Migratiepact: wat betekenen de asielwijzigingen op 12 juni voor jouw gemeente?

Wat er verandert, en waarom dat telt voor jouw gemeente 

Op 12 juni treedt het Europees Asiel- en Migratiepact in werking. Tegelijk start de IND met het uitvoeren van de maatregelen van het tweestatusstelsel, waarmee de Eerste Kamer op 21 april instemde. Twee ingrijpende wetten, op één dag. Waarbij voor het tweestatenstelsel geen overgangsrecht geldt, wat betekent dat de oude asielaanvragen van voor 12 juni en de nieuwe asielaanvragen van na 12 juni onder dezelfde regelgeving vallen. 

Wat verandert er concreet? De vergunning voor onbepaalde tijd verdwijnt. De tijdelijke verblijfsvergunning gaat van vijf naar drie jaar. En met het tweestatusstelsel wordt onderscheid gemaakt tussen twee typen asielvergunningen — waarbij mensen met een zogenoemde B-status zwaarder worden beoordeeld bij gezinshereniging. Voor sommige statushouders betekent dit dat zij hun familie nog langer niet kunnen laten overkomen. Of dat gezinshereniging helemaal niet meer mogelijk is. 

Ook de asielprocedure zelf verandert. Met minder procedurele waarborgen verwachten wij meer onterechte afwijzingen. Dat kan leiden tot een toename van het aantal mensen zonder verblijfsstatus, met alle gevolgen voor lokale teams en wijkcoördinatoren. 

Meer achtergrond staat op onze website: Europees asielbeleid: hoe zit het? en Tweestatusstelsel maakt gezinshereniging haast onmogelijk. 

Onzekerheid heeft een prijs, ook voor inburgering 

Stel je voor: je bouwt aan een nieuw leven in Nederland, maar weet niet of je over drie jaar nog mag blijven. Of je wacht al jaren op je partner of kinderen, en hoort nu dat hereniging ineens niet meer kan. Die onzekerheid is niet abstract, maar die is dagelijks voelbaar. 

Meer stress en onzekerheid hebben een directe impact op gezondheid, inburgering en participatie. Statushouders die in onzekerheid leven, leren minder goed de taal, vinden moeilijker werk en doen minder mee in de wijk. Dat raakt gemeenten direct: bij de uitvoering van inburgeringstrajecten, bij de sociale cohesie in wijken en bij de wettelijke taken rondom begeleiding van statushouders. 

Wat wij gemeenten nu al kunnen bieden

Wij willen gemeenten niet alleen informeren, maar ook praktisch ondersteunen. Daarvoor hebben wij extra aanbod beschikbaar: 
 

• Een presentatie over het Pact en het tweestatusstelsel voor gemeenteteams, wijkcoördinatoren of raadsleden die snel en helder willen begrijpen wat er verandert. 
• Groepsvoorlichtingen aan statushouders zodat mensen in begrijpelijke taal horen wat de nieuwe regels voor hen betekenen. Wij beschikken ook over een flyer, ook voor asielzoekers, in meerdere talen met een QR-code die direct doorlinkt naar actuele informatie op Refugeehelp.nl.  
• Uitbreiding van het juridisch spreekuur voor statushouders met individuele vragen over hun verblijfsstatus of gezinshereniging. Wij beoordelen samen met de gemeente of het huidige aanbod van juridische begeleiding toereikend is en passen dit waar nodig aan.