Walcheren: Jaarverslag 2019

Op Walcheren zijn in 2019, in samenwerking met de gemeenten, 68 statushouders gehuisvest. Lees hier wat wij, met al onze geweldige vrijwilligers en de samenwerkingspartners, in de gemeenten deden.

  • in totaal 68 statushouders gehuisvest
  • Middelburg (33),
  • Veere (14),
  • Vlissingen (21)
  • grootste groepen: Eritrea (26),  Syrië (11)

VluchtelingenWerk Walcheren zet zich in voor de drie gemeenten – Middelburg, Veere en Vlissingen - op Walcheren en begeleidt alle vluchtelingen die na een asielstatus op Walcheren een woning vinden of krijgen aangeboden. De totaal opgelegde taakstelling in 2019 bedroeg voor de drie gemeenten tezamen 82 statushouders. De opgelopen voorsprong uit 2018 bedroeg aanvankelijk 14 personen maar door correcties in TVS en verhuizing van een gezin in de maand januari van de gemeente Veere naar Middelburg kwam het totaal uit op 10 personen vóór op de taakstelling. Er dienden dus in 2019 in ieder geval 72 statushouders gehuisvest te worden op Walcheren; 23 in Middelburg, 21 in Veere en 28 in Vlissingen.
Alleen in de gemeente Middelburg is aan de taakstelling voldaan, in de beide andere gemeenten zijn per gemeente 7 statushouders te weinig gehuisvest.
In beide gemeenten had dit te maken met het niet tijdig beschikbaar hebben van passende woningen.

Het aantal nareizigers dat in 2019 op Walcheren kwam wonen bedroeg: Middelburg: 22 personen waarvan 16 kinderen Veere: 4 personen waarvan 2 kinderen Vlissingen: 12 personen waarvan 9 kinderen Een deel van deze nareizigers was al eerder gearriveerd in Nederland maar werd in een AZC geplaatst tot er een geschikte gezinswoning beschikbaar was.

Spreekuur/infopunt

Er bestaat een grote informatiebehoefte met betrekking tot de vaak complexe asielvraagstukken en (specifieke onderdelen van) de vreemdelingenwetgeving. Ook zijn er veel vragen over rechten en plichten van toegelaten vluchtelingen, over bijvoorbeeld taalonderwijs en inburgering. Ook hebben statushouders vaak urgente vragen op het gebied van bijvoorbeeld uitkering, toeslagen, zorg, huisvesting, werk en financiën.
Om alle in de gemeente wonende vluchtelingen goed te informeren hebben we infopunten en spreekuren waar we vragen beantwoorden en de vluchtelingen op weg helpen. Vaak kunnen we dat zelf, bij te complexe casussen (waarbij coördinatie tussen verschillende organisaties gevraagd wordt), verwijzen we door naar professionele ondersteuning. Het infopunt is er ook voor lokale belanghebbenden en belangstellenden, zoals inwoners uit de gemeente, met vragen over vluchtelingen, statushouders en gerelateerde zaken.

  • 730 bezoekers op onze spreekuren

Monitoring verblijf (juridische begeleiding/gezinshereniging)

Onze juridische begeleiding van statushouders is uniek. Onze medewerkers begeleiden vluchtelingen in het azc, maar ook later in de gemeenten waarin ze worden gehuisvest. Onze juridische begeleiding behelst de asielprocedure, gezinsherenigingsprocedure, naturalisatie en alles wat er verder nog geregeld moet worden. Komen onze juridische vrijwilligers en beroepskrachten ergens niet uit? Dan nemen ze contact op met de Helpdesk van het Landelijk Bureau. De Helpdesk bestaat uit een team juristen op gebied van asiel en integratie en consulenten landeninformatie. Vanuit het Landelijk Bureau maar ook door de juridische vrijwilligers op de locatie worden ook contacten onderhouden met advocaten, ambassades, IND en IOM. Ook is er ondersteuning op het gebied van financiering van bijvoorbeeld identiteitsonderzoek, reiskosten, paspoorten en laissez passers.
De juridische begeleiding van VluchtelingenWerk in de gemeente is er voor personen die als asielzoeker naar Nederland gekomen zijn, die een (tijdelijke) vergunning hebben, gehuisvest zijn in de gemeente en verblijfsrechtelijke vragen hebben.

Vluchtelingen die een verblijfsvergunning krijgen, hebben recht op hereniging met hun gezin (ouders, partners, kinderen). Meestal is de procedure al opgestart in de Centrale Opvang, in andere gevallen moet dat na vestiging in de gemeente nog gebeuren. De juridische procedure bij gezinshereniging is zeer complex, steeds aan verandering onderhevig, bureaucratisch en tijdrovend. Het vergt uiterste zorgvuldigheid, veel tijd en is voor reguliere instanties te kostbaar om uit te voeren.
De juridische begeleiding draagt bij aan het integratieproces. Zolang een statushouder nog niet herenigd is met zijn of haar gezin, is het moeilijk om een nieuwe start te maken in Nederland. Daarnaast dragen de gezinsherenigingen bij aan de realisatie van de gemeentelijke huisvestingstaakstelling.

  • 7 nieuwe dossiers gezinshereniging
  • totaal aantal dossiers in 2019: 48
  • 18 afgeronde dossiers

Er zijn in 2019 op Walcheren 13 gezinnen of echtparen met elkaar herenigd. Een groot deel daarvan is ook op Walcheren gaan wonen. Omdat niet alle woningen geschikt waren voor bijwoning van de gezinsleden zijn er ook gezinnen buiten Walcheren geplaatst en wachten nog enkele nareizigers in een AZC op een geschikte gezinswoning op Walcheren. Als de gezinnen niet te groot zijn, dient de referent (de aanvrager) in Middelburg zelf op zoek te gaan naar een geschikte gezinswoning. Mocht dit niet binnen een aantal maanden zijn gelukt, dan wordt er maatwerk geleverd en zoekt Woongoed naar een woning. In Vlissingen en Veere heeft de gemeente de afspraak met de woningcorporaties l’escaut en Zeeuwland dat er na gezinshereniging door hen wordt gekeken naar een passende gezinswoning. De cliënt hoeft dan niet eerst zelf op zoek te gaan.
De procedures voor gezinshereniging werden in het verslagjaar door 4 vrijwillige medewerkers – die daar een specifieke interne opleiding voor hebben gevolgd – begeleid.


Samenwerking, voorlichting en belangenbehartiging

VluchtelingenWerk signaleert wanneer er obstakels of knelpunten zijn voor succesvolle integratie. Deze obstakels kunnen ontstaan door leemtes in het aanbod aan voorzieningen, maar ook door de persoonlijke omstandigheden van de vluchteling. Ook signaleert VluchtelingenWerk het niet juist toepassen van wet- en regelgeving of de leemtes en uitsluitingsmechanismen daarin – alsmede discriminatie – en onderneemt daarop actie.

VluchtelingenWerk locatie Walcheren beantwoordt daarnaast publieksvragen en geeft voorlichting om het draagvlak in de samenleving voor opvang en integratie van vluchtelingen te behouden/vergroten. Om dat draagvlak zo groot mogelijk te houden wordt nadrukkelijk samengewerkt met de gemeente en andere lokale organisaties. Belangrijke signalen die door onze vrijwilligers worden geconstateerd worden aan medewerkers van het Landelijk Bureau van VluchtelingenWerk doorgegeven zodat zij dit op politiek niveau of bijv. in gesprekken met de IND kunnen aankaarten.

Er is continue afstemming met het Maatschappelijk Werk, klantondersteuners van Porthos, woningcorporaties, Orionis Walcheren, het COA, Welzijnsorganisaties in de 3 gemeenten, het Taalhuis Walcheren, de Voedselbank, de Kledingbank en de taalaanbieders. In Vlissingen, Oost-Souburg en Middelburg wordt in een aantal wijken verbinding gelegd tussen verschillende (vrijwilligers)organisaties in het formele en/ of het informele veld d.m.v. wijknetwerkbijeenkomsten. VluchtelingenWerk locatie Walcheren heeft gepoogd zoveel mogelijk deel te nemen aan deze bijeenkomsten en heeft daardoor enkele nieuwe lijntjes uit kunnen gooien. Begeleiders zijn geïnformeerd over relevante activiteiten die in de wijken bestaan of zijn ontplooid en die voor onze cliënten mogelijk een uitbreiding van hun sociale netwerk kunnen betekenen.

VluchtelingenWerk locatie Walcheren neemt zoveel mogelijk deel aan de netwerkbijeenkomsten die de Voedselbank 2x per jaar en die Welzijn Veere 4x per jaar organiseren. In deze bijeenkomsten worden thematisch zaken besproken en wordt m.n. ook verbinding gelegd tussen de verschillende organisaties.

Maatschappelijke begeleiding

  • 31 gestarte trajecten mb, eerste jaar
  • 14 in Middelburg
  • 10 in Vlissingen
  • 7 in Veere
  • 3,5 gestarte trajecten mb, tweede jaar (alleen in Veere)

Wanneer vluchtelingen naar hun eigen woning in de gemeente verhuizen, komt er ontzettend veel op hen af: verhuizen naar een onbekende stad of onbekend dorp, snel de Nederlandse taal leren en de weg vinden in een doolhof van regelgeving. Ook moeten vluchtelingen zelf een inburgeringscursus regelen en op zoek naar werk. De maatschappelijke begeleiders van VluchtelingenWerk staan vluchtelingen bij in deze roerige periode en helpen bij hun integratie in de Nederlandse samenleving. Dat begint op dag 1 als de statushouder in zijn of haar nieuwe woonplaats arriveert.

De begeleiding start soms al vóór het tekenen van het huurcontract. Vrijwilligers helpen vluchtelingen met alle praktische regelzaken. Denk bijvoorbeeld aan hulp bij de woninginrichting, aansluiting telefoon en televisie, inschrijving bij huisarts, tandarts, apotheek en consultatiebureau en hierin de eerste afspraken begeleiden. Maar ook aan het wegwijs maken in de sociale kaart van de gemeente, het aanmelden bij een peuterspeelzaal, basisschool, middelbare school, hulp bij de aanvraag bij DUO maar ook ondersteunen bij het contact maken met de buren. Daarnaast begeleiden onze medewerkers bij het aanvragen van huur- en zorgtoeslagen, kwijtscheldingsaanvragen en bij inschrijving bij het UWV. De begeleiding gaat echter verder dan praktische zaken alleen.
Samen met de maatschappelijk begeleider vindt de vluchteling de weg in zijn nieuwe woonplaats en in de Nederlandse samenleving. Ook wordt veel aandacht besteed aan het vergroten van het sociale netwerk en de zelfredzaamheid van de vluchteling, zodat zij sneller zelfstandig kunnen werken aan hun nieuwe toekomst. Onze maatschappelijk begeleiders stuiten - door het intensieve, persoonlijke contact - op problemen die belemmerend kunnen werken op het pad naar een nieuwe toekomst. Zo kampen veel vluchtelingen met stress, psychische problemen en maken ze zich zorgen over achtergebleven familieleden. Ook spelen cultuurverschillen een rol, net als wantrouwen tegenover overheidsbeambten. Onze medewerkers kunnen doorverwijzen als er (juridische) zaken mislopen, ze signaleren en rapporteren als er op wat voor een vlak ook stagnatie optreedt.
Het doel van onze maatschappelijke begeleiding is - in grote lijnen - dat de cliënt leert zelfstandig gebruik te maken van alle voorzieningen, in staat is daarin zelf keuzes te maken en uiteindelijk een nieuw leven in de gemeente kan opbouwen als volwaardig participerend burger. De pijlers hierbij zijn :

  1. Participatie (onderwijs, opleiding, werk, sport, gezondheidszorg etc.)
  2. Communicatie (Nederlands spreken, contact met omgeving etc.)
  3. Emancipatie (eigen keuzes maken, eigen plek in de samenleving vinden)


Vluchtelingen Arbeidsparticipatie Project VIP (Vluchtelingen Investeren in Participatie)

VIP is een landelijk project van VluchtelingenWerk en wordt inmiddels aangeboden in ruim 60 gemeenten door het hele land. Op dinsdag 1 oktober startte een nieuwe VIP training in Middelburg met 14 deelnemers, veelal oud-cliënten van de locatie Walcheren. Veel vluchtelingen die nog geen stage of werk hebben zijn onzeker over welke mogelijkheden hier zijn om aan het werk te komen. Om zelfbewuster te worden hebben de deelnemers in 8 trainingen doelen uitgezet, eigen kwaliteiten leren benoemen, zelf een presentatie moeten houden en geleerd een eigen CV te maken. 12 Een professionele trainer verzorgde de training. Daarnaast hebben we vijf vrijwillige arbeidscoaches geworven die begeleiding geven bij het leren in de training en helpen de arbeidsmarkt te verkennen. De slotpresentatie op 3 december kreeg regionale aandacht van zowel de PZC als van Omroep Zeeland. In goed overleg met Orionis zoeken we nu naar mogelijkheden voor stage / werk. Daarbij is coaching on the job een belangrijk aandachtspunt. De eerste stages lopen en hopelijk kunnen we iedereen op een geschikte plaats brengen! Voor 2020 zijn we al in gesprek met Orionis om een tweede VIP training te starten.

Participatieverklaringstrajecten (pvt)

Alle vluchtelingen en andere nieuwkomers moeten een ‘participatieverklaring’ ondertekenen. Deze verklaring is bedoeld om hen te wijzen op de rechten, plichten en fundamentele waarden van de Nederlandse samenleving. Veel gemeenten werken met VluchtelingenWerk samen om vorm te geven aan trajecten voor de participatieverklaring. Op basis van onze ervaringen met deze trajecten hebben wij een programma ontwikkeld dat volgens ons het beste tegemoet komt aan wat statushouders nodig hebben. Een goed, uitgebreid en uitgediept traject biedt statushouders een eerlijkere kans op goede integratie. VluchtelingenWerk Zuidwest-Nederland pleit voor een uitgebreid traject met bij voorkeur negen workshops. Onze ervaring leert dat het traject pas echt meerwaarde heeft als de trainers wat langer stil kunnen staan bij belangrijke thema’s die helpen bij het thuis voelen en elkaar begrijpen. Als ze een veilige omgeving weten te creëren waarin deelnemers zich vrij voelen mee te discussiëren over onderwerpen die voor hen misschien wel een taboe waren.
In overleg kan het pvt-pakket ook anders – lokaal op maat – worden samengesteld.
VluchtelingenWerk Walcheren kan de PVT als boven omschreven aanbieden maar de gemeenten op Walcheren hebben er voor gekozen dit niet bij ons in te kopen.

Shelter City Middelburg

Het tijdelijk opvangen van mensenrechtenverdedigers in Nederland om hen weer even op adem te laten komen, is een manier om mensenrechtenverdediger concreet bij te staan. Dit vindt plaats in het kader van het Shelter City programma. Ook in 2019 heeft de gemeente Middelburg weer besloten een mensenrechtenverdediger voor een periode van drie maanden opvang te verlenen. Met diverse organisaties zoals Justitia et Pax, Woongoed Middelburg, University College Roosevelt (UCR) en VluchtelingenWerk Zuidwest-Nederland vond contact plaats om dit te realiseren. Van groot belang was een goede persoonlijke dagelijkse begeleiding, die werd uitgevoerd door een vrijwillige medewerker van VluchtelingenWerk.


Ombudstour provincie Zeeland

Reinier van Zutphen heeft bij zijn benoeming tot Nationale Ombudsman onder andere de wens uitgesproken om ieder halfjaar extra aandacht te besteden aan een specifieke provincie, ook wel aangeduid als 'de ombudstour'. Van woensdag 2 tot en met vrijdag 4 oktober 2019 heeft Reinier van Zutphen samen met een tiental medewerkers en Gertjan van der Brugge, de Ombudsman van de Zeeuwse gemeenten, de provincie Zeeland een bezoek gebracht. Doel van deze tour is het werk van de Nationale ombudsman onder de aandacht te brengen van burgers, overheidsinstanties, lokale organisaties en de pers. Maar vooral ook om met hen in gesprek te gaan over wat hen dagelijks bezighoudt. Welke goede voorbeelden gedeeld zouden moeten worden. En wat mogelijk beter of anders kan. Op 2 oktober is het ombudsteam bij ons op bezoek geweest . Samen met een aantal vrijwilligers heeft een zinvolle uitwisseling plaatsgevonden over signalen en problemen uit de praktijk. 

Organisatie

De organisatie van onze locatie bestond eind 2019 uit:  2 teamleiders/beroepskrachten  43 vrijwilligers  2 stagiairs Social Work We hebben gedurende het jaar van verschillende medewerkers afscheid genomen, o.a. een maatschappelijk begeleider van het eerste uur, die maar liefst meer dan 35 jaar werkzaam was geweest voor de vluchtelingen in de gemeente Veere. Er zijn in het verslagjaar 7 nieuwe vrijwilligers en 2 nieuwe stagiairs gestart.
Ons team kent 11 nationaliteiten; de Eritrese, Irakese, Afghaanse, Ethiopische, Turkse, Marokkaanse, Syrische, Keniaanse, Bosnische, Somalische en Nederlandse. Er bestaat een grote cohesie en ieder brengt zijn eigen deskundigheid in in het team. Ons team is het toonbeeld van succesvolle integratie. Omdat we ook met begeleiders afkomstig uit de doelgroep zelf werken, die in de taal van de cliënten met ze kunnen communiceren, ontvangen wij veel informatie en signalen van onze vrijwilligers.

Rond 7 december – de Nationale Vrijwilligersdag – hebben we enkele jubilarissen in het zonnetje kunnen zetten. Verschillende vrijwilligers waren al 5 jaar in dienst bij VluchtelingenWerk en twee medewerkers waren maar liefst 10 jaar aan VluchtelingenWerk verbonden. De jubilarissen werden verblijd met een cadeaubon en een beeldje vanuit het project ‘Moving People’. De beeldjes vertegenwoordigen een verhaal van een vluchteling die in Europa is opgenomen en d.m.v. deze beeldjes een gezicht krijgt.

Landelijk en Regionaal Jaarverslag 2019

In 2019 hebben de landelijke vereniging VluchtelingenWerk Nederland en de regionale stichting VluchtelingenWerk Zuidwest-Nederland voor het eerst gezamenlijk een Jaarverslag gemaakt.