Statushouders wegwijs door VluchtelingenWerk op Walcheren

Team van VluchtelingenWerk op Walcheren

Teamleider Ronneke van den Wildenburg en vrijwilliger Marian van den Berg zijn enthousiast over hun inzet voor VluchtelingenWerk op Walcheren.

Het kantoor van VluchtelingenWerk is onlangs in Middelburg verhuisd naar een pand van Scalda.  De meeste van de statushouders die zij begeleiden volgen er de inburgeringslessen. Teamleider Ronneke: ‘Er zijn meerdere organisaties gehuisvest in het pand waarmee we de samenwerking willen verstevigen.’

Sinds hoe lang heeft VluchtelingenWerk een kantoor op Walcheren?

Eerst waren er aparte werkgroepen van VluchtelingenWerk in de gemeenten Middelburg, Vlissingen en Veere. Ronneke vertelt: ’We namen vorig jaar afscheid van een van hun vrijwilligers die zeker 35 jaar in Veere statushouders begeleidde. In de loop van de jaren zijn deze werkgroepen gefuseerd en sinds 2000 werken we vanuit één kantoor in Middelburg.’ Marian is sinds eind 2016 vrijwilliger. Marian: ‘Er werden in dat jaar vrijwilligers gevraagd door de gemeente Veere voor de noodopvang van vluchtelingen in de sporthal in Koudekerke. Daar heb ik toen een paar dagen geholpen en het maakte veel indruk op mij. Daarom wilde ik graag wat meer doen op dit gebied en zo kwam ik terecht bij Vluchtelingenwerk. ‘

Welke begeleiding biedt VluchtelingenWerk aan statushouders?

Ronneke legt uit: ‘Op Walcheren bieden we hen juridische begeleiding en voor een periode van een jaar bieden we maatschappelijke begeleiding; dit gebeurt bij de statushouders thuis en op spreekuren op ons kantoor. Het inloopspreekuur is momenteel is gesloten maar we zijn wel bereikbaar per telefoon, e-mail en via de eigen contactpersonen. Verder bieden we binnenkort voor de tweede keer een training op het gebied van arbeidsparticipatie.

Een team van tien nationaliteiten

Ronneke: ‘Het team op Walcheren bestaat uit twee Teamleiders, twee stagiairs en ongeveer 40 vrijwilligers in de functies van maatschappelijk begeleiders- thuisbegeleiders-, juridisch begeleiders, arbeidscoaches, een taalcoach, administratieve krachten en vertalers. Het team kent tien nationaliteiten en er werken verschillende statushouders als vrijwilliger bij ons.’

Samen en  in overleg

Marian: ‘Voordat onze kinderen geboren zijn heb ik in de verpleging en thuiszorg gewerkt. Nu doe ik ’s morgens schoonmaakwerk en daarnaast ben ik maatschappelijk begeleider. Mijn taak is om een statushouder te helpen bij alles wat geregeld moet worden wat betreft wonen, school, medische zorg, verzekeringen, financiën en ook (vrijwilligers)werk. Alles doe ik met de statushouder samen, in overleg en werk toe naar het zelf kunnen regelen zodat ik als begeleider steeds meer naar de achtergrond verdwijn.’

Wegwijs maken

Ronneke: ‘Ons belangrijkste doel is de vluchtelingen die op Walcheren komen wonen wegwijs te maken en te ondersteunen bij hun integratie- en participatieproces. Onze vrijwilligers beschouwen wij als ‘ambassadeurs’ en daarmee de brug tussen de vluchteling en de maatschappij. De maatschappelijke begeleiding van statushouders duurt op Walcheren in principe een jaar. De begeleiders proberen hen met een zelfredzaamheidsoverzicht zo zelfstandig mogelijk te maken. Echter één jaar is voor velen niet voldoende. Aan statushouders uit Veere is het mogelijk een tweede jaar begeleiding aan te bieden; de statushouders uit Middelburg en Vlissingen verwijzen we na een jaar begeleiding door naar het maatschappelijk werk als blijkt dat ze nog onvoldoende zelfredzaam zijn.’ Marian: ‘Iemand is zelfredzaam als hij je niet meer nodig heeft en weet waar hij voor vragen terecht kan. Ook merk ik dit als hij mij dingen gaat uitleggen!  Dat overkwam mij onlangs: er moest een digitale handtekening gezet worden op een mail op zijn telefoon, ik wist niet precies hoe dat moest en hij legde het mij uit.’

Nieuwe contacten krijgen door leren van de taal

Marian: ‘Bij de eerste afspraak start ik met alles wat geregeld moet worden in de woning zoals water, energie, internet, daarnaast regel ik een huisarts, school en verzekeringen. Ook beantwoord ik de vragen die de statushouder heeft op dat moment. Later zou het bijvoorbeeld kunnen gaan over fietsles, vrijwilligerswerk, sport of contacten met de buren. Belangrijk is de taal leren, anders is het moeilijk om nieuwe contacten te maken en te werken of vrijwilligerswerk te doen.’

Onderling kennis delen

Ronneke: ‘VluchtelingenWerk probeert om steeds meer methodisch te werken en de vrijwilligers mogelijkheden te geven om statushouders te ondersteunen bij het zelfstandig leren functioneren. Om de voortgang daarin te bespreken houdt ons team regelmatig besprekingen over de mensen die we begeleiden en hebben we met elkaar overleggen en delen we de kennis onderling.’ Marian: ’Het team is erg belangrijk. Je kan alles vragen en bespreken.’

Hoe vaak komt een nieuwkomer op jullie kantoor?

Ronneke: ‘Sommige statushouders komen nauwelijks op kantoor omdat de thuisbegeleider alles afhandelt bij hen thuis. Enkele thuisbegeleiders spreken met statushouders op kantoor af om de zaken met en voor hen op te pakken en andere statushouders wonen dichtbij kantoor en komen  geregeld met hun vragen of post op het spreekuur.’ Marian: ‘Tijdens de kennismaking met een statushouder vind ik belangrijk om te vragen: wie ben je, hoe gaat het met je, wat verwacht je van mij? Wederzijds begrip, respect en vertrouwen dat is er niet meteen, dat moet groeien. En er zijn vaak veel stress factoren voor vluchtelingen. Denk daarbij aan: van alles moeten regelen terwijl ze nog geen Nederlands spreken, het missen van familie en de verhuizing van het asielzoekerscentrum naar een huurhuis op Walcheren.’

Spreekuren 

Ronneke: ‘Driemaal per week is er een open inloopspreekuur waar statushouders met alle vragen terecht kunnen. Op twee dagen zijn er spreekuren juridische zaken voor begeleiding bij procedures voor gezinshereniging, verlengingen of aanvragen van verblijfsvergunningen. Op afspraak zijn er spreekuren over:  inschrijvingen voor woningzoekenden, financiële zaken, toeslagen en arbeidsparticipatie. Ook is er een informatiepunt inburgering. Momenteel zijn deze spreekuren gesloten.’

Op welke manier spreekt een teamlid met een statushouder als diegene nog geen Nederlands spreekt?

Ronneke: ‘Bij de meeste spreekuren op kantoor maken we gebruik van onze vrijwillige vertalers. De thuisbegeleiders proberen creatief met statushouders te communiceren Denk aan met de handen, logo’s of plaatjes en zij gebruiken vertaalapps of -websites. Uiteraard is er wel eens sprake van miscommunicatie wat soms vervelend maar soms ook hilarisch kan zijn.’ Marian: ‘Meestal probeer ik af te spreken met een familielid er bij die wel een beetje Nederlands spreekt. Of we bellen een vriend of familielid om te vertalen. Meestal kun je aan iemands gezicht wel zien of hij het begrijpt. Altijd vraag ik na of iets duidelijk was.’

Boeiend, zinvol en leuk

VluchtelingenWerk Walcheren is op zoek naar maatschappelijke begeleiders. Wie komt ons helpen? Kijk hier voor de vacaturetekst.

Ben je op zoek naar ander vrijwilligerswerk? Misschien is taalcoach iets voor jou? Of juridisch begeleider? Of zie je jezelf eerder als arbeidsoach? Tik hier je postcode in en kijk naar alle vacatures bij jou in de buurt.

donderdag 16 april 2020