Zoetermeer: 2018 in cijfers

In Zoetermeer zijn in 2018, in samenwerking met de gemeente, 75 statushouders gehuisvest. Lees hier wat wij, met al onze geweldige vrijwilligers en de samenwerkingspartners, in de gemeente deden.

In Zoetermeer zijn in 2018, in samenwerking met de gemeente, 75 statushouders gehuisvest. Daarmee heeft de gemeente een achterstand (van 26) op de door het Rijk vastgestelde taakstelling.

  • 75 statushouders gehuisvest
  • 45 volwassenen, 30 kinderen
  • 18 mannen, 27 vrouwen
  • grootste groepen:  Eritreeërs (31), Syriërs (25)
  • 30 beschikbaar gestelde woningen

Spreekuur/infopunt

Bij vluchtelingen leven er veel vragen over rechten en plichten van toegelaten vluchtelingen, over bijvoorbeeld taalonderwijs en inburgering. Maar ook financiën en toegang tot voorzieningen kunnen vragen en zorgen oproepen. Om alle in de gemeente wonende vluchtelingen goed te informeren hebben we infopunten en spreekuren waar we vragen beantwoorden en hen op weg helpen. Vaak kunnen we dat zelf, soms verwijzen we door naar andere voorzieningen en instanties.
Iedere werkdag wordt er van 10.00-15.00 een algemeen, open spreekuur gehouden. Dit spreekuur is toegankelijk voor alle inwoners van Zoetermeer met een vluchtelingenachtergrond.
Tijdens het spreekuur worden er door de deskundige vrijwillige medewerkers vragen behandeld omtrent onderwerpen die gerelateerd zijn aan de vluchtelingenachtergrond, zoals wetgeving rondom inburgering, verblijfsrecht en naturalisatie.

  •  231 bezoekers tijdens onze spreekuren

Het spreekuur fungeert mede als vangnet voor vluchtelingen die al langer in Zoetermeer zijn gehuisvest, maar die tussen wal en schip dreigen te vallen. Deze statushouders hebben soms moeite om gebruik te maken van de reguliere, vrij toegankelijke voorzieningen. Door de statushouder wordt vaak als reden genoemd dat men de Nederlandse taal nog onvoldoende beheerst. De meeste organisaties maken geen gebruik van tolken of tolkdiensten, waardoor de statushouder zich onvoldoende verstaanbaar kan maken. Daarnaast is er een mate van cultuursensitiviteit nodig in het contact met de doelgroep. De afwezigheid hiervan veroorzaakt schroom bij de statushouder en vaak is er een extra steuntje in de rug nodig om de stap te kunnen zetten naar de reguliere voorziening.

Het doel is dan ook altijd om de hulpvraag te verhelderen en op basis van de vraag de brug te slaan naar de samenwerkingsorganisaties, zoals bijvoorbeeld de Formulierenbrigade, Mensen in de Minima, Piëzo, de spreekuren van het Algemeen Maatschappelijk Werk (Kwadraad). Soms zijn er meer spreekuurcontacten per statushouder nodig omdat de hulpvraag complex is, en een doorverwijzing niet gelijk gerealiseerd kan worden. Wanneer tijdens dit spreekuur duidelijk wordt dat er meer problemen zijn, dan wordt er samen met de hulpvrager gekeken naar passende hulpverlening, en zo nodig vindt er een warme overdracht plaats.

Monitoring verblijf (juridische begeleiding/gezinshereniging)

Er bestaat een grote informatiebehoefte met betrekking tot de vaak complexe asielvraagstukken en (specifieke onderdelen van) de vreemdelingenwetgeving. Tevens is onze juridische begeleiding en ondersteuning bij gezinshereniging uniek. Onze mensen begeleiden vluchtelingen tijdens de asielprocedure, gezinsherenigingsprocedure, naturalisatie en meer. Komen de vrijwilligers en teamleiders er op de locatie niet uit dan nemen ze contact op met de Helpdesk van het Landelijk Bureau. Die Helpdesk bestaat uit een team juristen op gebied van asielen integratie en consulenten landeninformatie.
Onze juridische begeleiding in de gemeente is voor personen die als asielzoeker naar Nederland gekomen zijn, die een (tijdelijke) vergunning hebben, die gehuisvest zijn in de gemeente en die verblijfsrechtelijke vragen hebben. Wij helpen bij onder meer het verkrijgen en/of verlengen van verblijfs- en reisdocumenten en we bewaken lopende procedures op termijnen en zorgvuldigheid. We zorgen er ook voor dat cliënten beschikken over informatie om bij afwijzing van de asielaanvraag een weloverwogen keuze te maken voor terugkeer, doormigratie of illegaliteit. We monitoren wat er gebeurt, signaleren trends en ontwikkelingen en rapporteren dat aan de gemeente.

Vluchtelingen die een verblijfsvergunning krijgen, hebben recht op hereniging met hun gezin (ouders, partners, kinderen). Meestal is de procedure al opgestart in de Centrale Opvang, in andere gevallen moet dat na vestiging in de gemeente nog gebeuren. De juridische procedure bij gezinshereniging is zeer complex, steeds aan verandering onderhevig, bureaucratisch en tijdrovend. Het vergt uiterste zorgvuldigheid, veel tijd en is voor reguliere instanties te kostbaar om uit te voeren.
Op onze locatie in Zoetermeer wordt er twee keer per week een spreekuur gehouden waar mensen met een vluchtelingenachtergrond een juridische hulpvraag kunnen stellen.  Dit juridische infopunt  wordt bemand door drie vrijwilligers, onder aansturing van een teamleider. 

  •  33 nieuwe dossiers in 2018
  •  Totaal aantal dossiers in 2018: 163
  •  Totaal aantal afgeronde dossiers: 105

Samenwerking, voorlichting en belangenbehartiging

VluchtelingenWerk signaleert wanneer er obstakels of knelpunten zijn voor succesvolle integratie. Deze obstakels kunnen ontstaan door leemtes in het aanbod aan voorzieningen, maar ook door de persoonlijke omstandigheden van de vluchteling. Ook signaleert VluchtelingenWerk het niet juist toepassen van wet- en regelgeving of de leemtes en uitsluitingsmechanismen daarin – alsmede discriminatie, en onderneemt daarop actie. VluchtelingenWerk Zoetermeer beantwoordt daarnaast publieksvragen en geeft voorlichting om het draagvlak in de samenleving voor opvang en integratie van vluchtelingen te behouden/vergroten. Om dat draagvlak zo groot mogelijk te houden zoeken we ook samenwerking met andere lokale organisaties. Zo hebben we in 2018 bij diverse woningcorporaties en wijkteams voorlichting gehouden over de dienstverlening van VluchtelingenWerk Zoetermeer.

VluchtelingenWerk Zoetermeer onderhoudt contacten met andere hulpverlenings- en wijkorganisaties over verwijzen, gezamenlijke activiteiten, het bespreken/of het overdragen van cliënten tijdens of na hun begeleidingsperiode bij VluchtelingenWerk.
De afdelingen en organisaties waar wij –onder andere- regelmatig mee samenwerken zijn:

Huisvesting statushouders; Gemeente Zoetermeer, woningcorporaties, COA.
Participatie; Stichting Piëzo, diverse (sport)verenigingen
Hulpverlening; Kwadraad, diverse WMO aanbieders; Limor, Impegno. Veilig Thuis, MEE.
Begeleiding jongeren (ex-amv) : Leger des Heils, Nidos (Jeugdbescherming), Jeugdformaat (Specialistische opvoedhulp), Jongeren Informatiepunt, Internationale Schakelklas
Noodhulp: Stichting Urgente Noden Zoetermeer, Voedselbank
Kinderen: t Meerpunt, scholen, Kinderopvang, BSO.
Werving Vrijwilligers: Bibliotheek/ VIP,
Gezondheid: SGZ, Huisartsen, GGZ, psychologen,
Doorverwijzing vrij toegankelijke voorziening: Formulierenbrigade, MIM, Juridisch Loket
Openbare Orde: Politie/wijkagenten

Gevlucht. Begrepen
Afgelopen juni 2018 heeft VluchtelingenWerk Zuidwest-Nederland  in Zoetermeer een voorlichting genaamd ‘Gevlucht. Begrepen’ georganiseerd. Tijdens deze themabijeenkomst werden kennis en ervaringen over opvoeding en cultuur binnen Syrische vluchtelinggezinnen gedeeld. Onder de uitgenodigde aanwezigen waren ruim 50 professionals vanuit het (basis)onderwijs, pedagogisch medewerkers van Jeugdformaat en Nidos, jongerenadviseurs, gezinscoaches en medewerkers van GGD en CJG. Tevens waren er vertegenwoordigers van JIP, De Meerpaal, en stichting Piëzo.

Maatschappelijke begeleiding (MB)

De maatschappelijke begeleiding van VluchtelingenWerk in de gemeente Zoetermeer bestaat uit het aanbieden van praktische hulp en het stimuleren van participatie en integratie. De begeleidingstrajecten duren gemiddeld 1,5 jaar. Hierna worden de statushouders -wanneer nodig- doorverwezen of overgedragen aan andere welzijnsorganisaties.
Onze maatschappelijke begeleiders helpen statushouders bij het regelen van de belangrijkste zaken bij de eerste vestiging in de gemeente. Denk daarbij aan praktische hulp bij woninginrichting, aansluiting telefoon en televisie, inschrijving bij huisarts, tandarts, apotheek en consultatiebureau, het wegwijs maken in de sociale kaart van de gemeente, het aanmelden bij een peuterspeelzaal, basisschool, middelbare school en hulp bij een aanvraag bij DUO. Maar ook aan begeleiding bij aanvragen huur- en zorgtoeslagen, begeleiding bij kwijtscheldingsaanvragen en begeleiding bij inschrijving UWV.
VluchtelingenWerk biedt daarnaast de statushouders in Zoetermeer praktische hulp bij het inschrijven voor een inburgeringscursus en het aanvragen van de  DUO-lening, waar nodig. Informatie over het inburgeringstraject en neutrale voorlichting over het inburgeringsaanbod wordt ook in de fase gedaan.
Door statushouders te helpen en ondersteunen met de praktische zaken heeft VluchtelingenWerk in Zoetermeer een belangrijke rol in het voorkomen van schulden. VluchtelingenWerk Zoetermeer gaat uit van de eigen verantwoordelijkheid van statushouders en stimuleert hun zelfredzaamheid.

Stimuleren van participatie en integratie
Naast de praktische hulp bestaat de maatschappelijke begeleiding ook uit het stimuleren van participatie en integratie. Dit is maatwerk en richt zich erop vluchtelingen in de samenleving zelfstandig hun weg te leren vinden. Vluchtelingen leren vaardigheden om zaken zelf te regelen. De nadruk in dit onderdeel ligt op coaching en planmatig werken aan een actieve en positieve inzet van de vluchteling om in de Nederlandse samenleving te kunnen participeren en zo bij te dragen aan zelfredzaamheid.
Het doel van de maatschappelijke begeleiding is toenemende zelfredzaamheid en participeren in de maatschappij: de vluchteling leert zelfstandig gebruik te maken van de benodigde voorzieningen, is in staat daarin zelf keuzes te maken en kan uiteindelijk een nieuw leven in de gemeente opbouwen als volwaardig participerend burger. De aanpak in dit proces heeft een coachend karakter en is in samenwerking met andere organisaties in het sociale domein.

  •  45 gestarte trajecten mb, eerste jaar
  •  105 gestarte trajecten mb, tweede jaar

Coachen richting een zelfstandig bestaan
Om de statushouders zo goed mogelijk naar zelfredzaamheid te kunnen coachen wordt er gebruik gemaakt van een afgeleide versie  van de Zelfredzaamheidsmatrix, welke dient als leidraad. Zo levert VluchtelingenWerk Zoetermeer maatwerk aan de statushouders in de begeleiding naar een zelfstandig bestaan in de samenleving. Deze afgeleide versie behandelt zeven verschillende domeinen.Deze domeinen zijn: Algemene Zelfredzaamheid (te denken valt aan contact leggen met mensen en instanties), Domein Documenten (zoals het kunnen begrijpen en gebruiken van BSN/Digid e.d.), het Domein Financiën (zelfstandig bankzaken regelen en budgetteren), Domein Wonen (kennis wijkvoorzieningen, kunnen aanpassen aan je woonomgeving e.d.), Domein Gezondheid (kennis van en gebruik kunnen maken van de gezondheidszorg), Domein Onderwijs/Werk (onderwijssysteem en arbeidsmarkt kennen en begrijpen), Domein Sociaal Netwerk/maatschappelijke Participatie (sociaal netwerk opbouwen en deelnemen aan het verenigingsleven, sport, vrijwilligerswerk e.d.)

Jongerenspreekuur op de Internationale Schakelklas 
Veel ex-amv’s en  jongeren uit vluchtelingengezinnen hebben vragen van materiële en immateriële aard. Om te voorkomen dat zij lessen moeten verzuimen om begeleiding van VluchtelingenWerk te ontvangen, is onze spreekuurvoorzieningen aangepast aan hun situatie. Iedere vrijdag is er spreekuur op de ISK Ceasar Frankrode, waar een groot aantal jongeren op school zit. Tijdens het spreekuur is er nauw contact met docenten en soms de schoolmaatschappelijk werker. De klassen worden afgelopen en de jongeren worden benaderd als er een vermoeden is dat er (hulp)vragen zijn, of zij zich in een moeilijke situatie bevinden. Door deze inzet worden werk en zorgen bij docenten uit handen genomen, hierdoor wordt deze samenwerking door hen erg gewaardeerd.

Inburgeren

Inburgeraars kunnen bij VluchtelingenWerk Zuidwest-Nederland terecht voor taallessen en de voorbereiding op het inburgerings- (inclusief alfabetisering en ONA) en het staatsexamen NT2. Door onze ruime ervaring met vluchtelingen weten we als geen ander hoe belangrijk de voorbereiding op het inburgeringsexamen is.
VluchtelingenWerk organiseerde het inburgeringsaanbod voor het vijfde jaar op rij in samenwerking met Nl training. We bieden een inburgeringstraject op maat. Het traject wordt op verschillende niveaus aangeboden: Alfabetisering, Inburgering en Staatsexamen. Er wordt wekelijks 8 uur klassikaal les gegeven in kleine klassen. De lengte van het traject hangt onder andere af van het leervermogen en startniveau van de cursist. Dit wordt vooraf vastgesteld door een uitgebreide intaketoets.
Op onze leslocaties zijn teamleiders Inburgering werkzaam. Zij kennen de cursisten en bieden een intensieve begeleiding. Hierdoor kunnen diverse problemen worden voorkomen. Zo is er goed zicht op de inburgeringstermijnen en kunnen verlengingen of ontheffingen op tijd worden aangevraagd en boetes worden voorkomen. Er wordt natuurlijk gestreefd naar een uitstroom op een zo hoog mogelijk niveau.

  •  102 cursisten Inburgering
  • 63 vrijwilligers (taalcoach, klassenassistent, intaker of OLC vrijwilliger)

Van de 102 cursisten waren 70 cursisten vrouw en 32 cursisten man. Van de 102 cursisten volgden 49 cursisten het inburgeringstraject, 40 cursisten het alfabetiseringstraject en 13 cursisten het Staatsexamen 1 traject.
Er waren 12 nationaliteiten vertegenwoordigd. Het merendeel van de cursisten was afkomstig uit Syrië, Eritrea en Afghanistan. Niet alleen statushouders volgden de lessen, ook een klein aantal inburgeringsplichtigen zonder vluchtelingenachtergrond volgde de lessen (cursisten uit Marokko, Thailand, Brazilië).
Cursisten die in 2018 in Zoetermeer de lessen volgden waren met name woonachtig in Zoetermeer. Tien procent van de cursisten was woonachtig in de omliggende gemeenten (Moerkapelle, Bergschenhoek, Zoeterwoude en Leidschendam)
In de klas zijn, naast de docent, extra klassenassistenten actief, zodat er voldoende aandacht en begeleiding is voor iedereen. Tevens worden alle cursisten gekoppeld aan een taalcoach om extra te oefenen met de Nederlandse taal. Tenslotte hebben wij op de meeste leslocaties een Open Leercentrum (OLC) waar onze cursisten gratis, en onder begeleiding van getrainde vrijwilligers, buiten de lessen om extra kunnen oefenen. Er waren 63 vrijwilligers actief op de locatie. Zij waren actief als taalcoach, klassenassistent, intaker of OLC vrijwilliger.
Buiten de lessen om werden ook regelmatig in het kader van participatief leren kleine uitstapje georganiseerd, te denken valt aan een bezoek aan de bibliotheek, een excursie naar Leiden in het kader van de viering van het Leids ontzet en een gezamenlijke picknick om de zomervakantie in te luiden.

Organisatie

Het team in Zoetermeer bestaat uit betaalde krachten, vrijwilligers en stagiaires.
In 2018 waren er 33 enthousiaste vrijwilligers werkzaam bij VluchtelingenWerk in Zoetermeer. Hiervan waren er 23 actief als maatschappelijke begeleider (waarvan 4 ook als vrijwillig tolk), 3 begeleiders huisvesting, 4 begeleiders Participatie en 3 juridische begeleiders. Hiernaast waren er 6 stagiaires van diverse opleidingen/ richtingen op locatie: Social Work, Sociaal Juridische Dienstverlening en administratieve opleidingen op MBO en HBO niveau.
Het team van vrijwilligers en stagiaires werd in 2018 aangestuurd door twee parttime teamleiders. Deze teamleiders werden ondersteund door een senior teamleider, een werkbegeleider en een administratief medewerker. In december 2017 is het team voor een jaar versterkt door een (parttime) trajectbegeleider voor de (ex) amv’s.

Jaarverslag 2018 stichting

VluchtelingenWerk Zuidwest-Nederland heeft in 2018 4091 statushouders begeleid bij de huisvesting, we boden 3881 statushouders maatschappelijke begeleiding. Liefst 43.867 cliënten bezochten onze inloopspreekuren, we startten 526 nieuwe dossiers gezinshereniging. En we deden nog zoveel meer...