt de taalbarrière een rol. Vaak is meerdere keren uitleg noodzakelijk. Er wordt samen met de cliënt contact opgenomen met de desbetreffende instantie. De medewerkers van VluchtelingenWerk hebben ervaring om hier mee om te gaan en proberen zo veel mogelijk op een coachende manier om te gaan met de cliënt. Dat houdt in de cliënt te helpen nadenken over oplossingen, zonder zelf oplossingen te benoemen en de cliënt te activeren tot zelfredzaamheid.
De vragen over onderwijs gingen vooral over inburgering na het faillissement van Delken & Boot en over onderwijsmogelijkheden voor de kinderen.

Monitoring verblijf (juridische begeleiding/gezinshereniging)

Onze juridische begeleiding van statushouders is uniek. Onze medewerkers begeleiden vluchtelingen in het azc, maar ook later in de gemeenten waarin ze worden gehuisvest. In het hele traject, van A tot Z, van aankomst tot zelfredzaamheid.
Onze juridische begeleiding behelst de asielprocedure, gezinsherenigingsprocedure, naturalisatie en alles wat er verder nog geregeld moet worden. Komen onze juridische vrijwilligers en beroepskrachten ergens niet uit? Dan nemen ze contact op met de Helpdesk van het Landelijk Bureau. De Helpdesk bestaat uit een team juristen op gebied van asiel en integratie en consulenten landeninformatie.
De juridische begeleiding van VluchtelingenWerk in de gemeente is er voor personen die als asielzoeker naar Nederland gekomen zijn, die een (tijdelijke) vergunning hebben, gehuisvest zijn in de gemeente en verblijfsrechtelijke vragen hebben. De statushouder heeft na aankomst in de gemeente een tijdelijke verblijfsvergunning. Deze verloopt na enige tijd en dient in de meeste gevallen te worden verlengd.

Vluchtelingen die een verblijfsvergunning krijgen, hebben recht op hereniging met hun gezin (ouders, partners, kinderen). Meestal is de procedure al opgestart in de Centrale Opvang, in andere gevallen moet dat na vestiging in de gemeente nog gebeuren. De juridische procedure bij gezinshereniging is zeer complex, steeds aan verandering onderhevig, bureaucratisch en tijdrovend. Het vergt uiterste zorgvuldigheid, veel tijd en is voor reguliere instanties te kostbaar om uit te voeren.
De juridische begeleiding draagt bij aan het integratieproces. Zolang een statushouder nog niet herenigd is met zijn of haar gezin, is het moeilijk om een nieuwe start te maken in Nederland. Daarnaast dragen de gezinsherenigingen bij aan de realisatie van de gemeentelijke huisvestingstaakstelling.

  • geen nieuwe dossiers gezinshereniging
  • totaal aantal dossiers in 2019: 7
  • 2 afgeronde dossiers

Het juridisch spreekuur is op afspraak. Met name de gezinshereniging eist veel tijd en deskundigheid. Er wordt voorlichting gegeven aan de cliënt. Er wordt uitgelegd welke stukken er aangeleverd dienen te worden en er is regelmatig contact met de IND en de advocaat van de cliënt. Direct na het verkrijgen van een verblijfsvergunning wordt de gezinshereniging aangevraagd. Dit gebeurt doorgaans al in de AZC’s door onze collega´s. Zodra de statushouder in Maassluis komt wonen neemt VluchtelingenWerk het dossier over.
De familie van de referent moet vaak lang wachten op toestemming. De meeste nareizigers verblijven in een buurland. Zij moeten zich kunnen melden bij een Nederlandse Ambassade. De problemen die zich opstapelen zijn vaak menselijke drama’s. Zo raakt het geld op en kunnen mensen problemen krijgen met de overheid van het land waar zij tijdelijk verblijven.
De ervaring leert dat gezinsherenigingszaken van Eritreeërs erg lang duren. Doorgaans kunnen de familieleden niet de juiste papieren aanleveren bij de IND. Als er kinderen aanwezig zijn kan er een DNA onderzoek gestart worden. Maar ook dat kan lang duren.
In 2019 lopen er 7 gezinsherenigingszaken. Dit zijn zaken die al langer lopen. Eén zaak is tot aan de Hoge Raad behandeld en afgewezen. Hierna is er geen mogelijkheid meer om verder te procederen. Een andere zaak is overgedragen aan NIDOS. Het gaat hier om een alleenstaande minderjarige vreemdeling (AMV-er) die bij zijn zus inwoont en een aanvraag voor gezinshereniging met ouders heeft aangevraagd.
Daarnaast wordt onze juridische medewerker regelmatig gebeld door niet-cliënten van VluchtelingenWerk over een aanvraag voor gezinshereniging regulier. Hier gaat het vaak om mensen die hun partner naar Nederland wil laten komen. Wij adviseren hen welke stappen zij moeten ondernemen.

Samenwerking, voorlichting en belangenbehartiging

VluchtelingenWerk signaleert wanneer er obstakels of knelpunten zijn voor een succesvolle integratie. Deze obstakels kunnen ontstaan door leemtes in het aanbod aan voorzieningen, maar ook door de persoonlijke omstandigheden van de vluchteling. Ook signaleert VluchtelingenWerk het niet juist toepassen van wet- en regelgeving of de leemtes en uitsluitingsmechanismen daarin – alsmede discriminatie, en onderneemt daarop actie.
VluchtelingenWerk beantwoordt daarnaast publieksvragen en geeft voorlichting om het draagvlak in de samenleving voor opvang en integratie van vluchtelingen te behouden/vergroten. Om dat draagvlak zo groot mogelijk te houden wordt nadrukkelijk samengewerkt met de gemeente en andere lokale organisaties.

In het kader van belangenbehartiging en afstemming met het maatschappelijk middenveld hebben we in 2019 contact gehad met de wethouder, het Wijkteam, Voedselbank, Formulierenbrigade, Stroomopwaarts, taalaanbieder Albeda College, taalaanbieder Harmonie, gezinsspecialisten van de Diamant, Buurtcirkel, het Vrijwilligerssteunpunt.
Onder de naam Taalfront Maassluis, hebben de taalaanbieders en partijen die zich bezighouden met taalonderwijs en/ of laaggeletterdheid in Maassluis een aantal jaar geleden de handen ineen geslagen. Het Taalfront Maassluis komt regelmatig bij elkaar om de doelen te bepalen en de plannen verder uit te werken en de senior- teamleider neemt deel aan dit overleg. Het bereiken van laaggeletterden in Maassluis en het verschaffen van informatie is een belangrijke doelstelling. Die is vormgegeven door een Taalhuis in de bibliotheek in te richten waar info wordt verstrekt en waar iedereen die de taal wil oefenen een mogelijkheid heeft om dat te doen. Tijdens de week van de alfabetisering in september hebben we het 5-jarig bestaan gevierd van het Taalhuis. Wij verwijzen cliënten door naar het Taalhuis indien ze meer willen oefenen met de taal. Dit jaar is er binnen het Taalfront gewerkt aan een aanvalsplan basisvaardigheden 2019-2022.

De samenwerking met de Voedselbank is structureel. Er vindt een aantal keren per jaar overleg plaats. De meeste van onze cliënten maken tenslotte ook gebruik van de Voedselbank in de vorm van een voedselpakket of cliënten die in nood komen kunnen in overleg een pakket ontvangen.

Wethouder Sjoerd Kuiper heeft in september een bezoek gebracht aan ons kantoor. Daar is hij in gesprek gegaan met een aantal statushouders die in Maassluis wonen. Er is gesproken over werk, scholing en hoe het is om te wonen in Maassluis. Eén van de statushouders had allerlei hapjes gemaakt.

Regelmatig wordt VluchtelingenWerk gebeld door instanties en burgers voor informatie over de asielprocedure en daaraan gerelateerde onderwerpen.
Naar aanleiding van diverse ontmoetingsactiviteiten is er regelmatig overleg geweest met andere netwerkcontacten. Zoals Amnesty Maassluis, Theater De Koningshof, Welzijn E25, Stichting Present, Vrijwilligerssteunpunt, Bibliotheek.

Maatschappelijke begeleiding

  • 11 trajecten mb, tweede jaar

Wanneer vluchtelingen naar hun eigen woning in de gemeente verhuizen, komt er ontzettend veel op hen af: verhuizen naar een onbekende stad of dorp, snel de Nederlandse taal leren en de weg vinden in een doolhof van regelgeving. Ook moeten vluchtelingen zelf een inburgeringscursus regelen en op zoek naar werk. De maatschappelijke begeleiders van VluchtelingenWerk staan vluchtelingen bij in deze roerige periode en helpen bij hun integratie in de Nederlandse samenleving.
Dat begint op dag 1 als de statushouder in zijn of haar nieuwe woonplaats arriveert. De begeleiding start soms al vóór het tekenen van het huurcontract. Vrijwilligers helpen vluchtelingen met alle praktische regelzaken. Denk bijvoorbeeld aan hulp bij de woninginrichting, aansluiting telefoon en televisie, inschrijving bij huisarts, tandarts, apotheek en consultatiebureau. Maar ook aan het het wegwijs maken in de sociale kaart van de gemeente, het aanmelden bij een peuterspeelzaal, basisschool, middelbare school en hulp bij een aanvraag bij DUO. Daarnaast begeleiden onze medewerkers bij het aanvragen van huur- en zorgtoeslagen, kwijtscheldingsaanvragen en bij inschrijving bij het UWV.
De begeleiding gaat echter verder dan praktische zaken alleen. Samen met de maatschappelijk begeleider vindt de vluchteling de weg in zijn nieuwe woonplaats en in de Nederlandse samenleving. Ook wordt veel aandacht besteed aan het vergroten van het sociale netwerk en de zelfredzaamheid van de vluchteling, zodat zij sneller zelfstandig kunnen werken aan hun nieuwe toekomst. Daar hoort ook ontspanning bij. Zeker voor kinderen is dit van groot belang. In 2019 zijn er 7 kinderen door ons aangemeld bij het Jeugd Sport en Cultuurfonds.

Onze maatschappelijk begeleiders stuiten - door het intensieve, persoonlijke contact - op problemen die belemmerend kunnen werken op het pad naar een nieuwe toekomst. Zo kampen veel vluchtelingen met stress, psychische problemen en maken ze zich zorgen over achtergebleven familieleden. Ook spelen cultuurverschillen een rol, net als wantrouwen tegenover overheidsbeambten. Onze medewerkers kunnen doorverwijzen als er (juridische) zaken mislopen, ze signaleren en rapporteren als er op wat voor een vlak ook stagnatie optreedt.

Het doel van onze maatschappelijke begeleiding is - in grote lijnen - dat de cliënt leert zelfstandig gebruik te maken van alle voorzieningen, in staat is daarin zelf keuzes te maken en uiteindelijk een nieuw leven in de gemeente kan opbouwen als volwaardig participerend burger.
De pijlers hierbij zijn :

  1. Participatie (onderwijs, opleiding, werk, sport, gezondheidszorg etc.)
  2. Communicatie ( Nederlands spreken, contact met omgeving etc.)
  3. Emancipatie ( Eigen keuzes maken, eigen plek in de samenleving vinden)

Vluchtelingen die al langer in Maassluis wonen, komen op het spreekuur. Zij hebben intussen redelijk de weg gevonden in de Nederlandse maatschappij. Zij zijn al enige tijd geleden gestart met hun inburgeringscursus. Echter de taalbarrière speelt soms nog steeds een grote rol. De complexe maatschappij met al haar ingewikkelde regelgeving is voor de vluchteling nog moeilijk te begrijpen. Zij kunnen terecht op afspraak op het spreekuur met de moeilijke vragen en brieven. In 2019 zijn de 11 statushouders die in 2018 in Maassluis zijn komen wonen gestart met hun 2e begeleidingsjaar.              

Arbeidsparticipatie

Een jobcoach ondersteunt vluchtelingen om hoger op de participatieladder te komen en waar mogelijk (duurzaam) betaald werk te krijgen. VluchtelingenWerk zoekt hierin ook de samenwerking met: Stroomopwaarts , werkgeversservicepunten, bedrijven, opleidingsinstituten etc. De jobcoach heeft een spreekuur op afspraak. Zij kan helpen met het maken van een CV en hulp bieden bij het zoeken naar een baan. In 2019 heeft de jobcoach van VluchtelingenWerk op de locatie Maassluis een aantal zaken uitgezocht voor statushouders en kunnen bemiddelen. Verder heeft zij kunnen bemiddelen voor statushouders die tijdelijk gewerkt hebben maar daarna een WW uitkering moesten aanvragen. 7 statushouders zijn in 2019 door VluchtelingenWerk ondersteund. Eind 2019 is er overleg geweest met twee werkconsulenten van Stroomopwaarts. Het is de bedoeling om dit voort te zetten in 2020.

Taalcoach

In 2019 is één medewerker als taalcoach werkzaam bij VluchtelingenWerk. Zij komt bij vier gezinnen aan huis en geeft taalondersteuning. Zij maakt deel uit van de vrijwilligersgroep.

Overige dienstverlening

Sociaal interculturele activiteiten zijn gericht op het initiëren en het organiseren van diverse activiteiten op het gebied van ontspanning, ontmoeting, inburgering en integratie. In 2019 hebben we een aantal activiteiten zelf georganiseerd of aan meegewerkt. Daarnaast verwijzen de medewerkers van VluchtelingenWerk de cliënten naar activiteiten die gaande zijn in Maassluis. Zoals o.a. de vrouwenbijeenkomsten van de Voedselbank, de activiteiten voor vrouwen en kinderen van Welzijn E25 en de taalondersteuning in de bibliotheek.

Excursie:
Met een kleine groep mensen is er in februari een excursie geweest naar het Douane huisje in Maassluis. Daar is door een zeeman e.e.a. uitgelegd. Ook is de nieuwe kringloopwinkel die in maart geopend werd bezocht met deze groep.

Fietscursus:
In mei 2019 is een nieuwe vrijwilliger gestart met het geven van fietslessen. VluchtelingenWerk heeft hiervoor in het verleden speciaal vouwfietsjes aan kunnen schaffen met geld vanuit een gift. Deze fietsjes zijn handig in gebruik om het fietsen te leren. Zij staan opgeslagen bij de Voedselbank. In 2019 hebben drie vrouwen één op één fietsles gekregen. De vrijwilliger van VluchtelingenWerk organiseert de fietsles aan huis van de cliënt. Ook geeft zij uitleg over de verkeersregels.

'Kerstfeest in de Stad' vanuit Maassluis
Op Eerste Kerstdag is de uitzending Kerstfeest in de Stad' op tv (NPO 1 bij de EO ) geweest. Dit jaar is de uitzending opgenomen in gemeente Maassluis. De opnames waren op 8 december in de avond. VluchtelingenWerk heeft hier aan meegewerkt. Een vrijwilligster is samen met haar cliënt, een jonge Syrische, geïnterviewd tijdens de lichtjestocht. Het thema is “je bent niet alleen”. De gemeente Maassluis is een campagne gestart tegen eenzaamheid. Overdag op de dag van de opname mochten twee vluchtelingkinderen een kijkje nemen achter de schermen. Ook hebben zij kennisgemaakt met onze burgemeester.

Inburgering

Inburgeraars kunnen bij VluchtelingenWerk Zuidwest-Nederland terecht voor taallessen en de voorbereiding op het inburgeringsexamen(inclusief alfabetisering) en het staatsexamen NT2. Door onze ruime ervaring met vluchtelingen weten we als geen ander hoe belangrijk de voorbereiding op het inburgeringsexamen is.
VluchtelingenWerk Zuidwest-Nederland geeft de cursisten tijdens het inburgeringstraject veel persoonlijke aandacht. Teamleiders op de leslocaties kennen alle cursisten goed en houden nauwlettend in de gaten of zij op het juiste en hoogst haalbare niveau de lessen volgen. Ook bewaken ze de gestelde termijnen en zorgen ze ervoor dat de cursisten op tijd aan hun inburgeringsplicht voldoen. In de klas zijn, naast de docent, extra klassenassistenten actief, zodat er voldoende aandacht en begeleiding is voor iedereen. Tevens krijgen de cursisten iedere week bezoek van een taalcoach om extra te oefenen met de Nederlandse taal. Tenslotte hebben wij op enkele leslocaties een Open Leercentrum waar onze cursisten gratis, en onder begeleiding van getrainde vrijwilligers, buiten de lessen om extra kunnen oefenen.
Zo bereiden wij onze cursisten optimaal voor op het examen!

De inburgering van VluchtelingenWerk Zuidwest-Nederland scoort hoge cijfers. Bij de laatste rapportage van het onafhankelijk kwaliteits- en kennisinstituut Blik op Werk kreeg onze inburgering het prachtige rapportcijfer 8,3. In de groep lager opgeleiden is ons slagingspercentage met 71 procent liefst 13 procent hoger dan de norm. Bij de hoger opgeleiden slaagt bij ons 94 procent, hetgeen 30 procent hoger is dan de norm.
VluchtelingenWerk biedt lessen Inburgering op tien locaties in Zuid-Holland (van Noord naar Zuid: Leiden, Leidschendam-Voorburg, Zoetermeer, Delft, Westland, Rotterdam, Schiedam, Vlaardingen, Nissewaard, Gorinchem). Inburgeraars kunnen er terecht voor taallessen en de voorbereiding op het inburgeringsexamen (inclusief alfabetisering) en het staatsexamen NT2. Zelfs op niveau B2 in Delft, in samenwerking met de TU Delft. Op de tien leslocaties volgen jaarlijks rond de 1300 cursisten uit pakweg vijftig landen hun lessen.

In Maassluis worden de inburgeringstrajecten verzorgd door Horizontaal en het Albeda , die dit hebben overgenomen na het faillissement van Delken & Boot.

Organisatie

VluchtelingenWerk Maassluis werkt in 2019 met 2 betaalde krachten: één teamleider en een senior-teamleider. Gedurende deze rapportageperiode zijn er totaal 16 vrijwilligers actief. Dit is een belangrijk onderscheid t.o.v. andere dienstverlenende organisaties. Vrijwilligers worden ondersteund en begeleid door de teamleider. Regelmatig vinden er gesprekken plaats tussen de teamleider en de medewerker. Binnen de vrijwilligersgroep zijn twee vertalers Arabisch actief . Zij kunnen hulp bieden met het vertalen van moeilijke begrippen en complexe zaken.
De lokale vestiging in Maassluis maakt deel uit van VluchtelingenWerk Nederland, zodat we toegang hebben tot een grote kennisbank en goede deskundigheidsbevordering voor de vrijwillige medewerkers. In 2019 hebben een aantal vrijwilligers en de teamleider deelgenomen aan trainingen. Zo zijn vier vrijwilligers en de teamleider naar de training Eurowijzer geweest. Vijf vrijwilligers en de teamleider hebben deelgenomen aan de twee themadagen over Eritrea en Syrië. In deze themadagen wordt er uitgebreid ingegaan op de bevolking van het land (religieuze en etnische groepen), geschiedenis , mensenrechtensituatie, vluchten uit het land, specifieke aspecten t.a.v. de asiel- en gezinsherenigingsprocedure, aandachtspunten voor de begeleiding vanuit VluchtelingenWerk.
De teamleiders uit de regio hebben 8 intervisie middagen kunnen bijwonen. Intervisie maakt deel uit van deskundigheidsbevordering. De bijeenkomsten vinden plaats op kantoor van VluchtelingenWerk. Het doel is om met en van elkaar te leren vanuit ieders praktijksituatie. Iedere deelnemer bepaalt eigen inbreng en doel/vraag bij de inbreng.
Eén keer in de ca. 6 weken is er een teamoverleg . Tijdens het teamoverleg wordt er gesproken over nieuwe wetgeving en andere zaken die op de locatie spelen. Ook heeft iedere vrijwilliger aanspraak mogen maken op de onkostenvergoedingen die beschikbaar worden gesteld.

Landelijk en Regionaal Jaarverslag 2019

In 2019 hebben de landelijke vereniging VluchtelingenWerk Nederland en de regionale stichting VluchtelingenWerk Zuidwest-Nederland voor het eerst gezamenlijk een Jaarverslag gemaakt.