Schiedam: Jaarverslag 2020

In Schiedam zijn in 2020, in samenwerking met de gemeente, 127 statushouders gehuisvest. Daarmee sloot de gemeente het jaar af met een voorsprong van 3 op de door het Rijk vastgestelde taakstelling.

  • 127 statushouders gehuisvest
  • 80 volwassenen, 47 kinderen
  • 46 (volwassen) mannen, 34 vrouwen
  • Grootste groepen: Syrie (32) en Turkije (24)
  • 51 beschikbaar gestelde woningen

In de gemeente Schiedam is de huisvestingstaakstelling jaren achter elkaar niet gehaald. De afgelopen jaren is er steeds begonnen met een achterstand. In 2020 bedroeg deze achterstand bij de start van het jaar 70 personen. De gemeente is hierop eind 2019 aangesproken door de provincie Zuid-Holland en vervolgens is er door de gemeente een plan van aanpak opgesteld in samenwerking met woningcorporatie Woonplus. Reeds aan het eind van 2019 was er een goede start gemaakt met de inplaatsing van aan de gemeente gekoppelde statushouders. 39 statushouders zijn in de maanden januari en februari 2020 gehuisvest. In de maand maart stonden er weer aardig wat uitgiftes op de planning, echter na vier personen te hebben gehuisvest werd de ‘intelligente’ lockdown van rijkswege afgekondigd vanwege Covid-19. Aan statushouders gekoppelde
woningen werden teruggenomen en geplande uitgiften geannuleerd.
In de periode daarna is er hard gewerkt aan het aanpassen van procedures en werkwijzen aan de nieuwe situatie. Vanaf begin mei zijn de uitgiften aan statushouders weer voorzichtig opgestart, in eerste instantie aan mensen die in een AZC in de buurt verbleven (met name AZC Rijswijk, AZC Rotterdam, later ook uit Katwijk en Duinrel).
Ondanks de beperkingen vanwege corona en de pauze van anderhalve maand is het dankzij de gezamenlijke inspanning van Woonplus, gemeente en zeker ook onze vrijwilligers en stagiairs, gelukt om in 2020 toch te komen tot een recordaantal plaatsingen.

Opvallend is het overzicht van de herkomstlanden, de toename van het aantal vluchtelingen uit landen als Turkije en Jemen, maar ook mensen uit Libanon, Nigeria, Sri Lanka, Kenia en Suriname (laatste twee in de ‘Overige’-groep). Dit is voor een belangrijk deel te verklaren door de afgifte van een verblijfsvergunning in het kader van het ‘kinderpardon’. Ook de groei van het aantal personen uit China is daaruit (goeddeels) te verklaren.

Aangepaste werkwijze in corona-tijd

Corona heeft Nederland sinds maart 2020 in de greep. In die maand worden diverse landelijke overheidsmaatregelen afgekondigd. Iedereen in Nederland wordt opgeroepen om thuis te blijven bij klachten als neusverkoudheid, hoesten, keelpijn of koorts. Ook wordt gevraagd sociaal contact te mijden.
De uitbraak van corona zorgt ervoor dat iedereen in Nederland zijn leven en werk anders moet inrichten. De boodschap is dat we thuis moeten blijven, vanuit huis werken, we krijgen een anderhalvemetersamenleving. Het openbare leven valt stil, scholen gaan dicht, ook onze inburgerings- en andere groepslessen vallen daarmee uit.
Na de eerste komt  de tweede golf, we werken op al onze locaties op een andere manier dan normaal. Ons uitgangspunt is dat we bereikbaar zijn voor al onze cliënten. Dat doen we via alle mogelijkheden die voorhanden zijn, zoals de mail, telefoon, WhatsApp. We helpen dus in principe op afstand, maar wanneer dat niet gaat en een probleem urgent is, maken we een afspraak op kantoor. Deze afspraken zijn zo kort mogelijk en ook hierbij zijn de RIVM-maatregelen leidend. Er zijn spatschermen, looprichtingen, er worden mondkapjes gedragen en er is goed toezicht op de hygiëne.
Daarnaast nemen we ook zelf actief contact op met vluchtelingen om te kijken hoe het met hen gaat en of er iets is dat we kunnen doen om hen verder te ondersteunen. We merken dat bellen om te vragen hoe het gaat al een wereld van verschil kan maken. Wanneer nodig wordt een tolk ingezet, zodat we zeker weten dat we elkaar goed begrijpen. WhatsApp en beeldbellen biedt ook een uitkomst in deze situaties. Daar waar meerdere partijen betrokken zijn, hebben we contact met elkaar en kijken we hoe we de cliënt gezamenlijk het beste kunnen ondersteunen.
Verder verstrekken we vluchtelingen informatie over het coronavirus. Dat doen we via onze website www.forrefugees.nl met veel linkjes naar relevante informatie in verschillende talen. Ook houden we bij of er relevante lokale initiatieven zijn en we informeren cliënten hierover. En uiteraard zijn we ook voor aanvullende vragen bereikbaar.
Trainingen, inburgeringslessen en workshops worden, voor zover mogelijk, digitaal aangeboden. Na de zomer gaan alle locaties weer open, aangepast aan de omstandigheden. Zo zijn de Workshops Participatieverklaring na de zomer weer van start gegaan in kleinere groepen en aangepast aan de regels van het RIVM.  Dat vraagt extra inzet van vrijwilligers, creativiteit en flexibiliteit bij al onze medewerkers.
Onze medewerkers doen het werk – zoals altijd – met volle overgave en in het belang van onze cliënten. Maar wel altijd verantwoord en met gezond verstand. In de coronatijd hebben we als organisatie ook te maken met vrijwilligers die (tijdelijk) niet verder durven te gaan met hun werk. Daar is alle begrip voor: gezondheid staat altijd voorop! Het heeft natuurlijk wel tot gevolg dat anderen taken overnemen. Het piept en het kraakt soms, alles is anders, maar onze dienstverlening blijft op peil.

Snel na de start van de ‘intelligente ‘ lockdown is er door VluchtelingenWerk Schiedam besloten om wel beperkt open te blijven. Duidelijk was dat het bij een belangrijk deel van de cliënten niet lukt om mensen op afstand te helpen vanwege beperkte digitale middelen en vaardigheden en taalprobleem. Allerlei hulpvragen moesten op kantoor in aanwezigheid van de cliënt, worden behandeld.
Een aantal maatregelen moesten worden genomen om zo veilig mogelijk te kunnen werken. Er werd informatie over het Corona-virus en de maatregelen verspreid in eigen taal (materiaal dat al snel beschikbaar werd gemaakt door Pharos). Daarnaast zijn cliënten er via diverse manieren op gewezen dat zij de persconferenties van de regering met een vertaling in diverse talen, konden terugkijken op de site van Global Tolk (het voormalige Tolk- en Vertaalcentrum). Vervolgens is er besloten om te stoppen met de open inloopspreekuren en alleen nog maar op afspraak te werken, ook voor de cliënten zonder vast contactpersoon. Daarnaast zijn de starttijden van de afspraken gewijzigd, zodat afspraken niet meer tegelijkertijd starten en er niet teveel mensen tegelijkertijd in de kleine wachtruimte in de gang zitten. Verder
zijn er gedragsregels afgesproken met de medewerkers en voor cliënten. Ook zijn er wijzigingen in de fysieke omgeving aangebracht.
Al vrij snel waren we weer drie dagen per week open voor afspraken. Na de zomer zijn we zelfs weer vijf dagen per week open gegaan waardoor er op enig moment minder mensen tegelijkertijd op kantoor aanwezig zijn omdat het aantal bezoekers en medewerkers dan over vijf dagen kan worden verspreid.
Wel heeft de lockdown ervoor gezorgd dat een aantal vrijwilligers niet of nauwelijks meer op kantoor komt, omdat zij tot de kwetsbare groep behoren of omdat zij regelmatig hun kinderen thuis hebben zitten als gevolg van de schoolsluiting. Sommige van hen werkten nog wel van huis uit.

Spreekuur/infopunt

Er bestaat een grote informatiebehoefte met betrekking tot de vaak complexe asielvraagstukken en (specifieke onderdelen van) de vreemdelingenwetgeving. Ook zijn er veel vragen over rechten en plichten van toegelaten vluchtelingen, over bijvoorbeeld taalonderwijs en inburgering. Daarnaast hebben statushouders vaak urgente vragen op het gebied van bijvoorbeeld belasting, toeslagen, zorg, huisvesting, werk en financiën.
Om alle in de gemeente wonende vluchtelingen goed te informeren hebben we infopunt-en spreekuren waar we vragen beantwoorden en hen op weg helpen. De ondersteuning bestaat soms uit een doorverwijzing, uit praktische hulp of een combinatie van beide. De wijze waarop dit gebeurt, is altijd gericht op versterking van de zelfredzaamheid. Het infopunt is er ook voor lokale belanghebbenden en belangstellenden, zoals inwoners uit de gemeente, met vragen over vluchtelingen, statushouders en gerelateerde zaken.

De spreekuren op afspraak in Ridderkerk worden druk bezocht. Op het spreekuur infopunt komen cliënten die geen maatschappelijke begeleiding meer krijgen. De cliënten komen met korte vragen. Wanneer het langer duurt wordt een vervolgafspraak gemaakt. Als het om juridische zaken gaat wordt een afspraak met één van de juridische medewerkers gemaakt. Voor niet-juridische zaken wordt een afspraak gemaakt met een spreekuurmedewerker.

  • 1003 contacten
  • 1174 hulprvragen

Tijdens de 1003 contacten zijn er 1174 onderwerpen besproken bij 168 unieke cliënten. Er is een lichte afname te zien in het aantal contacten ten opzichte van 2019. Deze lijkt volledig toe te schrijven aan de situatie met het coronavirus. De werkwijze van het spreekuur is als gevolg daarvan gewijzigd. Was er tot half maart nog een open inloop voor spreekuur cliënten gedurende drie momenten in de week, na de invoering van de coronamaatregelen moeten alle cliënten vooraf een afspraak maken. Er wordt geprobeerd hulpvragen van me name spreekuurclienten via telefoon of mail af te handelen, maar dat lukt niet altijd. Wellicht heeft deze werkwijze enkele cliënten er van weerhouden van het spreekuur gebruik te maken. Daarnaast zullen er ongetwijfeld cliënten zijn geweest die zich überhaupt niet gemeld hebben uit angst voor het oplopen van een besmetting. De lockdown heeft overigens ook extra hulpvragen opgeleverd. Zo zijn er bijvoorbeeld met name in het begin, meer aanvragen gedaan bij Stichting Leergeld (www.elkkinddoetmee.nl) voor o.m. laptops waarmee kinderen aan online thuisonderwijs konden deelnemen.

De meeste vragen gaan over financiën, ongeveer een kwart van de gevallen. De meeste cliënten vinden het lastig om brieven van bijvoorbeeld Stroomopwaarts te lezen en zelf betalingsregelingen af te sluiten bij schulden of kwijtschelding aan te vragen. Er zijn cliënten die parttime werken, zij hebben veel vragen over hun inkomen en aanvulling vanuit de uitkering. De cliënt krijgt veel vragen van Stroomopwaarts voor het aanleveren van salarisstroken en bankafschriften, wij helpen hen om de juiste bewijsstukken aan te leveren.
Verder zijn er veel vragen geweest over wonen, een kleine 20% van de vragen. Mensen die het nog lastig vinden om zich in te schrijven als woningzoekende en te bellen naar de woningbouwvereniging n.a.v. een klacht. Eveneens een kleine 20% van de vragen ging over verblijfsrecht. In de regel kwamen vragen om verlenging van de verblijfsvergunning ‘binnen’ via het spreekuur.

Monitoring verblijf (juridische begeleiding/gezinshereniging)

Onze juridische begeleiding van statushouders is uniek. Onze medewerkers begeleiden vluchtelingen in het azc, maar ook later in de gemeenten waarin ze worden gehuisvest. In het hele traject, van A tot Z, van aankomst tot zelfredzaamheid.
Onze juridische begeleiding behelst de asielprocedure, gezinsherenigingsprocedure, naturalisatie en alles wat er verder nog geregeld moet worden. Komen onze juridische vrijwilligers en beroepskrachten ergens niet uit? Dan nemen ze contact op met de Helpdesk van het Landelijk Bureau. De Helpdesk bestaat uit een team juristen op gebied van asiel en integratie en consulenten landeninformatie. Vanuit het Landelijk Bureau worden ook contacten onderhouden met ambassades, IND en IOM. Ook is er ondersteuning op het gebied van financiering van bijvoorbeeld identiteitsonderzoek, reiskosten, paspoorten en laissez passers.
De juridische begeleiding van VluchtelingenWerk in de gemeente is er voor personen die als asielzoeker naar Nederland gekomen zijn, die een (tijdelijke) vergunning hebben, gehuisvest zijn in de gemeente en verblijfsrechtelijke vragen hebben. De statushouder heeft na aankomst in de gemeente een tijdelijke verblijfsvergunning. Deze verloopt na enige tijd en dient in de meeste gevallen te worden verlengd.
Vluchtelingen die een verblijfsvergunning krijgen, hebben recht op hereniging met hun gezin (ouders, partners, kinderen). Meestal is de procedure al opgestart in de Centrale Opvang, in andere gevallen moet dat na vestiging in de gemeente nog gebeuren. De juridische procedure bij gezinshereniging is zeer complex, steeds aan verandering onderhevig, bureaucratisch en tijdrovend. Het vergt uiterste zorgvuldigheid, veel tijd en is voor reguliere instanties te kostbaar om uit te voeren.
De juridische begeleiding draagt bij aan het integratieproces. Zolang een statushouder nog niet herenigd is met zijn of haar gezin, is het moeilijk om een nieuwe start te maken in Nederland. Daarnaast dragen de gezinsherenigingen bij aan de realisatie van de gemeentelijke huisvestingstaakstelling.

  • 34 nieuwe dossiers in 2020
  • Totaal aantal dossiers in 2020: 50
  • Totaal aantal afgeronde dossiers in 2020: 15
  • Aantal succesvol afgeronde dossiers in 2020: 8

2019 werd afgesloten met 15 lopende dossiers. Een oude zaak die wij in ons systeem al hadden afgesloten, is heropend. Dat
brengt het aantal ‘oude’ zaken op 16 die in 2020 doorlopen. Door de hoge instroom van statushouders in 2020, is er ook een
duidelijk hoger aantal nieuwe gezinsherenigingszaken.

Maatschappelijke begeleiding

Wanneer vluchtelingen naar hun eigen woning in de gemeente verhuizen, komt er ontzettend veel op hen af: verhuizen naar een onbekende stad of dorp, snel de Nederlandse taal leren en de weg vinden in een doolhof van regelgeving. Ook moeten vluchtelingen zelf een inburgeringscursus regelen en op zoek naar werk. De maatschappelijke begeleiders van VluchtelingenWerk staan vluchtelingen bij in deze roerige periode en helpen bij hun integratie in de Nederlandse samenleving.
Dat begint op dag 1 als de statushouder in zijn of haar nieuwe woonplaats arriveert. De begeleiding start soms al vóór het tekenen van het huurcontract. Vrijwilligers helpen vluchtelingen met alle praktische regelzaken. Denk bijvoorbeeld aan hulp bij de woninginrichting, aansluiting telefoon en televisie, inschrijving bij huisarts, tandarts, apotheek en consultatiebureau. Maar ook aan het het wegwijs maken in de sociale kaart van de gemeente, het aanmelden bij een peuterspeelzaal, basisschool, middelbare school en hulp bij een aanvraag bij DUO. Daarnaast begeleiden onze medewerkers bij het aanvragen van huur- en zorgtoeslagen, kwijtscheldingsaanvragen en bij inschrijving bij het UWV.
De begeleiding gaat echter verder dan praktische zaken alleen. Samen met de maatschappelijk begeleider vindt de vluchteling de weg in zijn nieuwe woonplaats en in de Nederlandse samenleving. Ook wordt veel aandacht besteed aan het vergroten van het sociale netwerk en de zelfredzaamheid van de vluchteling, zodat zij sneller zelfstandig kunnen werken aan hun nieuwe toekomst.
Onze maatschappelijk begeleiders stuiten - door het intensieve, persoonlijke contact - op problemen die  belemmerend kunnen werken op het pad naar een nieuwe toekomst. Zo kampen veel vluchtelingen met stress, psychische problemen en maken ze zich zorgen over achtergebleven familieleden. Ook spelen cultuurverschillen een rol, net als wantrouwen tegenover overheidsbeambten. Onze medewerkers kunnen doorverwijzen als er (juridische) zaken mislopen, ze signaleren en rapporteren als er op wat voor een vlak ook stagnatie optreedt.
Vluchtelingen zijn, net als andere nieuwkomers, verplicht om binnen drie jaar het inburgeringsexamen te behalen. Hiervoor moeten zij zelf een passende cursus zoeken en een lening aanvragen. Voor veel vluchtelingen is het lastig om alles op tijd te regelen, omdat ze de taal niet kennen en de weg niet weten. Maatschappelijke begeleiders bieden informatie over de inburgeringsverplichting, de inburgeringsaanbieders in de regio en hulp bij het aanvragen van de lening.

Het doel van onze maatschappelijke begeleiding is - in grote lijnen - dat de cliënt leert zelfstandig gebruik te maken van alle voorzieningen, in staat is daarin zelf keuzes te maken en uiteindelijk een nieuw leven in de gemeente kan opbouwen als volwaardig participerend burger.

  • 80 gestarte trajecten maatschappelijke begeleiding 1e jaar
  • 17  gestarte trajecten maatschappelijke begeleiding 2e jaar

De maatschappelijke begeleiding van vluchtelingen in Schiedam is verdeeld in twee jaar. Het 1e jaar is het meest intensieve jaar en start direct na de vestiging. Er moet veel geregeld worden en alles is nieuw voor de vluchteling. In het 2e begeleidingsjaar zijn de statushouders meer gewend aan hun nieuwe leefsituatie. Sommige spreken al een aardig woordje Nederlands.
De eerste huisvestingsfase wordt er begeleiding geboden door een begeleider huisvesting. Deze neemt cliënt zoveel mogelijk mee in het aanvragen van voorzieningen, legt uit en laat cliënten waar mogelijk (zoveel mogelijk) zelf beslissen. De aanvraag van een uitkering verloopt via een apart werkproces voor statushouders bij Stroomopwaarts (SOW). Dit jaar duurt het regelmatig meer dan twee weken voordat de uitkering aan cliënt werd toegekend. Het weekgeld van COA stopt na twee weken en cliënt komt vervolgens in de financiële problemen. De werkafspraak met SOW is dat er in principe binnen twee weken een beschikking ligt of anders toch in ieder geval een voorschot mogelijk is. Vanuit SOW is aangegeven dat die termijn nu meestal niet gehaald wordt, omdat er dan nog geen goedkeuring is van de interne kwaliteitscontroleurs van SOW. Bepaalde stukken zijn vereist, maar kunnen pas na twee weken op zijn vroegst door cliënten worden geleverd (bankafschriften en het uitschrijfformulier van COA, de zgn B12). Stroomopwaarts bekijkt intern of dit werkproces kan worden aangepast om wel te kunnen werken binnen de oude werkafspraken.
Het geeft nieuwe cliënten een lastige start, zeker omdat de toeslagen van de belastingdienst ook vaak op zich laten wachten. Zodra alle voorzieningen lopen wordt de cliënt overgedragen aan een vaste begeleider. Deze maakt kennis met de cliënt en begint met een eerste meting zelfredzaamheid. Dit geeft een eerste beeld van de kennis en vaardigheden van betrokkene.
 

Introductie en integratie activiteiten

Deze activiteiten dragen bij aan de ambities van de gemeente Schiedam met name op het gebied van meer eigen kracht en burgerkracht. Hieronder volgt een opsomming van de activiteiten die door VluchtelingenWerk zijn geïnitieerd of waaraan VluchtelingenWerk heeft meegewerkt verdeeld in structurele activiteiten en incidentele activiteiten. Door corona moeten we constateren dat we tot half maart een aantal activiteiten op reguliere wijze hebben kunnen uitvoeren, maar na half maart geplande activiteiten niet of in aangepaste vorm hebben plaatsgevonden. Het feit dat de RIVM richtlijnen
rondom groepsgrootte regelmatig veranderden en locaties waar activiteiten plaats vonden moesten sluiten heeft dan ook een grote impact gehad op de uitvoering van onze werkzaamheden.

Structurele activiteiten zoals : Communicatie met de doelgroep:
Van groot belang en zeker in coronatijd is de communicatie met de cliënten van de organisatie, via zowel de digitale publicatie Doe Kalender, maar vooral via de duizenden WhatsApp berichten naar 354 cliënten, statushouders woonachtig in Schiedam, om ze te informeren over activiteiten van de organisatie, corona maatregelen en uitnodigingen om deel te nemen aan interessante programma’s aangeboden door derden of door VluchtelingenWerk. Verder krijgen 50 andere Schiedamse contacten één whatsapp bericht met nieuws of uitnodigingen. Voor elke van de hieronder vermelde activiteiten werd een whatsapp bericht verstuurd naar een bepaalde groep cliënten.

– Zaterdag1 februari 2020, Verborgen gedichten: 10 jaar viering!
Het programma Verborgen Gedichten is een initiatief van VluchtelingenWerk Schiedam en maakt sinds 2011 deel uit van hetprogramma van de Poëzieweek. In het programma Verborgen Gedichten gaan we op zoek naar gedichten verborgen in de bagage van migranten en vluchtelingen, woorden die niet makkelijk te vergeten zijn. Het gaat om eigen werk of vertalingen uit het werk van bekende auteurs uit het geboorteland van de
deelnemers. Het resultaat van deze verkenning van de wereldpoëzie wordt in het programma Verborgen Gedichten gepresenteerd. Voor de realisatie van dit programma, net als bij eerdere edities, is samengewerkt met Bibliotheek Schiedam en Stichting Zona Franca. Bijzonder van de 10e editie was dat de deelnemers hun eigen gedichten gingen voordragen in plaats van vertalingen van bekende auteurs uit hun geboorteland. Dit eigen gedicht is samen met taalcoaches, taalmaatjes, vrienden, buren naar het Nederlands vertaald. Er werden ook dichters uitgenodigd woonachtig
in Schiedam of in de regio.
Deelnemers waren de dichters Yousef Aliso, Mahfam Qaemmaqamy, Ebrahim Al Kadi, Ayan Adan, Tomáš de Paauw, Soraya Parvani & Ineke van der Boom, Juan Heinsohn Huala, Abu Omar Ramadhan, Daniël Dee en Yvette Neuschwanger De muziek was van: Claudia, Anahi en Eluney Morato.
Er waren 90 bezoekers in de bibliotheek.

Het project Wegwijs In Schiedam (WIS) is een coachingstraject en beoogt cliënten van VluchtelingenWerk kennis te laten maken met Schiedam, hulp te bieden bij de opbouw van een eigen sociaal netwerk, meer zelfredzaam te worden en uiteindelijk mensen te motiveren en toe te leiden naar een vaste vrijetijdsactiviteit. En alles in het Nederlands, waardoor het beoefenen van taal een belangrijk aspect is in de relatie tussen de coach en de cliënt. Met de deelnemers wordt een stappenplan opgesteld en de coaches proberen met de cliënten de gestelde doelen te behalen in 6 maanden door middel van wekelijkse contacten . De doelen worden mede gehaald uit de ZRM/vaardigheidsmeting. Een aantal van de 9 koppelingen uit 2019 zijn begin 2020 afgerond.
Door corona en de RIVM richtlijnen heeft het project langere tijd stil gelegen. Het is moeizaam om nieuwe koppelingen te realiseren. De vrijwilligers uit 2019 zijn gestopt en het is moeilijk om nieuwe vrijwilligers te vinden. Juist het aantrekkelijke van het project is voor veel vrijwilligers het één op één contact bij een statushouder thuis en activiteiten ondernemen buiten de deur. Als dat wegvalt en er vooral online of telefonisch contact kan zijn, is het minder aantrekkelijk om je als vrijwilliger aan te melden. Ook onze cliënten zijn in het kader van corona terughoudend om met nieuwe mensen thuis af te spreken.
Na de zomerperiode zijn we gestart met de werving van nieuwe coaches (WIS coaches). De wervingsactie heeft uiteindelijk 3 nieuwe WIS coaches opgeleverd en op 4 december (net voor de strenge lockdown) hebben we de eerste koppeling kunnen maken tussen een cliënt en een WIS coach. Een koppeling aan een WIS coach is geen verplichting, we bieden het aan als we denken dat de cliënt baat heeft hierbij. Eind 2020 zijn er 5 aanmeldingen van cliënten die graag een WIS coach willen. De teamleider houdt regelmatig contact met de coach om te informeren over de stand van zaken en begeleiding te bieden daar waar nodig.

Het taalcafé KOFFIE.NL bestaat uit ontmoetingen tussen vrijwilligers, buren van VluchtelingenWerk en statushouders die de Nederlandse taal aan het leren zijn. Bij KOFFIE.NL kunnen ze hun kennis van taal meteen in praktijk brengen, in dialoog gaan, verhalen delen met elkaar en elkaar tips geven. Ook kunnen soms spelletjes aan tafel worden gedaan zoals “Nederlands in beeld kwartet” of Uno pocket, waarmee je punten kunt scoren.
Elke dinsdag vanaf 19:00 uur staat er koffie en thee van KOFFIE.NL klaar voor de bezoekers.
Door de corona crisis werden 13 koffie.nl ontmoetingen gerealiseerd. 11 ontmoetingen binnen locaties en 2 in de buitenlucht.

Arbeidsparticipatie

Eind 2019 waren een drietal vrijwillige jobcoaches voor het bevorderen van arbeidsparticipatie van statushouders in Schiedam. Een van deze drie is aan het begin van het verslagjaar gestopt met zijn directe activiteiten voor VluchtelingenWerk om zich volledig te kunnen inzetten voor het project ‘Statushouders voor de klas’. Een andere is bezig om zijn activiteiten af te bouwen. In het jaar is een nieuwe vrijwillige jobcoach gestart. Vanwege corona zijn de fysieke afspraken in het kader van jobcoaching beperkt gebleven. Er is veel gewerkt op afstand via mail en telefoon.
De jobcoaches hebben in 2020 contact gehad met 17 cliënten. Een deel van deze contacten heeft niet direct geleid tot een traject richting (vrijwilligers-)werk of opleiding, bijvoorbeeld omdat de Nederlandse taal van betrokkene van onvoldoende niveau was, of omdat de motivatie onvoldoende bleek. Er wordt bij deze begeleiding sterk ingezet op eigen zelfwerkzaamheid, mensen krijgen in de regel ‘huiswerk’ mee, bijvoorbeeld: maak een eerste opzet van je CV of zoek vacatures die je aanspreken.
In 11 gevallen heeft een langduriger contact plaatsgevonden. De begeleiding heeft in die gevallen geleid tot verschillende resultaten. Veelal wordt er samengewerkt met de werkconsulent van Stroomopwaarts om af te stemmen en te voorkomen dat er dubbel werk wordt gedaan of dat er verschillende trajecten worden gestart. Altijd vraagt de jobcoach toestemming aan de cliënt om het contact met SOW te mogen leggen. Uitgangspunt bij de arbeidsparticipatie is dat deelname aan het arbeidsproces (betaald of vrijwillig) in het belang is van de cliënt en dat zoveel mogelijk aansluiten bij de wens van de cliënt op dit vlak de duurzaamheid van de inzet ten goede komt. Toch komt het vaak voor dat de verwachtingen waarmee cliënten
binnenkomen moeten worden getemperd omdat deze niet goed aansluiten bij de mogelijkheden op de Nederlandse arbeidsmarkt.
Opvallend is het hoge opleidingsniveau van een belangrijk deel van de deelnemers (uit met name Turkije en Iran).

Taal op Maat

Het doel van Taal op Maat is om geïsoleerde vrouwen en mannen die de Nederlandse taal niet goed beheersen te helpen bij het zich eigen maken van de Nederlandse taal. In samenhang daarmee reiken we hen kennis over de Nederlandse cultuur, instituties en voorzieningen aan en stimuleren we hen om contacten buitenshuis te leggen om zodoende hun redzaamheid in de Schiedamse samenleving te bevorderen.
Taal op Maat is gestart in 2005 en is dus inmiddels al ruim 15 jaar een begrip in Schiedam. Honderden vrijwilligers hebben gewerkt aan de taalverbetering van een aanzienlijke groep anderstaligen die woonachtig zijn in Schiedam. Sinds 2016 worden inburgeraars die een inburgeringstraject volgen bij een andere aanbieder dan VluchtelingenWerk Nederland, niet meer gekoppeld binnen het Taal op Maat project. Taal op Maat krijgt regelmatig dergelijke verzoeken, maar moest deze mensen afwijzen en worden doorverwezen naar het Digi-Taalhuis. Inburgeraars die bij VluchtelingenWerk in Schiedam een inburgeringscursus volgen, worden wel gekoppeld, maar niet meegeteld in de cijfers van Taal op Maat.
Vorig jaar zijn 13 anderstaligen gekoppeld via Taal op Maat. Vier van deze koppels hadden eind 2020 nog steeds regelmatig contact, ondanks de moeilijkheden om fysiek contact te houden in verband met Covid-19.
Helaas hebben we in 2020 tegen de verwachting in slechts 2 koppelingen kunnen realiseren voor Taal op Maat. 1 koppeling in februari voor de eerste lockdown en nog 1 koppeling in augustus.

Ons team

VluchtelingenWerk Schiedam heeft een dynamisch en gevarieerd team van jonge en oudere vrijwilligers en stagiairs die allemaal hun steentje bijdragen om onze statushouders zo snel mogelijk zelfredzaam te maken. Zij zijn zeer belangrijk bij de realisatie van onze werkzaamheden en activiteiten. De vrijwilligers en stagiairs voeren onder professionele begeleiding van de teamleiders alle kerntaken uit. Dit is een belangrijk onderscheid t.o.v. andere dienstverlenende organisaties. Vrijwilligers en stagiairs worden ondersteund en begeleid door de teamleiders. Regelmatig vinden er gesprekken plaats tussen de teamleider en de medewerker.
Er is regelmatig teamoverleg om de belangrijkste ontwikkelingen in het werk en op kantoor te bespreken. Tijdens dit overleg vindt ook casusoverleg plaats.

Eén van onze vrijwilligers, Juan Heinsohn, heeft dit jaar eenkoninklijke onderscheiding gekregen voor zijn vele bijzondere bijdragen aan de Nederlandse samenleving, waaronder zijn werk als vrijwilliger al meer dan 10 jaar bij VluchtelingenWerk. Vanwege corona was de uitreiking op aangepaste wijze door een van de wethouders van zijn woonplaats Rotterdam.

In de week van 7 december, de nationale vrijwilligersdag, zijn er een aantal vrijwilligers in het zonnetje gezet. Het betrof 2 vrijwilligers die 5 jaar actief betrokken zijn bij onze organisatie. Zij kregen een beeldje van Streetart project Moving People overhandigd. De beeldjes vertegenwoordigen echte mensen en hun vluchtverhalen. Kleine, tastbare verhalen van de menselijke stemmen achter de eindeloze vluchtelingencijfers in de krantenkoppen. Verhalen die onze vrijwilligers maar al te goed kennen vanuit de praktijk.
Alle andere vrijwilligers werden gedurende de hele week getrakteerd op gebak bij de koffie en een bedankje vanuit de organisatie.

Inburgering

Inburgeraars kunnen bij VluchtelingenWerk Zuidwest-Nederland terecht voor taallessen en de voorbereiding op het inburgerings examen (inclusief alfabetisering) en het staatsexamen NT2. Door onze ruime ervaring met vluchtelingen weten we als geen ander hoe belangrijk de voorbereiding op het inburgeringsexamen is.
VluchtelingenWerk Zuidwest-Nederland geeft de cursisten tijdens het inburgeringstraject veel persoonlijke aandacht. Teamleiders op de leslocaties kennen alle cursisten goed en houden nauwlettend in de gaten of zij op het juiste en hoogst haalbare niveau de lessen volgen. Ook bewaken ze de gestelde termijnen en zorgen ze ervoor dat de cursisten op tijd aan hun inburgeringsplicht voldoen. In de klas zijn, naast de docent, extra klassenassistenten actief, zodat er voldoende aandacht en begeleiding is voor iedereen. Tevens krijgen de cursisten iedere week (online) bezoek van een taalcoach om extra te oefenen met de Nederlandse taal. Tenslotte hebben wij op enkele leslocaties een Open Leercentrum waar onze cursisten gratis, en onder begeleiding van getrainde vrijwilligers, buiten de lessen om extra kunnen oefenen. Zo bereiden wij onze cursisten optimaal voor op het examen!
De inburgering van VluchtelingenWerk Zuidwest-Nederland scoort hoge cijfers. Bij de laatste rapportage van het onafhankelijk kwaliteits- en kennisinstituut Blik op Werk kreeg onze inburgering het prachtige rapportcijfer 7,7. Onze slagingspercentages zijn ver boven de landelijke norm. Zo slaagt 73% van de analfabeten voor hun inburgeringsexamen en in de groep middelbaar opgeleiden is ons slagingspercentage 84%, hetgeen 12 procent hoger is dan de norm.
VluchtelingenWerk biedt lessen Inburgering op tien locaties in Zuid-Holland (van Noord naar Zuid: Leiden, Leidschendam-Voorburg, Zoetermeer, Delft, Westland, Rotterdam, Schiedam, Vlaardingen, Nissewaard, Gorinchem). Inburgeraars kunnen er terecht voor taallessen en de voorbereiding op het inburgerings examen (inclusief alfabetisering) en het staatsexamen NT2. Zelfs op niveau B2 in Delft, in samenwerking met de TU Delft. Op de tien leslocaties volgen jaarlijks rond de 700 cursisten uit pakweg vijftig landen hun lessen.

  • 53 cursisten
  • 26 taalvrijwilligers

Begin 2020 zijn we verhuisd naar de Schiedamse Bibliotheek aan de Singel 24 omdat door de verhuizing van onze VluchtelingenWerk locatie er geen ruimte meer voor inburgeringslessen was. In 2020 volgden hier in totaal 53 mensen inburgeringslessen. We zijn gestart met 3 groepen, maar moesten helaas vanwege krimp een groep sluiten. In het 4 e kwartaal zijn we weer een groep gestart omdat het aantal aanmeldingen snel toenam.

In 2020 waren onze inburgeringsplichtigen (zowel reguliere als met asielstatus) afkomstig uit 16 verschillende landen, waarvan het overgrote deel uit Eritrea en Syrië.
In 2020 gaven we les aan 3 lesgroepen, 2 Alfabetiseringsgroepen en 1 Inburgeringsgroep.
Twee NT2-gecertificeerde docenten gaven les aan deze 3 groepen met ondersteuning van onze vrijwillige klassenassistenten. We hebben games en klassikale online discussies opgezet om een interactieve omgeving te creëren tussen de klassenassistenten, docenten en cursisten. Veel van onze cursisten vinden het interessant om hieraan deel te nemen. Dit wordt begeleid door trainee teamleider Jesse Nigum. Hij is in september gestart en maakt onderdeel uit van ons traineeprogramma specifiek voor mensen met een vluchtelingenachtergrond.
In 2020 hebben we gebruik gemaakt van de inzet, ervaring van onze (veelal) lokale vrijwilligers. Als professionele vrijwilligersorganisatie zetten we vrijwilligers in bij onze inburgeringstrajecten. In Schiedam hebben we 26 vrijwilligers ingezet.
Onze klassenassistenten ondersteunen de docent bij alle voorkomende werkzaamheden in de klas, zoals nakijkwerk, in groepjes samen oefeningen doen, 1-op-1 begeleiding en andere ondersteunende activiteiten. Onze taalcoaches worden aan een inburgeraar gekoppeld om buiten de lessen om te oefenen met de taal en een inburgeraar wegwijs te maken in de (lokale) samenleving.
 

Landelijk en regionaal Jaarverslag

VluchtelingenWerk Zuidwest-Nederland hielp in 2020 bij de huisvesting van 2497 statushouders. We boden 2353 statushouders maatschappelijke begeleiding, onze inloopspreekuren trokken 16.887 bezoekers, 706 cursisten volgden lessen op onze inburgeringslocaties. En we deden nog zoveel meer in 58 gemeenten in Zuid-Holland en Zeeland.