Maassluis: Jaarverslag 2020

In Maassluis zijn in 2020, in samenwerking met de gemeente, 2 statushouders gehuisvest. In 2019 was een enorme voorsprong genomen van 29 op de door het Rijk vastgestelde taakstelling. Maassluis sluit het jaar 2020 nu af met een voorsprong van 8.

  • 2 statushouders gehuisvest
  • 1 volwassene, 1 kind

Een persoon is nareiziger. Zij is in het kader van gezinshereniging naar Nederland gekomen en woont bij haar ouders. Zij wordt begeleid door VluchtelingenWerk. De andere statushouder is onder de 18 jaar en wordt begeleid door het NIDOS. Hij woont bij familie in Maassluis.

Aangepaste werkwijze in corona-tijd

Corona heeft Nederland sinds maart 2020 in de greep. In die maand worden diverse landelijke overheidsmaatregelen afgekondigd. Iedereen in Nederland wordt opgeroepen om thuis te blijven bij klachten als neusverkoudheid, hoesten, keelpijn of koorts. Ook wordt gevraagd sociaal contact te mijden.
De uitbraak van corona zorgt ervoor dat iedereen in Nederland zijn leven en werk anders moet inrichten. De boodschap is dat we thuis moeten blijven, vanuit huis werken, we krijgen een anderhalvemetersamenleving. Het openbare leven valt stil, scholen gaan dicht, ook onze inburgerings- en andere groepslessen vallen daarmee uit.
Na de eerste komt  de tweede golf, we werken op al onze locaties op een andere manier dan normaal. Ons uitgangspunt is dat we bereikbaar zijn voor al onze cliënten. Dat doen we via alle mogelijkheden die voorhanden zijn, zoals de mail, telefoon, WhatsApp. We helpen dus in principe op afstand, maar wanneer dat niet gaat en een probleem urgent is, maken we een afspraak op kantoor. Deze afspraken zijn zo kort mogelijk en ook hierbij zijn de RIVM-maatregelen leidend. Er zijn spatschermen, looprichtingen, er worden mondkapjes gedragen en er is goed toezicht op de hygiëne.
Daarnaast nemen we ook zelf actief contact op met vluchtelingen om te kijken hoe het met hen gaat en of er iets is dat we kunnen doen om hen verder te ondersteunen. We merken dat bellen om te vragen hoe het gaat al een wereld van verschil kan maken. Wanneer nodig wordt een tolk ingezet, zodat we zeker weten dat we elkaar goed begrijpen. WhatsApp en beeldbellen biedt ook een uitkomst in deze situaties. Daar waar meerdere partijen betrokken zijn, hebben we contact met elkaar en kijken we hoe we de cliënt gezamenlijk het beste kunnen ondersteunen.
Verder verstrekken we vluchtelingen informatie over het coronavirus. Dat doen we via onze website www.forrefugees.nl met veel linkjes naar relevante informatie in verschillende talen. Ook houden we bij of er relevante lokale initiatieven zijn en we informeren cliënten hierover. En uiteraard zijn we ook voor aanvullende vragen bereikbaar.
Trainingen, inburgeringslessen en workshops worden, voor zover mogelijk, digitaal aangeboden. Na de zomer gaan alle locaties weer open, aangepast aan de omstandigheden. Zo zijn de Workshops Participatieverklaring na de zomer weer van start gegaan in kleinere groepen en aangepast aan de regels van het RIVM.  Dat vraagt extra inzet van vrijwilligers, creativiteit en flexibiliteit bij al onze medewerkers.
Onze medewerkers doen het werk – zoals altijd – met volle overgave en in het belang van onze cliënten. Maar wel altijd verantwoord en met gezond verstand. In de coronatijd hebben we als organisatie ook te maken met vrijwilligers die (tijdelijk) niet verder durven te gaan met hun werk. Daar is alle begrip voor: gezondheid staat altijd voorop! Het heeft natuurlijk wel tot gevolg dat anderen taken overnemen. Het piept en het kraakt soms, alles is anders, maar onze dienstverlening blijft op peil.

Spreekuur/infopunt

Er bestaat een grote informatiebehoefte met betrekking tot de vaak complexe asielvraagstukken en (specifieke onderdelen van) de vreemdelingenwetgeving. Ook zijn er veel vragen over rechten en plichten van toegelaten vluchtelingen, over bijvoorbeeld taalonderwijs en inburgering. Daarnaast hebben statushouders vaak urgente vragen op het gebied van bijvoorbeeld belasting, toeslagen, zorg, huisvesting, werk en financiën.

  • Om alle in de gemeente wonende vluchtelingen goed te informeren hebben we infopunt-en spreekuren waar we vragen beantwoorden en hen op weg helpen. De ondersteuning bestaat soms uit een doorverwijzing, uit praktische hulp of een combinatie van beide. De wijze waarop dit gebeurt, is altijd gericht op versterking van de zelfredzaamheid. Het infopunt is er ook voor lokale belanghebbenden en belangstellenden, zoals inwoners uit de gemeente, met vragen over vluchtelingen, statushouders en gerelateerde zaken.
  • 67 unieke bezoekers
  • 356 contacten
  • 437 behandelde vragen

De meeste vragen  gingen over  financiën (142), belastingen & toeslagen (58) onderwijs (62), wonen (49) en zorg (47). De  67 personen  die zich met vragen meldden, zijn mensen die langer dan 2 jaar in Maassluis verblijven. De hulpvragen bij gezinshereniging worden geregistreerd onder de noemer gezinshereniging.
De meeste vragen gaan dus over financiën. Cliënten vinden het lastig om brieven van bijvoorbeeld Stroomopwaarts te lezen en zelf betalingsregelingen af te sluiten bij schulden of kwijtschelding aan te vragen. Hier speelt de taalbarrière een rol. Vaak is meerdere keren uitleg noodzakelijk. Er wordt samen met de cliënt contact opgenomen met de desbetreffende instantie. Mensen die al veel langer in Maassluis wonen, laten de medewerkers zelf bellen met de instanties. De medewerkers van VluchtelingenWerk hebben ervaring hier mee om te gaan en proberen zo veel mogelijk op een coachende manier om te gaan met de cliënt. Dat houdt in de cliënt te helpen nadenken over oplossingen, zonder zelf oplossingen te benoemen en de cliënt te activeren tot zelfredzaamheid.
Regelmatig worden cliënten doorverwezen naar het Wijkteam. Dit gaat dan vaak om complexe problemen in het gezin of rondom echtscheidingen. Ook krijgt VluchtelingenWerk wel eens een verzoek vanuit het Wijkteam voor praktische ondersteuning van een cliënt.
VluchtelingenWerk wordt soms benaderd door een school als er problemen rondom kinderen zijn. Dit gaat dan vaak ook over ouders die de taal niet machtig zijn en nog extra uitleg nodig hebben over bepaalde schoolzaken. De vrijwilligers kunnen hiervoor uitleg geven. Daarnaast kunnen wij een vrijwillige vertaler inschakelen.
De contacten op het gebied van verblijfsrechtelijke vragen uit bovenstaande schema hebben vooral betrekking op het maatschappelijke aspect bij de juridische hulp vraag.

Monitoring verblijf (juridische begeleiding/gezinshereniging)

Onze juridische begeleiding van statushouders is uniek. Onze medewerkers begeleiden vluchtelingen in het azc, maar ook later in de gemeenten waarin ze worden gehuisvest. In het hele traject, van A tot Z, van aankomst tot zelfredzaamheid.
Onze juridische begeleiding behelst de asielprocedure, gezinsherenigingsprocedure, naturalisatie en alles wat er verder nog geregeld moet worden. Komen onze juridische vrijwilligers en beroepskrachten ergens niet uit? Dan nemen ze contact op met de Helpdesk van het Landelijk Bureau. De Helpdesk bestaat uit een team juristen op gebied van asiel en integratie en consulenten landeninformatie. Vanuit het Landelijk Bureau worden ook contacten onderhouden met ambassades, IND en IOM. Ook is er ondersteuning op het gebied van financiering van bijvoorbeeld identiteitsonderzoek, reiskosten, paspoorten en laissez passers.
De juridische begeleiding van VluchtelingenWerk in de gemeente is er voor personen die als asielzoeker naar Nederland gekomen zijn, die een (tijdelijke) vergunning hebben, gehuisvest zijn in de gemeente en verblijfsrechtelijke vragen hebben. De statushouder heeft na aankomst in de gemeente een tijdelijke verblijfsvergunning. Deze verloopt na enige tijd en dient in de meeste gevallen te worden verlengd.

Vluchtelingen die een verblijfsvergunning krijgen, hebben recht op hereniging met hun gezin (ouders, partners, kinderen). Meestal is de procedure al opgestart in de Centrale Opvang, in andere gevallen moet dat na vestiging in de gemeente nog gebeuren. De juridische procedure bij gezinshereniging is zeer complex, steeds aan verandering onderhevig, bureaucratisch en tijdrovend. Het vergt uiterste zorgvuldigheid, veel tijd en is voor reguliere instanties te kostbaar om uit te voeren.
De juridische begeleiding draagt bij aan het integratieproces. Zolang een statushouder nog niet herenigd is met zijn of haar gezin, is het moeilijk om een nieuwe start te maken in Nederland. Daarnaast dragen de gezinsherenigingen bij aan de realisatie van de gemeentelijke huisvestingstaakstelling.

  • Aantal nieuwe dossiers in 2020: 0
  • Totaal aantal dossiers in 2020: 2
  • Totaal aantal afgeronde dossiers in 2020: 2

Het juridisch spreekuur is op afspraak. Met name de gezinshereniging eist veel tijd en deskundigheid. Er wordt voorlichting gegeven aan de cliënt. Er wordt uitgelegd welke stukken er aangeleverd dienen te worden en er is regelmatig contact met de IND en de advocaat van de cliënt. Direct na het verkrijgen van een verblijfsvergunning wordt de gezinshereniging aangevraagd. Dit gebeurt doorgaans al in de AZC’s door onze collega’s. Zodra de statushouder in Maassluis komt wonen, neemt VluchtelingenWerk het dossier over.
In 2020 liepen veel verblijfsvergunningen af van de grote groep statushouders die in 2016 in Maassluis zijn komen wonen. VluchtelingenWerk heeft deze statushouders gebeld en gevraagd of zij hulp nodig hebben bij het aanvragen van verlengingen of aanvragen voor een verblijfsvergunning voor onbepaalde tijd.
Naast deze hulp komen er ook andere vragen bij VluchtelingenWerk binnen. Zo wordt er uitleg gegeven over het aanvragen van naturalisatie. Of het aanvragen van een visum voor familieleden die tijdelijk op bezoek naar Nederland willen komen. Echtparen die gaan scheiden krijgen uitleg over de echtscheidingsprocedure en er wordt een afspraak gemaakt bij een advocaat. Ook wordt er hulp gegeven bij het schrijven van bezwaarschriften aan diverse instanties.
In 2020 hebben 70 cliënten een of meerdere keren gebruik gemaakt van het juridische spreekuur met deze hulpvragen.

Maatschappelijke begeleiding

Wanneer vluchtelingen naar hun eigen woning in de gemeente verhuizen, komt er ontzettend veel op hen af: verhuizen naar een onbekende stad of dorp, snel de Nederlandse taal leren en de weg vinden in een doolhof van regelgeving. Ook moeten vluchtelingen zelf een inburgeringscursus regelen en op zoek naar werk. De maatschappelijke begeleiders van VluchtelingenWerk staan vluchtelingen bij in deze roerige periode en helpen bij hun integratie in de Nederlandse samenleving.
Dat begint op dag 1 als de statushouder in zijn of haar nieuwe woonplaats arriveert. De begeleiding start soms al vóór het tekenen van het huurcontract. Vrijwilligers helpen vluchtelingen met alle praktische regelzaken. Denk bijvoorbeeld aan hulp bij de woninginrichting, aansluiting telefoon en televisie, inschrijving bij huisarts, tandarts, apotheek en consultatiebureau. Maar ook aan het het wegwijs maken in de sociale kaart van de gemeente, het aanmelden bij een peuterspeelzaal, basisschool, middelbare school en hulp bij een aanvraag bij DUO. Daarnaast begeleiden onze medewerkers bij het aanvragen van huur- en zorgtoeslagen, kwijtscheldingsaanvragen en bij inschrijving bij het UWV.
De begeleiding gaat echter verder dan praktische zaken alleen. Samen met de maatschappelijk begeleider vindt de vluchteling de weg in zijn nieuwe woonplaats en in de Nederlandse samenleving. Ook wordt veel aandacht besteed aan het vergroten van het sociale netwerk en de zelfredzaamheid van de vluchteling, zodat zij sneller zelfstandig kunnen werken aan hun nieuwe toekomst.
Onze maatschappelijk begeleiders stuiten - door het intensieve, persoonlijke contact - op problemen die  belemmerend kunnen werken op het pad naar een nieuwe toekomst. Zo kampen veel vluchtelingen met stress, psychische problemen en maken ze zich zorgen over achtergebleven familieleden. Ook spelen cultuurverschillen een rol, net als wantrouwen tegenover overheidsbeambten. Onze medewerkers kunnen doorverwijzen als er (juridische) zaken mislopen, ze signaleren en rapporteren als er op wat voor een vlak ook stagnatie optreedt.
Vluchtelingen zijn, net als andere nieuwkomers, verplicht om binnen drie jaar het inburgeringsexamen te behalen. Hiervoor moeten zij zelf een passende cursus zoeken en een lening aanvragen. Voor veel vluchtelingen is het lastig om alles op tijd te regelen, omdat ze de taal niet kennen en de weg niet weten. Maatschappelijke begeleiders bieden informatie over de inburgeringsverplichting, de inburgeringsaanbieders in de regio en hulp bij het aanvragen van de lening.

Het doel van onze maatschappelijke begeleiding is - in grote lijnen - dat de cliënt leert zelfstandig gebruik te maken van alle voorzieningen, in staat is daarin zelf keuzes te maken en uiteindelijk een nieuw leven in de gemeente kan opbouwen als volwaardig participerend burger.

  • Aantal gestarte trajecten maatschappelijke begeleiding: 1

Voor 2021 worden wel weer statushouders uit het AZC aan de gemeente Maassluis gekoppeld en verwachten wij nieuwe trajecten maatschappelijke begeleiding op te kunnen starten.

Arbeidsparticipatie

Een vrijwilliger ondersteunt op verzoek vluchtelingen om hoger op de participatieladder te komen en waar mogelijk (duurzaam) betaald werk te krijgen. VluchtelingenWerk zoekt hierin ook de samenwerking met: Stroomopwaarts , werkgeversservicepunten, bedrijven, opleidingsinstituten etc. Zij kan helpen met het maken van een CV. Vluchtelingen die tijdelijk een baan hebben waarvan het contract niet verlengd wordt, worden geholpen met het aanvragen van een WW of bijstandsuitkering. In de praktijk blijkt dat dit moeilijke vraagstukken te zijn. Tegelijkertijd wordt gekeken naar de mogelijkheden van ander betaald werk.

Taalcoach

In 2020 is een taalcoach werkzaam bij VluchtelingenWerk Maassluis. Zij maakt deel uit van de vrijwilligersgroep. In de lockdown periode heeft zij het contact met haar cliënten behouden door buiten te gaan wandelen en ondertussen met taal bezig te zijn. Zij geeft taalondersteuning aan vier gezinnen.

Ons team

VluchtelingenWerk Maassluis werkt in 2020 met 2 betaalde krachten: één teamleider en een senior-teamleider. Gedurende deze rapportageperiode zijn er totaal 10 vrijwilligers actief. Vrijwilligers worden ondersteund en begeleid door de teamleider.
Regelmatig vinden er gesprekken plaats tussen de teamleider en de medewerker. Binnen de vrijwilligersgroep is 1 vertaler Arabisch actief. Hij kan hulp bieden met het vertalen van moeilijke begrippen en complexe zaken.

Op 7 december is het Nationale Vrijwilligersdag. De vrijwilligers zijn in het zonnetje gezet met een lekkere taart en een cadeaubon vanuit de organisatie. Een vrijwilliger is vijf jaar actief geweest en kreeg een mooi beeldje van het Streetart project Moving People. De beeldjes van Moving People vertegenwoordigen echte mensen en hun vluchtverhalen. Kleine, tastbare verhalen van de menselijke stemmen achter de eindeloze vluchtelingencijfers in de krantenkoppen. Verhalen die onze vrijwilligers maar al te goed kennen vanuit de praktij

Landelijk en regionaal Jaarverslag

VluchtelingenWerk Zuidwest-Nederland hielp in 2020 bij de huisvesting van 2497 statushouders. We boden 2353 statushouders maatschappelijke begeleiding, onze inloopspreekuren trokken 16.887 bezoekers, 706 cursisten volgden lessen op onze inburgeringslocaties. En we deden nog zoveel meer in 58 gemeenten in Zuid-Holland en Zeeland.