Ter Apel: aanmelding van asielzoekers
Ter Apel: aanmelding van asielzoekers
Wanneer je asiel wil aanvragen in Nederland moet je je direct na aankomst melden bij de IND in Ter Apel (gemeente Westerwolde) of op luchthaven Schiphol. Op deze pagina leggen we uit hoe het in zijn werk gaat in Ter Apel en wat VluchtelingenWerk op deze locatie doet.
Ter Apel: hoe werkt het daar?
Iedereen die asiel wil aanvragen in Nederland dient zich direct na aankomst persoonlijk te melden in Ter Apel. Hieronder leggen we uit hoe het proces verloopt op de verschillende locaties in Ter Apel.
Let op: het asielsysteem in Nederland is inmiddels ernstig vastgelopen. Daarom geldt voor verreweg de meeste asielzoekers dat zij hun asielprocedure niet in Ter Apel afmaken, maar ergens anders in het land.
1. Centrale Ontvangst locatie (COL)
De eerste aanmelding vindt plaats op het Aanmeldcentrum Ter Apel. Na deze aanmelding volgt een screening door de IND en een tuberculose-onderzoek door de GGD. Asielzoekers die dat willen krijgen van de IND in een gesprek informatie over de asielprocedure (juridische counseling). Gedurende de screening en het medisch onderzoek verblijven mensen in de nachtopvang en worden daarna doorgeplaatst naar de Centrale Ontvangst locatie (COL) Ter Apel.
Na de screening en registratie met de IND vertrekken asielzoekers naar een noodopvanglocatie. Veiligelanders blijven meestal in de COL. Zij gaan daar een versnelde asielprocedure in.
2. (Nood)opvanglocatie
Tijdens de asielprocedure (AA-fase) verblijven asielzoekers in een (nood)opvanglocatie. Hier worden ze gekoppeld aan een advocaat die wordt toegewezen door de Raad voor de Rechtsbijstand en begint het (vaak lange) wachten.
3. AanmeldCentrum IND (AC)
In het AanmeldCentrum wordt door de IND besloten of een asielverzoek wordt toegewezen of afgewezen, of dat er nader onderzoek nodig is. In het gehoor vertelt de asielzoeker het vluchtverhaal: waarom moest iemand zijn of haar land verlaten?
VluchtelingenWerk mag aanwezig zijn bij het gehoor ter ondersteuning van de asielzoeker. Ook de toegewezen advocaat kan op eigen verzoek, of dat van de asielzoeker, het gehoor bijwonen.
4. Vrijheids Beperkende Vertrek- en Onderdak locatie (VBL)
Als het asielverzoek is goedgekeurd wordt de asielzoeker een statushouder. Hij of zij wordt gekoppeld aan een gemeente en moet in een AZC wachten tot er een woning vrijkomt.
Is het asielverzoek afgewezen en zijn alle rechtsmiddelen uitgeput? Dan is de asielzoeker in beginsel uitgeprocedeerd. In de Vrijheids Beperkende Vertrek- en Onderdak locatie (VBL) in Ter Apel krijgt een uitgeprocedeerde asielzoeker formeel maximaal 12 weken om terugkeer naar het land van herkomst te realiseren. Dit gebeurt via de Dienst Terugkeer & Vertrek (DT&V) of een andere terugkeerorganisatie.
VluchtelingenWerk bespreekt met afgewezen asielzoekers wat hun opties zijn voor de toekomst. Mochten zij vrijwillig willen terugkeren naar het land van herkomst en dit ook veilig kunnen, dan kunnen wij hen begeleiden via ons project Met Opgeheven Hoofd. Ook checken we het dossier of er nog aanknopingspunten zijn voor een herhaalde aanvraag.
Waarom zijn er problemen in Ter Apel?
Ter Apel zit al jarenlang erg vol. De reden: er is een tekort aan opvangplekken in Nederland, en daardoor is er nauwelijks doorstroom mogelijk. Dit komt onder meer door bezuinigingen bij de IND en de woningcrisis.
In plaats van een paar dagen zitten mensen nu vaak maanden in Ter Apel. Dit zorgt voor onveilige situaties en legt veel druk op de bewoners en de medewerkers.
Hoeveel asielzoekers zijn er in Ter Apel?
Het aanmeldcentrum in Ter Apel heeft een maximale capaciteit van 2.000 asielzoekers. In 2024 verbleven er regelmatig meer dan 2.000 mensen, maar in 2025 daalde dat aantal tot onder de 2.000 (inclusief de nachtopvang). Ongeveer 5 à 6% van de bewoners was een alleenstaande minderjarige vreemdeling (amv’er). (Bron: COA)
De daling in bezetting kwam doordat er extra noodopvanglocaties opengingen en bestaande locaties open konden blijven. Helaas is de maximale capaciteit in mei 2026 weer bereikt, met als gevolg dat asielzoekers buiten werden opgevangen.
Wat doet VluchtelingenWerk in Ter Apel?
In Ter Apel houden ons onder meer bezig met de volgende zaken:
Informeren
Wij informeren asielzoekers over de asielprocedure, zodat ze zich goed kunnen voorbereiden. Zij weten vaak namelijk niet wat ze te wachten staat. De voorlichting gebeurt zowel in groepen als individueel. Op ons spreekuur in de POL en de VBL kunnen mensen terecht met de meest uiteenlopende vragen.
Begeleiden
We zijn een belangenbehartiger voor asielzoekers tijdens de gehele procedure. Zo maken we afspraken voor gesprekken en helpen we mensen in contact te komen met familie in Nederland. We bieden ook juridische begeleiding tijdens de asielprocedure en een eventuele gezinsherenigingsprocedure.
Ondersteunen
Asielzoekers bevinden zich over het algemeen in een stressvolle situatie. Wij zijn daarom dagelijks aanwezig als aanspreekpunt om duidelijkheid te scheppen en mensen gerust te stellen. Onze medewerkers bieden troost en een luisterend oor aan mensen die alles hebben moeten achterlaten.
Video: VluchtelingenWerk op Ter Apel
Geef voor vluchtelingen in Nederland
Mensen op de vlucht laten álles achter op zoek naar veiligheid. Met jouw steun komen we op voor de belangen van vluchtelingen en begeleiden hen van aankomst naar toekomst. Zodat ze vanaf dag één meedoen in de samenleving. Geef vandaag nog en maak het verschil.
