Schiedam: Jaarverslag 2019

In Schiedam zijn in 2019, in samenwerking met de gemeente, 22 statushouders gehuisvest. Lees hier wat wij, met al onze geweldige vrijwilligers en de samenwerkingspartners, in de gemeente deden.

  • 22 statushouders gehuisvest
  • 17 volwassenen, 5 kinderen
  • 12 mannen, 10 vrouwen
  • grootste groep: Syrië (11)
  • 11 beschikbaar gestelde woningen

De achterstand in de taakstelling is gedurende 2019 wederom groter geworden. Nog niet de helft van de taakstelling is gehaald. De achterstand is daardoor toegenomen van 50 naar 82 personen. De eerste drie maanden zijn er helemaal geen plaatsingen geweest.
Vanaf april tot aan de zomer zijn 4 woningen beschikbaar gesteld en na de zomer nog eens 3.
In november heeft het provinciebestuur van Zuid-Holland gedreigd met juridische interventie om de aan Schiedam ‘gekoppelde’ statushouders sneller te huisvesten. Het gemeentebestuur van Schiedam wil dat voorkomen. Als gevolg daarvan zijn er aan het eind van het verslagjaar nog 4 woningen in het kader van de taakstelling aan statushouders beschikbaar gesteld. Oorzaak van de achterstand is het gebrek aan woningen. Er is slechts 1 woningbouwvereniging die woningen voor statushouders beschikbaar stelt. Door een gebrek aan sociale woningbouw blijft het moeilijk voldoende woningen ter beschikking te stellen.
Zeven van de 22 personen die meetellen voor de taakstelling zijn in Schiedam gekomen als gevolg van nareis in het kader van gezinshereniging.
Twee personen die zijn geplaatst, zijn boven de AOW leeftijd. Daarvoor wordt door het Rijk geen vergoeding betaald aan de gemeente. Echter de gemeente Schiedam heeft besloten wel een vergoeding te betalen aan VluchtelingenWerk voor de maatschappelijke begeleiding van deze mensen.

Spreekuur/infopunt

Er bestaat een grote informatiebehoefte met betrekking tot de vaak complexe asielvraagstukken en (specifieke onderdelen van) de vreemdelingenwetgeving. Ook zijn er veel vragen over rechten en plichten van toegelaten vluchtelingen, over bijvoorbeeld taalonderwijs en inburgering. Daarnaast hebben statushouders vaak urgente vragen op het gebied van bijvoorbeeld belasting, toeslagen, zorg, huisvesting, werk en financiën.
Om alle in de gemeente wonende vluchtelingen goed te informeren hebben we infopunten en spreekuren waar we vragen beantwoorden en hen op weg helpen. De ondersteuning bestaat soms uit een doorverwijzing, soms uit praktische hulp of een combinatie van beide. De wijze waarop dit gebeurt, is altijd gericht op versterking van de zelfredzaamheid.
Het infopunt is er ook voor lokale belanghebbenden en belangstellenden, zoals inwoners uit de gemeente, met vragen over vluchtelingen, statushouders en gerelateerde zaken.

Er wordt 3 keer per week spreekuur gehouden op de maandag, woensdag en vrijdag van 12.00 uur tot 14.30 uur voor mensen die geen vast contactpersoon meer hebben . Cliënten hoeven geen afspraak te maken en kunnen met al hun problemen terecht op de spreekuren. Mocht het een probleem zijn waar meer tijd voor nodig is dan wordt er apart een afspraak gemaakt.
Deze inloopspreekuren vinden plaats op ons kantoor in Schiedam. Per spreekuur zijn 2 vrijwilligers die de spreekuurvragen behandelen  Er is altijd een teamleider aanwezig tijdens deze spreekuren als aanspreekpunt voor de vrijwilligers.
Tijdens de spreekuren worden de cliënten vooral gemotiveerd om op eigen kracht praktische handelingen te verrichten. De cliënten worden aangesproken op wat zij kunnen en worden gestimuleerd om, binnen de eigen mogelijkheden, zoveel mogelijk zelf te doen. Oudkomers die veel hulp nodig hebben, worden naar andere instanties verwezen (m.n. Wijkondersteuningteams (WOT), formulierenbrigade, juridisch loket).
VluchtelingenWerk registreert onder 9 domeinen. Hieronder de domeinen met de aantal hulpvragen:

  • 1131 bezoekers aan onze spreekuren

Tijdens de 1131 contacten zijn er 1517 onderwerpen besproken bij 196 unieke cliënten.
Er is een toename te zien in het aantal contacten ten opzichte van 2018.
Deze toename is verklaarbaar doordat een groep statushouders uit 2017 in de loop van 2019 het einde van hun 2 jaar maatschappelijke begeleiding bereikten en nog met vragen op het spreekuur/ infopunt kwamen.
De meeste vragen gaan over financiën. De meeste cliënten vinden het lastig om brieven van bijvoorbeeld Stroomopwaarts te lezen en zelf betalingsregelingen af te sluiten bij schulden of kwijtschelding aan te vragen. Er zijn cliënten die parttime werken, zij hebben veel vragen over hun inkomen en aanvulling vanuit de uitkering. De cliënt krijgt veel vragen van Stroomopwaarts voor het aanleveren van salarisstroken en bankafschriften, wij helpen hen om de juiste bewijsstukken aan te leveren. 
Verder zijn er veel vragen geweest over wonen. Mensen die het nog lastig vinden om zich in te schrijven als woningzoekende en te bellen naar de woningbouwvereniging n.a.v. een klacht.

Monitoring verblijf (juridische begeleiding/gezinshereniging)

Onze juridische begeleiding van statushouders is uniek. Onze medewerkers begeleiden vluchtelingen in het azc, maar ook later in de gemeenten waarin ze worden gehuisvest. In het hele traject, van A tot Z, van aankomst tot zelfredzaamheid.
Onze juridische begeleiding behelst de asielprocedure, gezinsherenigingsprocedure, naturalisatie en alles wat er verder nog geregeld moet worden. Komen onze juridische vrijwilligers en beroepskrachten ergens niet uit? Dan nemen ze contact op met de Helpdesk van het Landelijk Bureau. De Helpdesk bestaat uit een team juristen op gebied van asiel en integratie en consulenten landeninformatie. Vanuit het Landelijk Bureau worden ook contacten onderhouden met ambassades, IND en IOM. Ook is er ondersteuning op het gebied van financiering van bijvoorbeeld identiteitsonderzoek, reiskosten, paspoorten en laissez passers.
De juridische begeleiding van VluchtelingenWerk in de gemeente is er voor personen die als asielzoeker naar Nederland gekomen zijn, die een (tijdelijke) vergunning hebben, gehuisvest zijn in de gemeente en verblijfsrechtelijke vragen hebben.

Door het juridisch team van Schiedam is er begeleiding geboden bij vier procedures voor het verkrijgen van een verblijfsstatus. Verschillende cliënten zijn begeleid bij het aanvragen van een verlenging van de verblijfsvergunning, het aanvragen van een onbepaalde tijd vergunning of bij naturalisatie.
In de tabel in paragraaf 1.2 worden 234 contacten benoemd tijdens het spreekuur die te maken hadden met verblijfsrechtelijke vragen. Dit betrof 78 unieke cliënten die een juridische hulpvraag hadden.
Met enige regelmaat komen er vragen over de mogelijkheid tot naturalisatie. Een probleem daarbij vormt vaak de inburgeringseis. Het juridisch team biedt hierbij ondersteuning.
Verschillende cliënten zijn bij ons juridisch team terecht gekomen vanwege problemen bij de BRP. Die problemen hadden m.n. te maken met al dan niet geregistreerde familierelaties of met naamgeving of met inschrijven van pasgeborenen. Een voorbeeld hiervan betreft een Eritrees stel. De ouders komen met de vraag om te helpen met het aanvragen van een verblijfsvergunning voor hun net geboren zoon. Daarbij komt aan het licht dat het kind onder de achternaam van moeder is ingeschreven in het BRP. Het blijkt dat de vader het kind nooit op de juiste wijze heeft erkend. Toch moet de vergunning nu geregeld worden omdat er problemen met de huurtoeslag zijn ontstaan. De erkenning van het kind vergt de nodige tijd omdat de gemeente eerst een onderzoek wil instellen naar de ouders (hier nemen ze het hele dossier van de IND in mee). Hierbij blijkt dat de echtscheiding van meneer nooit goed geregistreerd te zijn. Daarna moet voor vader nog het gezag over het kind aangevraagd worden en dan een nieuwe verblijfsvergunning. Uiteindelijk krijgt het kind de verblijfsvergunning met de familienaam van vader als ij bijna een jaar oud is.

Vluchtelingen die een verblijfsvergunning krijgen, hebben recht op hereniging met hun gezin (ouders, partners, kinderen). Meestal is de procedure al opgestart in de Centrale Opvang, in andere gevallen moet dat na vestiging in de gemeente nog gebeuren. De juridische procedure bij gezinshereniging is zeer complex, steeds aan verandering onderhevig, bureaucratisch en tijdrovend. Het vergt uiterste zorgvuldigheid, veel tijd en is voor reguliere instanties te kostbaar om uit te voeren.
De juridische begeleiding draagt bij aan het integratieproces. Zolang een statushouder nog niet herenigd is met zijn of haar gezin, is het moeilijk om een nieuwe start te maken in Nederland. Daarnaast dragen de gezinsherenigingen bij aan de realisatie van de gemeentelijke huisvestingstaakstelling.

  • 9 nieuwe dossiers gezinshereniging
  • totaal aantal dossiers in 2019: 22
  • totaal aantal afgeronde dossiers: 7

Aan het begin van 2019 waren er 15 lopende gezinsherenigingsprocedures. Enkelen daarvan zijn inmiddels slapend, voor deze procedures heeft er niet of nauwelijks activiteit plaatsgevonden in het verslagjaar. Er zijn 9 nieuwe zaken bijgekomen in dit jaar. Daarnaast hebben er over vijf nieuwe zaken gesprekken met cliënten plaatsgevonden, maar is er nog geen aanvraag gedaan. Daarbij gaat het om 8 EVRM zaken. Aan cliënten is informatie over deze moeizame procedure gegeven en is meegedacht over de mogelijkheden om informatie te verzamelen ter ondersteuning van een eventuele aanvraag in de toekomst.
Via de succesvol afgeronde procedures zijn er in 2019 in het totaal 16 personen naar Nederland gekomen. Dertien uit Eritrea, twee uit Syrië en een uit Marokko (partner van een Syrische cliënt). Eén gezin uit Eritrea van 10 personen verblijft nog in een AZC omdat de woonruimte van de referent niet geschikt is voor inwoning. Dit gezin zal in Schiedam geen passende woonruimte kunnen vinden, echter omdat de referent in Schiedam woont, zijn zij wel aan Schiedam gekoppeld voor huisvesting. Of en wanneer zij worden omgekoppeld naar een andere gemeente wordt bepaald door de COA .

Samenwerking, voorlichting en belangenbehartiging

VluchtelingenWerk signaleert wanneer er obstakels of knelpunten zijn voor succesvolle integratie. Deze obstakels kunnen ontstaan door leemtes in het aanbod aan voorzieningen, maar ook door de persoonlijke omstandigheden van de vluchteling. Ook signaleert VluchtelingenWerk het niet juist toepassen van wet- en regelgeving of de leemtes en uitsluitingsmechanismen daarin – alsmede discriminatie, en onderneemt daarop actie. VluchtelingenWerk Schiedam beantwoordt daarnaast publieksvragen en geeft voorlichting om het draagvlak in de samenleving voor opvang en integratie van vluchtelingen te behouden/vergroten. Om dat draagvlak zo groot mogelijk te houden wordt nadrukkelijk samengewerkt met de gemeente en andere lokale organisaties.

Negenmaal is er overlegd met het Trefpunt voor statushouders, in verschillende samenstelling. Deel van deze bijeenkomsten hadden specifiek betrekking op het werk van de jobcoaches. Daarnaast met name casusoverleg met de coaches met betrekking tot de maatschappelijke begeleiding. Zes maal heeft er in 2019 taakstellingsoverleg plaatsgevonden met gemeente Schiedam en Woonplus over de plaatsing van statushouders vanuit de AZC’s. Incidenteel was daarbij iemand van Stroomopwaarts aanwezig.
Er is deelgenomen aan bijeenkomsten zoals netwerk schuldpreventie en netwerkbijeenkomsten eenzaamheid.
Er is incidenteel overleg geweest met Internationale Schakel Klas de Vos, Minters, Lets ruilwinkel en Hogeschool Rotterdam. Aan casusoverleg GGZ is er eenmalig deelgenomen door een teamleider.
Er is door de senior-teamleider het hele jaar deelgenomen aan overleggen m.b.t. een opgaveteam statushouders Schiedam.
De gemeente Schiedam is gaan werken met een nieuwe werkwijze “Samen Schiedam “ m.b.t. subsidieverlening voor alle gesubsidieerde organisaties. We hebben ons aangesloten bij de thematafel Veerkracht en hebben via een nieuwe werkwijze onze subsidie aangevraagd voor 2019 en 2020. In 2019 heeft de senior-teamleider alle bijeenkomsten van de thematafel Veerkracht bijgewoond.
Vanuit VluchtelingenWerk Schiedam nemen we deel aan een Werkgroep Veranderopgave Inburgering waarin de gemeenten Vlaardingen, Schiedam en Maassluis gezamenlijk zich voorbereiden op de nieuwe wet inburgering die vanaf januari 2021 in werking moet treden. De senior-teamleider neemt deel aan alle bijeenkomsten die in dit kader worden geïnitieerd door één van de deelnemers van de werkgroep.

Maatschappelijke begeleiding

  • 17 trajecten mb, eerste jaar
  • 61 trajecten mb, tweede jaar

Wanneer vluchtelingen naar hun eigen woning in de gemeente verhuizen, komt er ontzettend veel op hen af: verhuizen naar een onbekende stad of dorp, snel de Nederlandse taal leren en de weg vinden in een doolhof van regelgeving. Ook moeten vluchtelingen zelf een inburgeringscursus regelen en op zoek naar werk. De maatschappelijke begeleiders van VluchtelingenWerk staan vluchtelingen bij in deze roerige periode en helpen bij hun integratie in de Nederlandse samenleving.
Dat begint op dag 1 als de statushouder in zijn of haar nieuwe woonplaats arriveert. De begeleiding start soms al vóór het tekenen van het huurcontract. Vrijwilligers helpen vluchtelingen met alle praktische regelzaken. Denk bijvoorbeeld aan hulp bij de woninginrichting, aansluiting telefoon en televisie, inschrijving bij huisarts, tandarts, apotheek en consultatiebureau. Maar ook aan het het wegwijs maken in de sociale kaart van de gemeente, het aanmelden bij een peuterspeelzaal, basisschool, middelbare school en hulp bij een aanvraag bij DUO. Daarnaast begeleiden onze medewerkers bij het aanvragen van huur- en zorgtoeslagen, kwijtscheldingsaanvragen en bij inschrijving bij het UWV.
De begeleiding gaat echter verder dan praktische zaken alleen. Samen met de maatschappelijk begeleider vindt de vluchteling de weg in zijn nieuwe woonplaats en in de Nederlandse samenleving. Ook wordt veel aandacht besteed aan het vergroten van het sociale netwerk en de zelfredzaamheid van de vluchteling, zodat zij sneller zelfstandig kunnen werken aan hun nieuwe toekomst.

Onze maatschappelijk begeleiders stuiten - door het intensieve, persoonlijke contact - op problemen die belemmerend kunnen werken op het pad naar een nieuwe toekomst. Zo kampen veel vluchtelingen met stress, psychische problemen en maken ze zich zorgen over achtergebleven familieleden. Ook spelen cultuurverschillen een rol, net als wantrouwen tegenover overheidsbeambten. Onze medewerkers kunnen doorverwijzen als er (juridische) zaken mislopen, ze signaleren en rapporteren als er op wat voor een vlak ook stagnatie optreedt.

Het doel van onze maatschappelijke begeleiding is - in grote lijnen - dat de cliënt leert zelfstandig gebruik te maken van alle voorzieningen, in staat is daarin zelf keuzes te maken en uiteindelijk een nieuw leven in de gemeente kan opbouwen als volwaardig participerend burger.
De pijlers hierbij zijn :

  1. Participatie (onderwijs, opleiding, werk, sport, gezondheidszorg etc.)
  2. Communicatie ( Nederlands spreken, contact met omgeving etc.)
  3. Emancipatie ( Eigen keuzes maken, eigen plek in de samenleving vinden)

De maatschappelijke begeleiding van nieuwkomers in Schiedam is verdeeld in twee jaar. Het 1e jaar is het meest intensieve jaar en start direct na de vestiging. Er moet veel geregeld worden en alles is nieuw voor de vluchteling.
In het 2e begeleidingsjaar zijn de statushouders meer gewend aan hun nieuwe leefsituatie. Sommige spreken al een aardig woordje Nederlands.

Introductie Integratie Activiteiten (IIA)

Deze activiteiten dragen bij aan de ambities van de gemeente Schiedam met name op het gebied van meer eigen kracht en burgerkracht. Hieronder volgt een opsomming van de activiteiten die door VluchtelingenWerk zijn geïnitieerd of waaraan VluchtelingenWerk heeft meegewerkt verdeeld in structurele activiteiten en incidentele activiteiten. In 2019 heeft IIA de medewerking gehad van 15 vrijwilligers, 2 daarvan waren stagiaires.
De teamleider is actief bij verschillende platforms in de stad en werkt regelmatig samen met Bibliotheek Schiedam, Stichting DOCK, Stichting Meredia, Oecumenische Werkgroep Schiedam Noord, het Apostolisch Genootschap, De Wissel, stichting Mooi Werk, Gemeente Schiedam, Stichting Zona Franca, WOT, JOS, Wijkcentrum Dreesplein, Ambassade van Vrede Schiedam, Vredesgroep Schiedam, Incentive, Manifestgroep Schiedam Verwelkomt Vluchtelingen, Museum Schiedam, Stichting Bij1, Mozaïekatelier Stukje bij Beetje, Voorlichters van Gemeente Schiedam, Parochie De Goede Herder, Stichting 4 Sweet, Maas Podium, Boerenkool & Baklava, Kleine Ambassade, De Ronde Tafel en Stichting Net Niet Genoeg.

De structurele activiteiten zoals:

– Het project Wegwijs In Schiedam (WIS) is een coachingstraject en beoogt cliënten van VluchtelingenWerk kennis te laten maken met Schiedam, hulp te bieden bij de opbouw van een eigen sociaal netwerk en uiteindelijk mensen te motiveren en toe te leiden naar een vaste vrijetijdsactiviteit. En alles in het Nederlands, waardoor het beoefenen van taal een belangrijk aspect is in de relatie tussen de coach en de cliënt. In 2019 werkten 5 vrijwilligers als coach.
Met de deelnemers is een stappenplan opgesteld en de coaches proberen met de cliënten de gestelde doelen te behalen in 6 maanden door middel van wekelijkse contacten en met behulp van de werkmappen.
In 2019 totaal hebben er 9 koppelingen plaatsgevonden. De teamleider houdt regelmatig contact met de coach om te informeren over de stand van zaken en begeleiding te bieden daar waar nodig.


– Het taalcafé KOFFIE.NL bestaat al twee jaar. KOFFIE.NL bestaat uit ontmoetingen tussen vrijwilligers, buren van VluchtelingenWerk en statushouders die de Nederlandse taal aan het leren zijn. Bij KOFFIE.NL kunnen ze hun kennis van taal meteen in praktijk brengen, in dialoog gaan, verhalen delen met elkaar en elkaar tips geven. Ook kunnen soms spelletjes aan tafel worden gedaan zoals “Nederlands in beeld kwartet” of Uno pocket, waarmee je punten kunt scoren. Elke dinsdag vanaf 19:00 uur staat er koffie en thee van KOFFIE.NL klaar voor de bezoekers. In 2019 zijn er 38 ontmoetingen geweest met gemiddeld 15 statushouders per avond. In het jaar zijn er meerdere bewoners uit de buurt actief geweest en gemiddeld zijn er 5 vrijwilligers per bijeenkomst. De activiteit wordt medegefinancierd door het fonds Wijdoenmee.nu.

– Op initiatief van Eritrese vluchtelingen is een paar jaar geleden een Eritrese huiswerkgroep inburgering opgericht. Het gaat om vluchtelingen die graag extra hulp willen bij het maken van hun huiswerk in het kader van hun inburgeringstraject. De groep ontmoet elkaar elke woensdag van 19.00 uur tot 21.00 uur in Wijkcentrum Dreesplein in Schiedam. Ze worden begeleid door een vrijwilliger van VluchtelingenWerk. In 2019 zijn er 43 bijeenkomsten geweest met gemiddeld 6 deelnemers per bijeenkomst.

– Het programma verborgen gedichten is de Schiedamse viering van de Poëzieweek. Het thema van de 9de editie was: Vrijheid! Voor dit programma worden nieuwe Schiedammers, migranten en vluchtelingen uitgenodigd op zoek te gaan naar de mooie gedichten uit hun culturele bagage. Of zelf hun eigen gedicht te schrijven en samen met taalcoaches, taalmaatjes, vrienden, buren het gedicht naar het Nederlands te vertalen. Er worden ook dichters uitgenodigd woonachtig in Schiedam of in de regio. Het resultaat van deze verkenning van — nog onbekende — wereldpoëzie was de basis van het programma op zaterdag 2 februari 2019, gepresenteerd in de Bibliotheek Schiedam.
Op deze 9e verborgen gedichtendag waren er dichters uit 5 verschillende landen die zijn of haar eigen gedichten schreven en presenteerden, zowel in eigen taal als in het Nederlands. Acht van de 13 dichters zijn vluchtelingen. De laatste jaren groeit het aantal deelnemers die hun eigen gedichten schrijven, en dit jaar was, naast het optreden van nieuwe en oude Schiedammers, de stem van de nieuwe stadsdichter van Schiedam Yvette Neuschwanger-Kars te horen. Het programma werd georganiseerd samen met stichting Zona Franca en de Bibliotheek Schiedam. Er waren dit jaar 106 bezoekers.

– Vanaf vrijdag 12 april werd er bij VluchtelingenWerk Schiedam gezondheidsvoorlichting gegeven aan vluchtelingenvrouwen door de gezondheidsvoorlichters.
Gezond en actief blijven is voor veel mensen een uitdaging. In een serie van 7 ontmoetingen werd er veel informatiegegeven over borstkanker, baarmoederhalskanker, overgangsklachten, alzheimer enzovoort. Ook is gepraat over een gezonde levensstijl en hoe je actief kan blijven. Er waren gemiddeld 6 deelnemers per keer.

– IIA werft deelnemers, bemiddelt en maakt de deelname mogelijk van vluchtelingenkinderen en eenoudergezinnen aan de vakantiewekenprogramma’s 2019, georganiseerd door VluchtelingenWerk Nederland. IIA begeleidt alle deelnemers en zorgt voor de coördinatie van het nodige vervoer naar de vakantieadressen. In de zomer van 2019 gingen 19 personen mee op vakantie. Verder heeft IIA bemiddeld voor één oudergezin van 5 personen voor een vakantieweek bij Stichting reis met je hart.

– Zomeractiviteiten: In de schoolvakantie periodes organiseert VluchtelingenWerk activiteiten gericht op ontmoeting, ontspanning, educatie en integratie, voor nieuw- en oudkomers in Schiedam. IIA tracht hiermee cliënten te inspireren, hun referentiekaders en zelfredzaamheid te vergroten, door leerzame, maar ook leuke activiteiten met en voor hun te organiseren.
– Woensdag 7 augustus, bezoek aan Blijdorp, de Rotterdamse dierentuin.
De entree van € 5 (met Rotterdampaskorting) werd dit jaar door de organisatie betaald middels een gift voor vluchtelingenkinderen onder beheer van Stichting Meredia te Schiedam. Er waren 31 deelnemers en 2 begeleiders.
– Dinsdag 13 augustus, bezochten we allereerst de molen De Walvisch aan de Westvest 229. Na het bezoek aan deze historische molen ging de groep naar de fluisterboot. Om 15.00 uur begon de rondvaart met de boot en duurde één uur. Er waren 36 deelnemers en 4 begeleiders. 
– Vrijdag 23 augustus, in de buurt van kinderboerderij 't Hoefblad in het Prinses Beatrixpark is een mooie ruime plek gekozen en mooi ingericht om te picknicken. Veel deelnemers hebben eigen lekkernijen meegenomen om met anderen te delen. Verder waren er spelletjes voor de kinderen en volwassenen. Er waren 48 deelnemers en 5 begeleiders.
– Woensdag 28 augustus, na een bezoek aan de Euromast zijn we gaan midgetgolfen op de baan bij de Euromast. Er waren 35 deelnemers en 2 begeleiders.
– Vrijdag 30 en zaterdag 31 augustus, tijdens de filmdagen bij de Plantage Schiedam hebben we de film: The Extraordinary Journey of the Fakir, een 'feel good movie' gezien. Er waren 20 deelnemers en 2 begeleiders.
En we deden nog zoveel meer!

Arbeidsparticipatie

Een viertal vrijwillige jobcoaches waren aan het begin van 2019 actief voor het bevorderen van arbeidsparticipatie van statushouders in Schiedam. In de loop van het jaar heeft een van hen afscheid genomen. De jobcoaches hebben in 2019 contact gehad met 27 cliënten. Een deel van deze contacten heeft niet direct geleid tot een traject richting (vrijwilligers-)werk of opleiding, bijvoorbeeld omdat de Nederlandse taal van betrokkene van onvoldoende niveau was, of omdat de motivatie onvoldoende bleek. Er wordt bij deze begeleiding sterk ingezet op eigen zelfwerkzaamheid, mensen krijgen in de regel ‘huiswerk’ mee, bijvoorbeeld: maak een eerste opzet van je CV of zoek vacatures die je aanspreken.
In vijftien gevallen heeft een langduriger contact plaatsgevonden. De begeleiding heeft in die gevallen geleid tot verschillende resultaten. Veelal wordt er samengewerkt met de werkconsulent van Stroomopwaarts om af te stemmen en te voorkomen dat er dubbel werk wordt gedaan of dat er verschillende trajecten worden gestart. Altijd vraagt de jobcoach toestemming aan de cliënt om het contact met SOW te mogen leggen. Uitgangspunt bij de arbeidsparticipatie is dat deelname aan het arbeidsproces (betaald of vrijwillig) in de regel in het belang is van de cliënt en dat zoveel mogelijk aansluiten bij de wens van de cliënt op dit vlak in het belang is van cliënt en dat dit de duurzaamheid van de inzet ten goede komt. Toch komt het vaak voor dat de verwachtingen waarmee cliënten binnenkomen moeten worden getemperd omdat deze niet goed aansluiten bij de mogelijkheden op de Nederlandse arbeidsmarkt.
Resultaten van de bemiddeling zijn onder meer:
– verwerven van een BBL-plaats
– hulp bij het maken van een CV en sollicitaties
– bemiddeling naar werkervaringsplek
– toeleiding naar werkgever
– toeleiding naar SOW / Startpunt Go
De uiteindelijke resultaten van sollicitaties of bemiddelingen zijn niet altijd bekend, cliënt geeft daarover regelmatig geen terugkoppeling.
In enkele gevallen is er geprobeerd cliënten aan te melden voor de Beroepentuin in Rotterdam. Dat is een leerwerk-initiatief van werkgevers (bouw/techniek/energie/logistiek), Sparta, Zadkine en Albeda voor mensen met enige afstand tot de arbeidsmarkt. Een succesvolle deelname levert volgens het project gegarandeerd een baan op. Voor deelname is echter toestemming van SOW nodig en dat bleek vaak niet mogelijk. Een gemiste kans in ons perspectief.
De vrijwillige arbeidscoaches hebben een uitgebreid netwerk van contacten met bedrijven, projecten en initiatieven. Tevens zijn zij zelf betrokken bij het vormgeven en uitvoeren van projecten: Statushouder voor de klas en Werken in de zorg. In het werk dat zij doen, wordt nauw samengewerkt met het Schiedamse Trefpunt voor statushouders.

Taal op maat

Het doel van Taal op Maat is om geïsoleerde vrouwen en mannen die de Nederlandse taal niet goed beheersen te helpen bij het zich eigen maken van de Nederlandse taal. In samenhang daarmee reiken we hen kennis over de Nederlandse cultuur, instituties en voorzieningen aan en stimuleren we hen om contacten buitenshuis te leggen om zodoende hun redzaamheid in de Schiedamse samenleving te bevorderen. Taal op Maat is gestart in 2005.
Sinds 2016 worden inburgeraars die een inburgeringstraject volgen bij een andere aanbieder dan VluchtelingenWerk Nederland, niet meer gekoppeld binnen het Taal op Maat project. Taal op Maat krijgt regelmatig dergelijke verzoeken, maar moest deze mensen afwijzen en worden doorverwezen naar het Digi-Taalhuis. Inburgeraars die bij VluchtelingenWerk in Schiedam een inburgeringscursus volgen, worden wel gekoppeld, maar niet meegeteld in de cijfers van Taal op Maat.  

In 2019 zijn 13 anderstaligen gekoppeld via Taal op Maat, 2 mannen en 11 vrouwen.
Ze zijn afkomstig uit 8 verschillende landen (Turkije 4, Sierra Leone 3, Syrië 1, Congo 1, Venezuela 1, Bulgarije 1, Eritrea 1, Afghanistan 1 ). Zes van de 13 koppelingen zijn inmiddels gestopt.
Op de wachtlijst om te koppelen staan 5 mensen afkomstig uit Marokko, Somalië, Syrië, Brazilië en St. Lucia. Deze mensen zullen een taalmaatje krijgen in 2020.
Eind 2019 waren 28 vrijwilligers actief bij Taal op Maat en de Inburgering in Schiedam. Beiden maken gebruik van dezelfde taalvrijwilligers. Van de 28 vrijwilligers waren 32 vrouw en 5 man.

Verhuizing

Begin 2019 is er begonnen met de verbouwing van bovengelegen verdiepingen van het pand aan de  ‘s-Gravenlandseweg waar wij kantoor hadden. Tot en met oktober 2019 is er overlast geweest. Door geluidsoverlast waren de werkomstandigheden verre van ideaal. Regelmatig moest er contact worden opgenomen met de uitvoerder met het verzoek de werkzaamheden te staken, omdat het voeren van telefoon- en cliëntgesprekken niet goed mogelijk was. Behalve geluidsoverlast was er overlast vanwege vuil en stof en waren er problemen met de toegang tot het pand. Ook heeft het kantoor van VluchtelingenWerk een week zonder telefoon en internet gezeten, omdat er elders in het pand per ongeluk een KPN kabel was doorgeknipt.
Gedurende de eerste drie kwartalen van 2019 is er gezocht naar een nieuwe locatie. Uiteindelijk werd deze gevonden op de tweede verdieping van het gebouw waar ook het Centrum voor Jeugd en Gezin zetelt, aan de Noordvest 20. Op 1 november konden we daarheen verhuizen. Echter de benodigde aanpassingen waren toen nog niet geheel afgerond.


Euro-Wijzer

Financiën op orde hebben is essentieel voor een goede start in Nederland. Vluchtelingen behoren tot de risicogroep die in schulden terecht kan komen. VluchtelingenWerk wil voorkomen dat vluchtelingen problematische schulden krijgen. Immers, een gezonde financiële situatie is onmisbaar voor een goede integratie. VluchtelingenWerk heeft samen met het Nibud de methode Euro-Wijzer ontwikkeld om de financiële zelfredzaamheid bij statushouders te vergroten.
In 2019 heeft VluchtelingenWerk grote stappen gezet om de methode Euro-Wijzer binnen de organisatie te verduurzamen. Een onderdeel van deze verduurzaming is de training Euro-Wijzer voor MB, om zo de methode onderdeel te laten zijn van de maatschappelijke begeleiding. Deze training, bestaande uit 2 dagdelen, is structureel opgenomen in ons trainingsprogramma voor vrijwilligers.
Daarnaast kan aanvullend de groepscursus 'Omgaan met Geld in Nederland' en individuele budgetbegeleiding worden ingezet. Deze cursus is speciaal ontwikkeld voor vluchtelingen, bestaat uit vier tot acht dagdelen en omvat verschillende modules. Er wordt rekening gehouden met de beperkte beheersing van de Nederlandse taal of laaggeletterheid, bijvoorbeeld door de inzet van veel beeldmateriaal, materiaal in eigen taal en indien nodig, de inzet van tolken.
Bij voorkeur wordt de training zo vroegtijdig mogelijk ingezet om financiële problemen te voorkomen. Er is ook een speciale module voor jongeren beschikbaar.

In Schiedam zijn alle maatschappelijk begeleiders getraind voor Eurowijzer, evenals beide teamleiders. Rond de overgang naar het nieuwe jaar zijn er voorzichtige stappen gezet om de bestaande budgetbegeleiding over te zetten naar de methodiek van Eurowijzer.

Inburgering

Inburgeraars kunnen bij VluchtelingenWerk Zuidwest-Nederland terecht voor taallessen en de voorbereiding op het inburgeringsexamen(inclusief alfabetisering) en het staatsexamen NT2. Door onze ruime ervaring met vluchtelingen weten we als geen ander hoe belangrijk de voorbereiding op het inburgeringsexamen is.

VluchtelingenWerk Zuidwest-Nederland geeft de cursisten tijdens het inburgeringstraject veel persoonlijke aandacht. Teamleiders op de leslocaties kennen alle cursisten goed en houden nauwlettend in de gaten of zij op het juiste en hoogst haalbare niveau de lessen volgen. Ook bewaken ze de gestelde termijnen en zorgen ze ervoor dat de cursisten op tijd aan hun inburgeringsplicht voldoen. In de klas zijn, naast de docent, extra klassenassistenten actief, zodat er voldoende aandacht en begeleiding is voor iedereen. Tevens krijgen de cursisten iedere week bezoek van een taalcoach om extra te oefenen met de Nederlandse taal. Tenslotte hebben wij op enkele leslocaties een Open Leercentrum waar onze cursisten gratis, en onder begeleiding van getrainde vrijwilligers, buiten de lessen om extra kunnen oefenen.
Zo bereiden wij onze cursisten optimaal voor op het examen!
De inburgering van VluchtelingenWerk Zuidwest-Nederland scoort hoge cijfers. Bij de laatste rapportage van het onafhankelijk kwaliteits- en kennisinstituut Blik op Werk kreeg onze inburgering het prachtige rapportcijfer 8,3. In de groep lager opgeleiden is ons slagingspercentage met 71 procent liefst 13 procent hoger dan de norm. Bij de hoger opgeleiden slaagt bij ons 94 procent, hetgeen 30 procent hoger is dan de norm.
VluchtelingenWerk biedt lessen Inburgering op tien locaties in Zuid-Holland (van Noord naar Zuid: Leiden, Leidschendam-Voorburg, Zoetermeer, Delft, Westland, Rotterdam, Schiedam, Vlaardingen, Nissewaard, Gorinchem). Inburgeraars kunnen er terecht voor taallessen en de voorbereiding op het inburgeringsexamen (inclusief alfabetisering) en het staatsexamen NT2. Zelfs op niveau B2 in Delft, in samenwerking met de TU Delft. Op de tien leslocaties volgen jaarlijks rond de 1300 cursisten uit pakweg vijftig landen hun lessen.

In totaal hebben in 2019 69 cursisten les gevolgd bij de leslocatie Inburgering van VluchtelingenWerk in Schiedam, 59% vrouw en 41% man. Zoals in 2018 hebben we in 2019 ook te maken gehad met een grote krimp. Aan het eind van het jaar waren 11 cursisten actief in 1 alfabetiseringsgroep. We verwachten wel een snelle groei van het aantal cursisten in 2020 omdat er weer meer statushouders geplaatst worden in Schiedam in het kader van de huisvestingstaakstelling.
Onder de 11 cursisten die actief waren aan het eind van het jaar, waren 6 nationaliteiten vertegenwoordigd. De grootste groep was Iraniërs.
In de klassen zijn, naast de docent, extra klassenassistenten actief, zodat er voldoende aandacht en begeleiding is voor iedereen. Tevens worden alle cursisten gekoppeld aan een taalcoach om extra te oefenen met de Nederlandse taal.
Eind 2019 waren 28 vrijwilligers (klassenassistenten en taalcoaches) actief bij de leslocatie in Schiedam. Veel van deze vrijwilligers zijn klassenassistent én taalcoach.
Van de 28 vrijwilligers waren 23 vrouw en 5 man. Per november 2019 wordt er niet meer les gegeven in het kantoor van VluchtelingenWerk door de verhuizing van dat kantoor. Er wordt nu les gegeven in de ruimte van inloophuis de Wissel aan het Broersveld.

Organisatie

VluchtelingenWerk Schiedam heeft een dynamisch en gevarieerd team van jonge en oudere vrijwilligers en stagiaires die allemaal hun steentje bijdragen om onze statushouders zo snel mogelijk zelfredzaam te maken. Zij zijn zeer belangrijk bij de realisatie van onze werkzaamheden en activiteiten. De vrijwilligers en stagiairs voeren onder professionele begeleiding van de teamleiders alle kerntaken uit. Dit is een belangrijk onderscheid t.o.v. andere dienstverlenende organisaties. Vrijwilligers en stagiairs worden ondersteund en begeleid door de teamleiders. Regelmatig vinden er gesprekken plaats tussen de teamleider en de medewerker.
Er is regelmatig teamoverleg om de belangrijkste ontwikkelingen in het werk en op kantoor te bespreken. Tijdens dit overleg vind ook casusoverleg plaats.
De receptie werd aan het begin van 2019 bemenst door 4 vrijwilligers. Gedurende het jaar zijn er twee van hen gestopt en is er een nieuwe collega gestart. Aan het eind van het jaar werd de receptie gerund door twee vrijwilligers, die behalve bezoek ontvangen en telefoon aannemen ook administratieve taken verrichten. Door de indeling van het nieuwe kantoor is van belang dat er (een belangrijk deel van de tijd) twee personen tegelijk aanwezig zijn op de receptie.
Bij de maatschappelijke en juridische begeleidingsteams zijn er gedurende het jaar 8 medewerkers gestart (waaronder 5 stagiaires). Zeven mensen zijn er 2019 gestopt (waaronder 5 stagiaires). Totaal werken er bij deze teams 16 medewerkers, waarvan sommigen zowel maatschappelijk als juridische taken verrichten.
Daarnaast werken er nog 4 vrijwilligers in als jobcoach, 13 vrijwilligers en 2 stagiaires binnen afdeling Introductie en Integratie Activiteiten (IIA) en gemiddeld 13 vrijwilligers binnen het project Taal op maat.
Wij zijn altijd op zoek naar nieuwe vrijwilligers en stagiaires. In 2019 hebben wij op de vrijwilligersmarkt gestaan om zo potentiële vrijwilligers te informeren en enthousiasmeren. Verder houden wij nauw contact met het servicepunt vrijwilligerswerk en staan wij jaarlijks op de stagemarkt van de Hogeschool.

Om het vrijwilligerswerk zo aantrekkelijk en kwalitatief goed mogelijk te maken, levert VluchtelingenWerk een variëteit aan cursussen van basiscursus voor nieuwe vrijwilligers tot specifieke trainingen.
In 2019 werden er door vrijwilligers/stagiaires diverse informatiebijeenkomsten, trainingen en cursussen gevolgd. 

Landelijk en Regionaal Jaarverslag 2019

In 2019 hebben de landelijke vereniging VluchtelingenWerk Nederland en de regionale stichting VluchtelingenWerk Zuidwest-Nederland voor het eerst gezamenlijk een Jaarverslag gemaakt.